Szczeciński jacht OCEAN A przeszedł kanadyjską część Przejścia Północno-Zachodniego tam i z powrotem w jednym sezonie

Stalowy jacht ekspedycyjny OCEAN A ze Szczecina przeciął linię końcową kanadyjskiego odcinka Przejścia Północno-Zachodniego 14 października 2026 roku o godzinie 22:30:27 UTC, na pozycji 62°02′13.433″ N, 064°58′46.289″ W. Kanadyjskie odcinki wyprawy liczyły łącznie 4408,1 mili morskiej: 2058,6 Mm na zachód i 2349,5 Mm na wschód. Od wejścia na szlak do jego zakończenia minęło 71 dni, łącznie z postojami. Po drodze jacht stawał na 25 kotwicowiskach i w 3 portach, a załoga 19 razy schodziła na ląd.

Co oznacza przejście Northwest Passage w obie strony

Wynik OCEAN A dotyczy kanadyjskiej części Przejścia Północno-Zachodniego, czyli szlaku przez kanadyjski Archipelag Arktyczny. Nie oznacza dwóch pełnych tranzytów między Atlantykiem a Pacyfikiem: w klasyfikacji R. K. Headlanda ze Scott Polar Research Institute pełny tranzyt obejmuje także Cieśninę Beringa. W danych sprawdzonych niezależnie przez Headlanda oraz MCTS Iqaluit (Canadian Coast Guard) nie znaleziono rejsu porównywalnego z trasą OCEAN A. Oba źródła zastrzegły jednak, że brak takiego przypadku w zapisach nie dowodzi, że nigdy się nie odbył, a organizator wyprawy nie deklaruje urzędowego certyfikatu pierwszeństwa.

Etap na zachód: z Upernavik do Tuktoyaktuk

Kapitanem etapu na zachód był Andrzej Górajek, autor koncepcji i główny organizator wyprawy. OCEAN A opuścił Upernavik na Grenlandii 29 lipca 2026 roku, a kanadyjski odcinek liczony jest od 4 sierpnia, od godziny 04:31 UTC. Trasa prowadziła przez Morze Baffina, Cieśninę Lancastera i Cieśninę Bellota, którą jacht przeszedł po raz pierwszy 7 sierpnia. Dalej były Gjoa Haven na Wyspie Króla Williama (12 sierpnia), Cambridge Bay, Zatoka Koronacyjna i Zatoka Amundsena. Przy Cape Bathurst, 24 i 25 sierpnia, żeglarze trafili na pola starego lodu i mgłę.

29 sierpnia 2026 roku o godzinie 02:12 UTC, podczas podejścia do Tuktoyaktuk nad Morzem Beauforta, załoga symbolicznie pożegnała kpt. Wojciecha Jacobsona, patrona wyprawy. Niewiele ponad godzinę później, o 03:30 UTC, jacht zacumował w Tuktoyaktuk i osiągnął zachodni cel rejsu.

Powrót na wschód pod dowództwem Alicji Latoń

OCEAN A opuścił Tuktoyaktuk 3 września 2026 roku, a kapitanem etapu powrotnego była Alicja Latoń. Droga na wschód nie była prostym odwróceniem trasy, bo warunki lodowe i pogodowe zdążyły się zmienić. We wrześniu awaria układu napędowego zatrzymała jacht w Cambridge Bay. Naprawa wymagała zdobycia części i specjalistycznej pomocy technicznej, a w powrocie do żeglugi pomogli mieszkańcy, kanadyjska straż przybrzeżna oraz zaplecze wyprawy w Polsce i w Kanadzie.

Po tygodniowym postoju jacht wypłynął z Cambridge Bay 19 września w dwuosobowym składzie: Alicja Latoń i Andrzej Górajek. W dniach 20 i 21 września załoga zeszła na ląd w Erebus Bay, a 23 września OCEAN A ponownie przeszedł Cieśninę Bellota, tym razem z zachodu na wschód.

Fury and Hecla Strait: pierwsze udokumentowane polskie przejście na wschód

Od 25 września do 2 października 2026 roku OCEAN A pokonywał Fury and Hecla Strait, wąską cieśninę między Ziemią Baffina a Półwyspem Melville'a, która łączy Zatokę Boothia z Basenem Foxe'a. Ten okres obejmuje także postój na kotwicy przy Igloolik. Wśród polskich jachtów żaglowych OCEAN A jako pierwszy dokonał udokumentowanego przejścia tej cieśniny z zachodu na wschód, a załogę stanowili wtedy Alicja Latoń i Andrzej Górajek. Dalsza droga wiodła przez Basen Foxe'a i Cieśninę Hudsona do linii końcowej.

Szczecińska tradycja polarna i dalszy plan wyprawy

OCEAN A ma 22,65 m długości całkowitej, pływa pod polską banderą, a jego armatorem jest Stowarzyszenie Kształcenia Żeglarskiego SKŻ w Szczecinie. Zaplecze organizacyjne i logistyczne zapewnia NATANGO, a lądowe zaplecze koordynuje Halina Górajek. Analizy sezonowego okna dla tej trasy rozpoczęły się w 2024 roku.

Wyprawa nawiązuje do historii szczecińskiego żeglarstwa polarnego. Wojciech Jacobson i Ludomir Mączka, którego setna rocznica urodzin przypada w 2026 roku, uczestniczyli w pierwszym polskim przejściu Przejścia Północno-Zachodniego na jachcie Vagabond'eux w latach 1985 do 1988, a NWP 2026 jest dedykowane obu kapitanom. Sylwetki ludzi, którzy tworzyli tę tradycję, przypominamy w dziale Historia.

Przejście kanadyjskiej części szlaku to jeden z głównych etapów dwuletniej ekspedycji polarnej, w którą OCEAN A wyruszył ze Szczecina w lutym 2026 roku. Przed jachtem pozostaje jeszcze domknięcie okrążenia Ziemi Baffina przez przecięcie wcześniejszego śladu, a powrót do Szczecina zaplanowano na jesień 2027 roku. Pełną chronologię i mapę trasy publikuje relacja wyprawy NWP 2026 na stronie NATANGO, a inne polskie wyprawy opisujemy w dziale Rejsy.