Galera Augusta II wraca do gdyńskiego muzeum

Najcenniejszym modelem w kolekcji Muzeum Marynarki Wojennej jest XVIII-wieczna reprezentacyjna galera króla Augusta II Mocnego. Po renowacji eksponat wraca na wystawę. O tajemnicach związanych z samym okrętem, jak i skomplikowanych losach prezentowanego modelu opowiemy podczas kolejnego spotkania z cyklu „Nasze Sygnały”.

Renowację modelu przeprowadzili specjaliści z Narodowego Muzeum Morskiego w Gdańsku, a spotkanie odbędzie się 28 listopada o godz. 17, w Sali Audytoryjnej Muzeum Marynarki Wojennej w Gdyni przy ul. Zawiszy Czarnego 1B. Wstęp wolny.

Model jachtu – galery reprezentacyjnej, wykonany został prawdopodobnie na początku XVIII wieku dla króla Augusta II Mocnego. Autor, miejsce i czas wykonania nie są znane.

Model przedstawia jednostkę płaskodenną, wyposażoną w 24 wiosła, dwa maszty zaopatrzone w reje typu łacińskiego, flagsztoki na bukszprycie, masztach i rufie zakończone jabłkami w kształcie złotych koron, dwa pokłady z trzecim na rufie. Figura dziobowa wyobraża orła dzierżącego w szponach monogram A.R. (Augustus Rex – August Król). Tarcza na rufie (pawęży) ma godło Polski i Litwy. Nadbudówka na dziobie oraz rufowy półpokład posiadają liczne ozdoby w postaci rzeźb ornamentu roślinnego.

Co ciekawe – jednostka, wzorowana na paradnych i spacerowych jachtach holenderskich i galerach śródziemnomorskich, prawdopodobnie nigdy nie powstała. Do jej budowy mógł zachęcać Augusta II car Rosji Piotr I podczas spotkania w Gdańsku w kwietniu 1716 roku. Planowane powstanie galery mogło wiązać się z próbą utworzenia przez Augusta II w latach 1716-1721 eskadry kaperskiej w Gdańsku za zgodą Piotra I.

Model przed 1931 rokiem znajdował się w zbiorach prywatnych we Francji. Został odkupiony lub podarowany polskiej delegacji wojskowej podczas odbioru okrętu podwodnego ORP „Ryś”, wybudowanego we francuskiej stoczni. Zakłada się, że w tamtym czasie przywieziony został do Warszawy. Wcześniejszy los modelu pozostaje jak dotąd nieznany. Być może znajdował się na dworze króla Augusta II w Dreźnie. Prawdopodobnie przetrwał okres II wojny światowej w Muzeum Narodowym w Warszawie. W 1952 roku trafił na pierwszą wystawę poświęconą Marynarce Wojennej do Muzeum Wojska Polskiego, a w 1953 roku został przekazany do nowo powstałego Muzeum Marynarki Wojennej w Gdyni.