Jak żeglowano przed wiekami?

We wtorek 17 maja w Muzeum Historycznym Miasta Gdańska zwodowana została monografia „W epoce żaglowców. Morze od antyku do XVIII wieku”. Z książki można się dowiedzieć m.in. o konfliktach gdańskich marynarzy z prawem, katastrofach morskich na Bałtyku i czeskich związkach z morzem.

Publikacja składa się z 28 artykułów dotyczących różnych dziedzin – historii, historii sztuki i archeologii. Ich autorami są polscy i zagraniczni (Czechy, Węgry, Holandia, Litwa) badacze z uznanych ośrodków naukowych, w tym Uniwersytetów Gdańskiego, Jagiellońskiego i Warszawskiego.

Monografia została wydana pod redakcją prof. Beaty Możejko z Uniwersytetu Gdańskiego przy współpracy z dr Ewą Bojaruniec-Król z Muzeum Historycznego Miasta Gdańska. Publikacja stanowi X tom serii studiów i materiałów MHMG „Res Gedanensen”.

Książka obejmuje okres od starożytności aż do XVIII wieku. Końcowa data nie jest przypadkiem – celem publikacji jest przedstawienie życia na morzu przed okresem rewolucji przemysłowej, która wprowadziła na statki maszynę parową i zakończyła okres świetności żaglowców.

Artykuły poruszają bardzo szeroki zakres tematyczny – od konfliktów politycznych („Informacja o polskich posiłkach wojskowych w morskiej wyprawie króla duńskiego Swena Estrydsena na Anglię w 1069 roku w Historia Ecclesiastica Ordryka Witalisa” i „Rozwiązywanie gdańsko-duńskich zatargów żeglugowych w latach 1491-1509”), przez życie marynarzy („Wolni i dlatego zuchwali: uprzedzenia wobec ludzi morza w świadectwach greckich epoki klasycznej”, „Ludzie morza w konflikcie z Temidą. Sprawy przeciw marynarzom przed sądami gdańskimi w XVI-XVIII wieku”) aż do tragedii na morzu („Navigare necesse est vivere non est necesse. Katastrofy morskie na Bałtyku w XVIII wieku” oraz „Morze, sędziowie, niewolnicy – masakra na statku Zong”).

Warto zwrócić uwagę także na trzy artykuły, które poświęcone zostały związkami Czechów z morzem.

– Nie ma niczego dziwnego w tym udziale, bo Czesi właśnie tym bardziej interesują się i fascynują morzem – mówi prof. Beata Możejko, redaktor tomu. – Uczestniczyli oni zarówno w badaniach archeologii podwodnej, jak i w śledzeniu tego, co o morzu pisały ich średniowieczne teksty. Zadawali sobie pytanie, czy człowiek żyjący na lądzie powinien w ogóle ruszać w morze? Powstały zatem teksty poświęcone temu, jak narody bez morza postrzegały ten żywioł.

Książka jest dostępna w księgarni internetowej Wydawnictwa Uniwersytetu Gdańskiego