Pięć lat pracy, dziesięć lat pracy albo rocznicowy medal. Jak działa system żeglarskich odznaczeń na Pomorzu Zachodnim

Zachodniopomorski Okręgowy Związek Żeglarski przyznaje dwie honorowe odznaki i trzy medale rocznicowe. Różnią się progiem stażu, zasięgiem terytorialnym i tym, kto może być wyróżniony. Odznaczenia żeglarskie tego okręgu mogą trafić nie tylko do osób, ale też do organizacji i instytucji, a wnioski składa się na formularzach udostępnionych przez związek.

Poniżej to, co w praktyce decyduje o wyborze właściwego wniosku.

Dwie odznaki honorowe

Honorowa Odznaka „Zasłużony dla Żeglarstwa Szczecińskiego" jest nadawana od 2006 roku. Do 2020 roku przyznawano ją za wybitne osiągnięcia i co najmniej pięcioletnią działalność na rzecz żeglarstwa zachodniopomorskiego. Od 12 stycznia 2021 roku obowiązuje zmienione brzmienie: odznaka trafia do członków klubów i sekcji żeglarskich, działaczy związku oraz innych osób, organizacji i instytucji za co najmniej pięcioletnią, wybitnie aktywną pracę przekraczającą zakres zwykłych obowiązków. Drugą przesłanką są wybitne zasługi dla rozwoju żeglarstwa w Szczecinie i w zachodniej części regionu, przynoszące wymierne korzyści.

Honorowa Odznaka „Zasłużony dla Żeglarstwa Zachodniopomorskiego" istnieje krócej, bo od 12 stycznia 2021 roku, i stawia poprzeczkę wyżej. Wymaga co najmniej dziesięcioletniej, nieprzeciętnej pracy na rzecz regionalnego żeglarstwa albo wybitnych zasług dla rozwoju żeglarstwa na całym Pomorzu Zachodnim.

Praktyczna różnica jest więc taka: odznaka szczecińska premiuje intensywną pracę w krótszym okresie i na węższym terenie, a zachodniopomorska długi staż i zasięg regionalny. Obie mają własne regulaminy i osobne formularze wniosków w formacie PDF, dostępne na stronie związku.

Trzy medale i trzy rocznice

Medale okręgu upamiętniają kolejne rocznice powstania żeglarstwa polskiego na Pomorzu Zachodnim i honorują zasługi osób fizycznych.

Medal „65 lat żeglarstwa polskiego na Pomorzu Zachodnim" ustanowiono uchwałą zarządu 25 marca 2010 roku, a zaprojektowała go artystka plastyk Katarzyna Pawlikowska. Medal „70 lat" powstał na mocy decyzji z 22 stycznia 2015 roku, jego autorem był artysta plastyk Jacek Preiss.

Najmłodszy, Medal „75 lat żeglarstwa polskiego na Pomorzu Zachodnim", ustanowiono 21 maja 2020 roku. Jego projekt wykonała Aleksandra Jasińska, zawodniczka UKS Barnim Goleniów i studentka Akademii Sztuk Pięknych w Gdańsku. To rzadki przypadek, w którym regionalne odznaczenie żeglarskie zaprojektowała czynna zawodniczka klubu z tego samego okręgu.

Do medalu 75-lecia, w odróżnieniu od dwóch starszych, związek udostępnia regulamin i formularz wniosku, więc jest to odznaczenie wciąż nadawane, a nie zamknięta pamiątka rocznicowa.

Po co klubom taka ścieżka

Formalne wyróżnienia bywają traktowane jako sprawa drugorzędna, ale w klubach pełnią konkretną funkcję: dokumentują pracę ludzi, którzy przez lata prowadzą szkolenia, organizują regaty i utrzymują sprzęt, i robią to zwykle społecznie. To ten sam mechanizm, który w skali światowej realizuje Cape Horn Hall of Fame, przyjmująca do galerii sław kaphornowców, tylko na poziomie regionu i codziennej pracy klubowej.

Na terenie okręgu odbywają się imprezy, przy których taka praca jest widoczna, od Regat Nadzieja Sportu dla najmłodszych na Jeziorze Dąbskim po RegatON dla żeglarzy z niepełnosprawnościami.

Regulaminy obu odznak, regulamin medalu 75-lecia oraz formularze wniosków publikuje Zachodniopomorski Okręgowy Związek Żeglarski.