Latarnie morskie w Polsce – gdzie są i czy można je zwiedzać?

Wskazują drogę, są symbolem bezpieczeństwa i dużymi atrakcjami turystycznymi. Latarnie morskie w Polsce to obiekty, które zdecydowanie warto znać.

Nad polskim Bałtykiem od średniowiecza budowano latarnie morskie, które były ważnymi znakami nawigacyjnymi dla statków. Początkowo były to proste konstrukcje wznoszone na brzegu, dopiero z czasem zaczęły pojawiać się złożone konstrukcje. Za najstarszą istniejącą latarnię morską uchodzi wieża w gdańskiej Twierdzy Wisłoujście, która pełniła tę funkcję prawdopodobnie od drugiej połowy XV wieku do 1758 roku. Dopiero w XIX wieku Prusy i Niemcy nad brzegiem Bałtyku postawili sieć latarni, z których część istnieje do dzisiaj. Kolejne są już naszym dziełem. Obecnie takich czynnych obiektów jest w naszym kraju piętnaście. Poznajcie działające latarnie morskie w Polsce.

Latarnia morska w Krynicy Morskiej.
Fot. Tomasz Józefczak/Wikipedia

Krynica Morska

Najbardziej na wschód wysunięta latarnia morska w Polsce. Zbudowana została w 1895 roku, ale w 1945 roku wysadzili ją wycofujący się Niemcy. Odbudowana kilkanaście metrów dalej w 1951 roku. Ma 26,5 metra wysokości. W sezonie letnim jest udostępniona do zwiedzania.

Gdańsk

Jedyna obecnie czynna latarnia morska w Gdańsku znajduje się na wieży kapitanatu Portu Północnego. Została zbudowana w 1984 roku, zastępując pochodzącą z końca XIX wieku latarnię w Nowym Porcie. Ma 56 metrów wysokości i nie jest udostępniona zwiedzającym.

Hel

Latarnie morskie w Helu istniały już od XVII wieku, kiedy miasto należało do Gdańska. Pierwsza murowana konstrukcja uruchomiona została jednak dopiero w 1827 roku. Obiekt przestał istnieć we wrześniu 1939 roku – został wysadzony, żeby utrudnić celowanie niemieckiej artylerii. Współcześnie funkcjonujący obiekt pochodzi z 1942 roku i ma 41,5 metra wysokości. W sezonie jest otwarta dla zwiedzających.

Jastarnia

Jeden z mniejszych tego typu obiektów w Polsce. Pierwsza latarnia powstała w Jastarni w 1938 roku, jednak już rok później – podobnie jak helska – została wysadzona w powietrze. W 1950 roku powstała obok nowa metalowa, posadowiona na betonowym cokole. Ma 13,5 metra wysokości.

Rozewie

Mieszczą się tam dwie latarnie morskie, choć tylko jedna – i to paradoksalnie ta starsza – jest czynna. Latarnia Rozewie I powstała w 1822 roku i była dwukrotnie przebudowywana. Obecnie ma 32,7 metra wysokości. Rozewie II zbudowana została 1875 roku i służyła do 1910 roku, kiedy zmodernizowana została jej starsza sąsiadka. Ma 23,8 metra wysokości. Obie są udostępnione do zwiedzania.

Latarnia morska w Stilo.
Fot. Koefbac/Wikipedia

Stilo

Choć mieści się w kolonii Osetnik, to znana jest pod przedwojenną nazwą Stilo. Zbudowana została z metalu, a uruchomiona w 1906 roku. Ma 33,4 metra wysokości. Można ją zwiedzać.

Czołpino

Ceglana latarnia, postawiona w latach 1872-1875. Co ciekawe, materiały do jej budowy były przywożone morzem. Ma wysokość 25,2 metra. Można ją zwiedzać.

Ustka

Wieża wybudowana przy stacji pilotów usteckiego portu. Pierwsza powstała w 1871 roku, a obecna – dwadzieścia jeden lat później. Ma 19,5 metra wysokości. Od 2010 roku działa automatycznie i nie pracuje już tam latarnik. Pomimo tego udostępniona jest dla zwiedzających.

Jarosławiec

Plany budowy latarni morskiej w Jarosławcu sięgają 1818 roku, jednak została ona uruchomiona dopiero 1830 roku. Osiem lat później stanął nowszy obiekt, który ma 33,3 metra wysokości. Można ją zwiedzać.

Darłowo

Powstała w 1885 roku, a w 1927 roku została podwyższona o jedną kondygnację. Z powodu położenia bezpośrednio nad brzegiem morza, podczas sztormów bywa zalewana. Ma 21 metrów wysokości i jest udostępniona zwiedzającym.

Gąski

Jedna z najwyższych latarni morskich w Polsce – ma 49,8 metra. Jej ceglana konstrukcja została zbudowana w latach 1876-1878, a materiały – podobnie jak w przypadku Czołpina – przywożone były od strony morza. Jest jedną z większych atrakcji turystycznych regionu i oczywiście można ją zwiedzać.

Latarnia morska w Kołobrzegu.
Fot. Arkadiusz Zarzecki/Wikipedia

Kołobrzeg

Choć pierwsze improwizowane latarnie w Kołobrzegu pochodzą z XVII wieku, to trwalsze konstrukcje zaczęły powstawać dopiero na przełomie XIX i XX wieku. W 1899 roku wybudowano latarnię w konstrukcji ryglowej, a 1909 postawiono nową z cegły. W 1945 roku została wysadzona przez Niemców podczas walk o Kołobrzeg. Nowa, o wysokości 26 metrów, powstała w 1947 roku. Można ją zwiedzać.

Niechorze

Uruchomiona została w 1866 roku. Podczas II wojny światowej została zaminowana przez Niemców, jednak ładunki nie zostały zdetonowane. Po odbudowie uszkodzonego układu optycznego, została na powrót uruchomiona w 1948 roku. Jest udostępniona do zwiedzania.

Kikut

W pełni zautomatyzowana latarnia uruchomiona w 1962 roku. Powstała na bazie kamiennej wieży widokowej, postawionej w połowie XIX wieku. Ma 18,2 metra wysokości i nie można jej zwiedzać.

Świnoujście

Najwyższa polska latarnia morska, a zarazem najwyższy taki obiekt na świecie wybudowany z cegły – ma 67,7 metra. Wybudowana została w latach 1854-1857. Początkowo miała kształt ośmiokątny, ale z powodu trudnych warunków atmosferycznych, które powodowały zwłaszcza zniszczenia narożników, jej kształt zmieniono na okrągły w latach 1902-1903. Uszkodzona podczas II wojny światowej, ale później naprawiona. Jest udostępniona do zwiedzania.

Obok tych piętnastu działających latarni, istnieją też dwie polskie latarnie poza granicami naszego kraju. Pierwsza znajduje się na Wyspie Króla Jerzego przy polskiej stacji polarnej im. Henryka Arctowskiego, a druga w polskiej stacji polarnej w Hornsundzie na Spitsbergenie.