Baza wiedzy

Podstawowe węzły żeglarskie – naprawdę musisz je znać!

Węzły żeglarskie to coś co każdy szanujący się żeglarz i żeglarka znać musi. Jest kilka węzłów, bez których na jachcie ani rusz, a umiejętność sprawnego ich wiązania przydaje …

Wezel knagowywezel knagowy
Galeria zdjęć (1) - zobacz wszystkie

Węzły żeglarskie to coś co każdy szanujący się żeglarz i żeglarka znać musi. Jest kilka węzłów, bez których na jachcie ani rusz, a umiejętność sprawnego ich wiązania przydaje się nie tylko w czasie spokojnego rejsu, ale i w sytuacjach krytycznych. Wybraliśmy kilkanaście, naszym zdaniem najważniejszych węzłów, które przypominamy.

Podobno żeglarze wymyślili ponad 3 tysiące węzłów, w tym wiele mających zastosowanie w żeglarstwie. Nasze zestawienie jest znacznie skromniejsze, a zaprezentowane w nim węzły dzielą się na kilka kategorii – mocujące, związy i pętle.

Żeby obejrzeć filmy w nowym oknie trzeba kliknąć prawym przyciskiem w link na nazwie węzła:

Węzeł ratowniczy – bywa wiązany wokół jakiegoś przedmiotu lub na sobie. Stosowany między innymi do wiązania pętli na końcu cumy, mocowania końca liny do ucha, do łączenia lin o różnych średnicach oraz w wielu innych sytuacjach, w których potrzebna jest niezaciskająca się pętla, łatwa do rozwiązania nawet po obciążeniu węzła. Tak naprawdę jego przydatność w ratownictwie jest niewielka, a umiejętność wiązania go na sobie to właściwie sztuka dla sztuki.

Węzeł knagowy – jak sama nazwa wskazuje wiąże się go na knadze. Węzeł ten służy do zamocowania lin olinowania ruchomego i półstałego oraz do cumowania. Wiązanie wygląda tak: najpierw okłada się wokół knagi linę, potem jeden raz na skos, następnie do połowy na skos i robi się pętlę, obraca się ją tak, by wolny koniec liny znalazł się pod spodem i zakłada się na knagę, tak jakby lina miała być dalej obwiązywana na skos, po czym zaciąga się cały węzeł.

Węzeł kotwiczny – służy do przymocowania liny kotwicznej do kotwicy, ewentualnie sondy lub innego przedmiotu, który będzie zanurzony w wodzie (np. wiadro). Jak go zawiązać? Zostawiamy sobie około dwa łokcie liny na jednym z jej końców. W połowie odmierzonej długości wiążemy supeł. Końcówkę przekładamy dookoła „oczka” kotwicy. Powstały węzeł zabezpieczamy, przewlekając pozostałą końcówkę liny przez uprzednio zawiązany supeł i wykonujemy powtórny oplot wewnątrz supła.

Węzeł szotowy – jest dość łatwy w wiązaniu. Służy do mocowania liny manewrowej przy rogu szotowym żagla. Można nim łączyć dwie liny o zbliżonej średnicy.

Związ wantowy – służy do łączenia dwóch lin dając równocześnie możliwość ich rozsuwania i zsuwania. Jak go zrobić? Zaczynamy od ułożenia końcówek dwóch równoległych lin, przeciwbieżnie. Na każdej  końcówce wiążemy supeł, przez który przechodzi sąsiednia lina.

Węzeł kapitański – to węzeł składający się z dwóch pętli, który może służyć m.in. do przytrzymywania dwóch żerdzi, czy łączenia beleczek. Pętle można wykonać w dowolnym miejscu na linie bez szukania jej końca.

Wyblinka – to węzeł o charakterze uniwersalnym, dość łatwy do zawiązania, ale raczej słaby. Jeśli lina jest zbyt elastyczna, może się rozwiązać, a gdy lina nasiąknie wodą, wyblinka może zacisnąć w sposób znacząco utrudniający rozwiązanie węzła. Wyblinkę można stosować m.in. do wiązania szczebli want. Często stosuje się ją również jako szybki, tymczasowy węzeł przy cumowaniu czy podwiązywaniu liny na linie.

Kilka prostych węzłów

Półsztyk i sztyk  – to najprostsze węzły, zna je każdy, bez względu na to czy jest żeglarzem, czy nie. W żeglarstwie stosuje się również jako elementy  innych wiązań.

Węzeł flagowy – zgodnie z nazwą stosowany jest przy wiązaniu bandery lub flagi do flaglinki. Jest łatwy do wykonania i bardzo szybko daje się rozwiązać.

Ósemka – stosowana jest najczęściej jako zabezpieczenie końcówki liny.

Węzeł płaski – służy do łączenia dwóch lin o tej samej grubości i elastyczności. Jest skuteczny przy linach podlegających obciążeniu.

Węzły specjalne…

… a wśród nich Buchta – to pole do popisu dla wielbicieli pokładowego klaru i żeglarzy o szczególnym poczuciu estetyki. Wbrew pozorom nie o estetykę tu jednak chodzi, a o bezpieczeństwo. W praktyce jest to bowiem zwój liny przewiązany tak, by można było korzystać z liny bez ryzyka jej splątania w każdej, także krytycznej sytuacji.

Jest jeszcze jeden typ wiązania. Dziś stosowany głównie dla ozdoby, ale w przeszłości bardzo popularny wśród żeglarzy i znany zastosowań praktycznych. Chodzi o węzeł turecki. Na dawnych żaglowcach stosowany był w miejscach styku drzewców – np. masztów, bomów i gafli. Wielkie i ciężkie kłody drzewc miały miejsca, w których się stykały i ciągnięte żaglami napierały na siebie z ogromną siłą. Liny zaplatane węzłem tureckim idealnie nadawały się na element łagodzący obijanie się drzewców.

To oczywiście nie wszystkie węzły, które warto znać. Czy wszystkie przydadzą się w czasie rejsu? Każdy żeglarz ma swój żelazny zestaw węzłów stosowanych przy najróżniejszych okazjach i dzięki nim radzi sobie w potrzebie. Bez względu jednak na to, ilu węzłów używamy do żeglowania, warto pamiętać, że znajomość węzłów żeglarskich po prostu ułatwia życie w różnych sytuacjach, także na lądzie.

← Wróć do portalu

Czytaj również

Więcej artykułów
Czteroosobowa załoga Trynidadu i Tobago wychylona za burtę przechylonego jachtu RS21 13 listopada 202607:30 Żeglarstwo bez wzroku: zaufanie i czucie łódki Sport i regaty Mateusz Praszczak · 2 min czytania Corentin Horeau z uniesionymi rękami w kokpicie jachtu IMOCA MACSF po zwycięstwie w Route du Rhum 2026 12 listopada 202618:06 Route du Rhum 2026: Horeau wygrywa IMOCA z rekordem Sport i regaty Oskar Wojciechowski · 3 min czytania Kapitan Marek Lewenstein z nagrodą Żeglarski Gryf przy mikrofonie podczas Zachodniopomorskiej Gali Żeglarskiej w Szczecinie 12 listopada 202615:49 Żeglarskie Gryfy 2026: zgłoszenia do 6 grudnia Sport i regaty Oskar Wojciechowski · 1 min czytania Samorządowiec przemawia do mikrofonów, za nim czterech przedstawicieli samorządów Powiatu Puckiego 12 listopada 202614:11 Plan ochrony Zatoki Puckiej: uwagi do 13 listopada Turystyka Michał Łaszkiewicz · 2 min czytania Jachty klasy Star na trasie mistrzostw świata 2026 na Biscayne Bay w Miami 12 listopada 202613:15 Kusznierewicz 2. i 3. w wyścigach MŚ Star w Miami Sport i regaty Michał Łaszkiewicz · 3 min czytania Martinique Suchocka, reprezentantka Polski w Dakarze 12 listopada 202613:05 Martinique Suchocka 8. przed finałem w Dakarze Sport i regaty Mateusz Praszczak · 3 min czytania Żeglarz stoi przy maszcie i ciągnie fał, podnosząc grot na jachcie z czarnym kadłubem u skalistego wybrzeża 12 listopada 202612:00 Fał: co to jest i jak się nim stawia żagiel Baza wiedzy Oskar Wojciechowski · 2 min czytania Biała łódź motorowa Askeladden C76 Cruiser z silnikiem zaburtowym płynie ślizgiem po fiordzie 11 listopada 202609:00 Parker Poland przejmuje markę Askeladden Biznes Michał Łaszkiewicz · 3 min czytania Gala nagród Rejs Roku 2025, kategoria wyprawy i rejsy morskie 10 listopada 202616:37 Rejs Roku 2026: zgłoszenia do 10 grudnia Rejsy Oskar Wojciechowski · 2 min czytania Ślubowanie Olimpijskiej Młodzieżowej Reprezentacji Polski Dakar 2026 10 listopada 202616:05 Martinique Suchocka w Dakarze: Techno293 na YOG 2026 Sport i regaty Michał Łaszkiewicz · 2 min czytania Jacht Gedania z napisem na burcie przy czole lodowca 10 listopada 202615:50 Gedania 50 lat po wyprawie polarnej Boguckiego Historia Oskar Wojciechowski · 5 min czytania Szkolenie regionalne sędziów żeglarskich – zapraszamy do Szczecina 10 listopada 202614:33 Szkolenie sędziów żeglarskich w Szczecinie 14.11 Sport i regaty Michał Łaszkiewicz · 1 min czytania Niebieska flaga z logo World Sailing na tle przystani 10 listopada 202613:24 Kodeks kategoryzacji World Sailing: zmiany Sport i regaty Mateusz Praszczak · 2 min czytania Flota łodzi RS Venture Connect z czarnymi żaglami na wyścigu przed zabudową Portimão 10 listopada 202612:00 Centrum treningowe Portimão dla para żeglarzy Sport i regaty Mateusz Praszczak · 2 min czytania Pierwszy dzień mistrzostw świata klasy Star 2026 w Miami 10 listopada 202611:58 Kusznierewicz 40. w 1. wyścigu MŚ Star w Miami Sport i regaty Mateusz Praszczak · 2 min czytania Dwie uśmiechnięte kobiety w kamizelkach asekuracyjnych na łodzi przy piaszczystym brzegu jeziora 10 listopada 202607:30 JachtFilm 2026 w Kinie Wisła: program i bilety Turystyka Oskar Wojciechowski · 2 min czytania Żaglowy jacht przechylony w nocnym przyboju przy oświetlonym nabrzeżu na Maderze 9 listopada 202614:34 Polski żeglarz uratowany u Madery po orkanie Bruna Rejsy Mateusz Praszczak · 1 min czytania Jachty RC44 na trasie regat 44Cup Calero Marinas 2026 9 listopada 202613:14 44Cup 2026: finał cyklu RC44 w Kartagenie Sport i regaty Michał Łaszkiewicz · 1 min czytania Jachty regatowe podczas mistrzostw świata ORC 2026 w Sorrento we Włoszech 9 listopada 202611:09 ORC 2027: nowy VPP, ORC Light i mistrzostwa Sport i regaty Mateusz Praszczak · 2 min czytania Kamil Manowiecki  – mistrz świata mężczyzn w mistrzostwach świata X-15 w wingfoilu 2026 9 listopada 202610:17 Manowiecki mistrzem świata X-15 na Ibizie Sport i regaty Oskar Wojciechowski · 3 min czytania Trimaran SVR-Lazartigue Toma Laperche’a na mecie Route du Rhum 2026 w Pointe-à-Pitre 9 listopada 202610:05 Route du Rhum 2026: Tom Laperche wygrywa z rekordem Sport i regaty Oskar Wojciechowski · 3 min czytania W Miami rozpoczęły się mistrzostwa świata klasy Star 2026 9 listopada 202607:31 Kusznierewicz na mistrzostwach świata Star w Miami Sport i regaty Oskar Wojciechowski · 1 min czytania Okrągły wyświetlacz Galvanic Voice z zielonymi diodami na konsoli sterowej jachtu, obok kompas i radiotelefon B&G 9 listopada 202607:30 Galvanic Sailing: nowa aplikacja na jacht Biznes Oskar Wojciechowski · 2 min czytania Craig Wood z protezami nóg siedzi na burcie katamaranu Sirius II w marinie 8 listopada 202621:34 Craig Wood: film o samotnym rejsie przez Pacyfik Rejsy Mateusz Praszczak · 2 min czytania