Pamiętaliśmy o zmarłych żeglarzach

W ostatnim roku odeszło wyjątkowo wielu, niezwykle zasłużonych i znanych ludzi z pomorskiego (i nie tylko) środowiska żeglarskiego. Dzisiaj 1 listopada pod gdyńskim pomnikiem „Tym co odeszli na wieczną wachtę” zostali oni uczczeni zapalonymi zniczami, wiązankami kwiatów, chwilą ciszy i modlitwy.

Pod pomnikiem spotkali się przedstawiciele Pomorskiego i Polskiego Związku Żeglarskiego, Urzędu Morskiego w Gdyni, Stowarzyszenia Kapitanów Żeglugi Wielkiej i klubów żeglarskich. W atmosferę spotkania wprowadził uczestników wiersz Bogdana Chorążuka „Zegarmistrz światła” znany szerzej jako piosenka wykonywana przez Tadeusza Woźniaka.

Zebrani wspominali tych, którzy odeszli w ostatnim roku. I tak:

15 grudnia 2020 r. w wieku 73 lat zmarł Sylwester Marek Trzciński. Był harcerzem, żegla­rzem, wychowawcą młodzieży i społecznikiem. W latach 1985-1989 pełnił funkcję komendanta Chorągwi Gdań­skiej ZHP, a do roku 1996 był zastępcą komendanta ds. technicznych w Centrum Wychowania Morskiego i Wod­nego GK ZHP w Gdyni.

27 grudnia 2020 r. w wieku 76 lat zmarł Jerzy Różań­ski, właściciel jachtu Eltanin, laureat II Nagrody Rejs Roku w roku 2000. Był legendą polskiego żeglarstwa polarnego. Od lat 70. nieodłącznie związany z Arktyką.

18 kwietnia 2021 r. w wieku 90 lat zmarł Stanisław Jurzyk, kapitan żeglugi wielkiej, żeglarz i wieloletni dzia­łacz Jacht Klubu Marynarki Wojennej Kotwica i Yacht Klubu Polski Gdynia. W latach 1976-1978 był koman­dorem tego ostatniego klubu. Dowodził także żaglowcem Polskiej Akademii Nauk Oceania.

24 maja 2021 r. w wieku 96 lat odszedł Andrzej Leh­man. Całe życie związany był z Jacht Klubem Morskim Gryf. Żeglarstwo uprawiał od 1946 r. W 1978 r. nadano mu godność honorowego członka JKM Gryf.

13 czerwca 2021 r. w wieku 84 lat zmarła Krystyna Chojnowska-Liskiewicz, najwybitniejsza polska żeglarka. Studiowała na Wydziale Budowy Okrętów Politechniki Gdańskiej, gdzie poznała Wacława Liskiewicza, przyszłe­go męża, późniejszego wybitnego konstruktora jachtowe­go. W 1975 roku Polski Związek Żeglarski wybrał ją do odbycia pionierskiego, samotnego rejsu dookoła świata. 28 marca 1976 r. wypłynęła z Las Palmas jachtem Mazu­rek. Pętlę wokółziemską zamknęła 20 marca 1978 r., stając się pierwszą kobietą w historii, która dokonała tego wy­czynu. Miała tytuł Żeglarki 50-lecia PoZŻ. 28 marca 2021 r., dokładnie w 45. rocznicę rozpoczęcia wokółziemskiego rejsu, Sejmik PoZŻ przyjął ją, jako drugą osobę w historii, przez aklamację, w poczet członków honorowych. Jej imię będzie nosić nagroda Kryształowego Żagla dla najlepszej żeglarki, przyznawana co roku przez PoZŻ.

20 lipca 2021 r. w wieku 89 lat zmarł Bohdan Sien­kiewicz, dziennikarz prasowy i telewizyjny. Ukończył Wy­dział Morski w Wyższej Szkole Handlu Morskiego w So­pocie. Etat w TVP w Gdańsku dostał 1965 r. Dwa lata póź­niej wraz z redaktorami Jerzym Micińskim, Stanisławem Ludwigiem i kapitanem żeglugi wielkiej Wojciechem Za­czkiem oraz komandorem Rafałem Witkowskim stworzył najsłynniejszy polski program o tematyce morskiej – „La­tający Holender” – emitowany przez 26 lat. Miał tytuł Po­morskiego Popularyzatora Żeglarstwa 50-lecia PoZŻ.

19 sierpnia 2021 r. w wieku 82 lat zmarł Jerzy Poręb­ski, doktor oceanogra?i biologicznej, znany głównie jako szantymen i twórca najsłynniejszej polskiej piosenki że­glarskiej „Gdzie ta keja?”.

19 sierpnia 2021 r. w wieku 89 lat na wieczną wach­tę odszedł Zbigniew Sawostjanik, kapitan żeglugi wiel­kiej jachtowej, wielokrotny medalista pełnomorskich mi­strzostw Polski, wieloletni komandor sekcji żeglarskiej KS „Zatoka” Puck. Był zasłużonym działaczem PZŻ oraz członkiem Zarządu Gdańskiego Okręgowego Związku Żeglarskiego (dzisiaj PoZŻ). Laureat nagrody „Conrada”. Za uratowanie załogi szwedzkiego jachtu w czasie regat, za okazaną odwagę i pomoc w trudnych, sztormowych wa­runkach, został honorowym członkiem Szwedzkiego Kró­lewskiego Jacht Klubu.

29 sierpnia 2021 r. w wieku 70 lat zmarła Mira Urba­niak, dziennikarka i pisarka popularyzująca tematy­kę morską oraz żeglarską, która m.in. na Zawiszy Czar­nym opłynęła przylądek Horn. Była absolwentką Wydzia­łu Elektrycznego Politechniki Gdańskiej. Jej życiową pa­sją stało się jednak dziennikarstwo. Została zatrudniona w Studenckiej Agencji Radiowej w Gdańsku, a następnie w Rozgłośni Polskiego Radia w Gdańsku, gdzie była spi­kerką, reporterką, publicystką, a w latach 1991-1993 re­daktor naczelną.

2 września 2021 r. w wieku 88 lat odszedł Andrzej Lutomski, żeglarz, działacz klubowy i związkowy oraz le­gendarny trener. Wprowadzał do Polski klasę Optimist, Laser i O’pen Skiff, wyszkolił tysiące zawodników. Wiele zawdzięcza mu także PoZŻ, w którego zarządzie pracował dwadzieścia lat. W 1993 r. założył Miejski Klub Żeglarski Arka Gdynia i objął funkcję komandora.

17 września 2021 r. w wieku 92 lat zmarł Józef Szy­mańda, żeglarz, zasłużony konstruktor oraz współza­łożyciel Jachtklubu Stoczni Gdańskiej. Przygodę z że­glarstwem rozpoczął w 1945 roku, kiedy zbudował swój pierwszy jacht. Pracę zawodową połączył z pasją żeglar­ską. W latach 50. razem z Henrykiem Kujawą, Włodzi­mierzem Kuchtą i Romanem Borawskim był twórcą sta­lowych jednostek pełnomorskich J-140 i J-80. Brał też udział w stworzeniu dokumentacji jachtu Kismet.

10 października 2021 r. w wieku 96 lat zmarł Broni­sław Franciszek Kuśnierz – wybitny regatowiec, wielolet­ni członek Jacht Klubu Morskiego Gryf Gdynia oraz dzia­łacz Pomorskiego Związku Żeglarskiego. W rejsach peł­nomorskich przepłynął łącznie 50 837 Mm, a do jego naj­ważniejszych sukcesów należało zdobycie morskiego że­glarskiego mistrzostwa Polski w 1972 r. Pływał głównie na ukochanym mahoniowym jachcie Orion z 1936 roku, któ­rego przez wiele dekad był opiekunem.

Cześć ich pamięci!