Kazimierz Haska w Alei Żeglarzy

14 maja na Bulwarze Piastowskim w Szczecinie stanie rzeźba kapitana Kazimierza Haski, pioniera żeglarstwa i muzealnictwa w tym mieście. Będzie to kolejny element szczecińskiej Alei Żeglarzy. Rzeźba naturalnej wielkości, odlana zostanie z brązu.

– Postać kapitana będzie wzorowana na jego wizerunku ze zdjęcia wykonanego podczas Międzynarodowego Zlotu Skautów Wodnych w Garczynie z 1932 roku – mówi Piotr Owczarski, współtwórca koncepcji szczecińskiej Alei Żeglarzy, a prywatnie wnuk Kazimierza Haski. – Dziadek zaczynał swoją drogę ku morzu właśnie jako skaut wodny. Rzeźba stanie obok totemu drużyny Wilków Morskich z Poznania, który sam wykonał – był przecież z zawodu rzeźbiarzem.

Koszt rzeźby to niemal 120 tys. zł. Jej autorem jest rzeźbiarz Paweł Szatkowski, ten sam, który wcześniej stworzył postać kapitana Ludomira Mączki. Kapitan Kazimierz Haska był powszechnie szanowany i poważany w środowisku żeglarskim. Wychował kilka pokoleń żeglarzy. Już w 1945 roku współorganizował szczecińskie żeglarstwo. Od sierpnia 1945 roku piastował funkcję przewodniczącego Sekcji Żeglarskiej Ligi Morskiej w Szczecinie, pierwszej polskiej organizacji żeglarskiej na Pomorzu Zachodnim. Był też wykładowcą i współorganizował pierwsze kursy żeglarskie w mieście. Od roku 1946 pozyskiwał dla szczecińskiego żeglarstwa pierwsze jachty, m.in. „Witeź II” i „Conrad” oraz łodzie P-7, na których organizował w 1946 roku pierwsze masowe szkolenia dla żeglarzy w Szczecinie – już jako współzałożyciel i wicekomandor pionierskiego Jacht Klubu Ligi Morskiej „Gryf”. Później został pierwszym prezesem Okręgowego Związku Żeglarskiego w Szczecinie, twórcą pierwszych regat w powojennym Szczecinie – Regat Jesiennych o Błękitną Wstęgę Jeziora Dąbie, oraz największych w PRL regat morskich – Międzynarodowych Regat o Puchar Gryfa Pomorskiego.

Kazimierz Haska to przede wszystkim polaryzator żeglarstwa, zwłaszcza wśród dzieci i młodzieży. Pod koniec lat 50. XX wieku jako pierwszy sprowadził do Polski rysunki jachtów klasy „Cadet” oraz „Optimist” i uruchomił ich produkcję, co zapoczątkowało i umożliwiło masowe szkolenie dzieci i młodzieży. Kapitan Haska był także wybitnym sędzią żeglarskim klasy państwowej, jednym z najstarszych powojennych sędziów PZŻ, od końca lat 40. XX wieku sprawującym funkcję przewodniczącego komisji regatowych na terenie miasta, okręgu oraz Polski.

Ponadto był pionierem muzealnictwa w Szczecinie. W sierpniu 1945 roku współtworzył Muzeum Miejskie, uczestnicząc w gromadzeniu dóbr kultury i zabezpieczaniu zabytków w Szczecinie oraz w województwie. Był konserwatorem zabytków w Muzeum Pomorza Zachodniego (późniejszym Muzeum Narodowym). Wiele lat pracował w jego Dziale Morskim, najpierw z Pawłem Smolarkiem, a następnie z Wiktorem Fenrychem, zabiegając o powstanie Muzeum Morskiego w Szczecinie, jako centrum edukacji morskiej społeczeństwa Pomorza Zachodniego.

Kazimierz Haska, z zawodu rzeźbiarz, swoją działalność artystyczną zapoczątkował w 1946 roku. Był autorem kameralnych rzeźb i wielu pamiątkowych medali i tablic. Do lat 60. XX wieku brał udział w wystawach okręgowych szczecińskich plastyków.

Kapitan Haska zmarł nagle w 1976 roku. W uznaniu jego działalności został odznaczony pośmiertnie Krzyżem Kawalerskim Odrodzenia Polski i wpisany do Księgi Zasłużonych dla miasta Szczecina. W 1979 roku jednemu z jachtów szkoleniowych COŻ PZŻ w Trzebieży, typu Conrad-45, nadano nazwę „Kapitan Haska”. Od 2008 roku imię j.kpt.ż.w. Kazimierza Haski nosi też Marina Gocław – kolebka polskiego żeglarstwa w Szczecinie, co upamiętnia stosowna tablica, na budynku głównym mariny (na zdjęciu).

Oprócz figury K. Haski, w Alei Żeglarzy – jeszcze w tym roku, pojawi się stylizowany kompas, oraz kolejne tablice informujące o dziejach żeglarstwa na Pomorzu Zachodnim.