100 lat polskiego żeglarstwa: fotografie z pierwszych eliminacji olimpijskich

W siedzibie głównej Narodowego Muzeum Morskiego w Gdańsku, w Spichlerzach na Ołowiance, prezentowana jest wystawa czasowa „100 lat polskiego żeglarstwa”. Można na niej zobaczyć ponad 200 zabytków związanych z najważniejszymi wydarzeniami w historii polskiego żeglarstwa. W naszym cyklu Radosław Paternoga, kurator wystawy z Działu Historii Wychowania Morskiego, przedstawia niektóre z nich.

Bezpośrednią przyczyną powołania Polskiego Związku Żeglarskiego był obowiązek wystawienia reprezentacji Polski na igrzyska olimpijskie w Paryżu przez krajową federację. 11.05.1924 r. w dniu zebrania założycielskiego związku, igrzyska trwały już od 6 dni, jednak wyścigi żeglarskie w klasie monotypowej zaplanowane zostały dopiero na 10-13.07.1924 r.

Najbardziej pilną sprawą było wyłonienie zawodnika, który będzie reprezentował Polskę w tych zawodach. W 22. numerze tygodnika „Stadjon” datowanym na 29.05.1924 r. ukazała się notatka, w której po raz pierwszy pojawiła się informacja o Polskim Związku Żeglarskim. Nieco przemilczano w niej sam fakt powołania związku. Większość treści dotyczyło igrzysk oraz zapowiadanych na 29.05.1924 r. (czyli na dzień ukazania się tygodnika) eliminacji do nich, które miały odbyć się na Jeziorze Charzykowskim.

W eliminacjach olimpijskich udział wzięli: Edward Bryzemejster, Józef Klejnot-Turski, Roman Potkański i Otton Weiland. Do dyspozycji mieli dwa jachty parametrami najbardziej zbliżone do monotypu olimpijskiego. Charzykowskie zawody wygrał 37-letni Edward Bryzemejster, reprezentujący Sekcję Żeglarską Wojskowego Klubu Wioślarskiego w Warszawie. W rozgrywanych na Sekwanie olimpijskich zawodach zakończył swój udział na eliminacjach, zajmując 15. miejsce.

Informacje dotyczące eliminacji olimpijskich wielokrotnie były przytaczane w rozmaitych opracowaniach, zawsze jednak bez fotografii. W zbiorach Muzeum Historyczno-Etnograficznego im. Juliana Rydzkowskiego w Chojnicach znajdują się 3 zdjęcia ukazujące to wydarzenie. Z uwagi na ich wielkie znaczenie dla historii polskiego żeglarstwa, a także dzięki przychylności chojnickiego muzeum, wszystkie trzy pokazujemy na naszej wystawie. Warto więc skorzystać z okazji i odwiedzić siedzibę główną Narodowego Muzeum Morskiego w Gdańsku w Spichlerzach na Ołowiance, aby je zobaczyć. Tym bardziej, że pokazujemy nie kopie, a oryginały, a taka sytuacja zapewne długo się nie powtórzy.

„100 lat polskiego żeglarstwa” – pierwsza wystawa w historii rodzimego muzealnictwa, która przedstawia historię polskiego jachtingu z punktu widzenia wielkiej różnorodności składających się na nią zagadnień. Samotne rejsy dookoła świata, trudne początki i późniejsze sukcesy na arenach olimpijskich, tradycje wychowania morskiego, żeglarstwo śródlądowe, działalność klubowa i żeglarskie osiągnięcia Polaków na emigracji – zwiedzanie ekspozycji jest podróżą zarówno przez najgłośniejsze wydarzenia, jak i mniej znane dzieje polskiego sportu żaglowego. A wszystko to zamknięte w immersyjnej przestrzeni nawiązującej do morza, spienionych fal i bezkresnego horyzontu. Narodowe Muzeum Morskie w Gdańsku zaprasza na wystawę do Spichlerzy na Ołowiance od 12 maja 2024 r. do 4 maja 2025 r.