55-lecie podniesienia bandery na „Zawiszy Czarnym”

Z okazji 55. rocznicy podniesienia bandery na harcerskim żaglowcu „Zawisza Czarny”, Fundacja Harcerstwa Centrum Wychowania Morskiego ZHP zaprasza na wyjątkowy koncert Męskiego Chóru Szantowego Zawisza Czarny. Koncert będzie nietypowy, gdyż sceną dla chórzystów będzie pokład „Zawiszy”, a tłem gdyński port.

Koncert rozpocznie się 25 czerwca 2016 o godz. 17, na Nabrzeżu Pomorskim w Gdyni (naprzeciwko Akwarium, obok Daru Pomorza), gdzie zacumowany będzie „Zawisza Czarny”.

Wcześniej, o godzinie 15 odbędzie się oficjalna uroczystość 55-lecia. Nastąpi podniesienie bandery, okolicznościowe przemówienia oraz odegranie Hymnu do Bałtyku. Te rocznicowe wydarzenia odbędą się w ramach gdyńskiego Święta Morza.

Szkuner sztakslowy „Zawisza Czarny” jest żaglowcem należącym od lat 60. ubiegłego wieku do Związku Harcerstwa Polskiego. Kontynuuje tradycję swojego wielkiego poprzednika, drewnianego żaglowca o tej samej nazwie, który od 1935 roku, pod komendą legendarnego wychowawcy żeglarzy generała Mariusza Zaruskiego, pełnił służbę dla młodzieży harcerskiej. Prawie każdy doświadczony polski żeglarz przeszedł przez pokład „Zawiszy”. Atmosfera, która wytwarza się na rejsach gwarantuje niezapomniane morskie przeżycia i przyjaźnie, które potrafią przetrwać dziesięciolecia.

„Zawisza Czarny” został przebudowany w latach 1960-61 z rybackiego lugrotrawlera typu B-11 o nazwie „Cietrzew”, wycofanego z eksploatacji pod koniec lat 50. W ramach przebudowy prowadzonej systemem gospodarczym zdemontowano urządzenia połowowe, obniżono i zmieniono pokładówkę, dodano podstępkę balastową, postawiono trzy maszty i otaklowano jacht jako szkuner sztakslowy, w dawnej ładowni urządzono pomieszczenia mieszkalne.

Pierwszym kapitanem drugiego „Zawiszy Czarnego” był legendarny podwodniak, kmdr Bolesław Romanowski, wspominany po dziś dzień z dużą estymą przez najstarszych Zawiszaków. Imię statku nie zostało wybrane przypadkowo. Żaglowiec dowiódł, że jest godny nosić imię Zawiszy Czarnego – polskiego rycerza, bohatera bitwy pod Grunwaldem, będącego wzorem wszelkich cnót rycerskich, słynącego z odwagi i dotrzymywania danego słowa. W roku 1984, w czasie regat atlantyckich, „Zawisza Czarny” wsławił się przeprowadzeniem brawurowej akcji ratowniczej w bardzo trudnych warunkach pogodowych w rejonie Bermudów, ratując część załogi żaglowca „Marques”, który zatonął tam w niespodziewanym i niezwykle gwałtownym szkwale. Załoga polskiego żaglowca wykazała się odwagą i odpowiedzialnością w warunkach bardzo silnego wiatru i wysokiego stanu morza, ratując rozbitków i poszukując kolejnych ofiar. Na Bermudach po udanej akcji ratunkowej witano ich jak bohaterów. Polacy otrzymali za tę akcję nagrodę Komitetu Olimpijskiego Fair Play.

Podczas swoich rejsów „Zawisza” odwiedził wszystkie kraje nad Bałtykiem i Morzem Północnym, wielokrotnie żeglował po Wodach Morza Śródziemnego i Oceanu Atlantyckiego. W latach 1989-1990 opłynął świat w wieloetapowej wyprawie. W 1992 roku żaglowiec uczestniczył w obchodach 500-lecia odkrycia Ameryki Columbus’92. W 1994 roku po raz kolejny przeżeglował Wielkie Jeziora Amerykańskie. W latach 1996-1999 był nieprzerwanie w rejsie. Przez trzy i pół roku odbył między innymi wyprawę dookoła Ameryki Południowej i uczestniczył w Światowym Zlocie Skautów w Chile, dwukrotnie opłynął przylądek Horn oraz odwiedził Polską Stację Antarktyczną im. H. Arctowskiego na wyspie Króla Jerzego na Antarktydzie.

W swych rejsach „Zawisza”, tak jak jego poprzednik, realizuje cele statutowe harcerstwa. Należały do nich np. w 2000 r. Rejsy Pokoju z międzynarodową załogą, z młodzieżą państw ogarniętych konfliktami zbrojnymi na Bliskim Wschodzie. Od 2006 roku uczestniczy w programie Zobaczyć Morze, a od 2011 roku rokrocznie „Zawiszą” harcerze przewożą Betlejemskie Światło Pokoju dla skautów z Bornholmu i Karlskorony.

W roku 2012, w uznaniu roli jaką „Zawisza Czarny” odegrał w morskim wychowaniu młodzieży przez 50 lat morskiej służby, otrzymał prestiżową Nagrodę Specjalną Rejsu Roku 2011.

Armatorem „Zawiszy Czarnego” jest Fundacja Harcerstwa Centrum Wychowania Morskiego ZHP w Gdyni.