Przeszłość, teraźniejszość i przyszłość wychowania morskiego

Ponad pół setki żeglarzy, harcerzy i działaczy organizacji wodniackich spotkało się w sobotę 20 października w Gdyni na konferencji 100 lat Wychowania Morskiego w Polsce.

Konferencja, która odbyła się w Hotelu Nadmorskim w Gdyni, zorganizowana została w związku ze stuleciem odzyskania niepodległości przez Polskę oraz stuleciem powstania Związku Harcerstwa Polskiego. Trzecią rocznicą jest oczywiście stulecie wychowania morskiego, któremu poświęcona została konferencja.

– Wychowanie morskie pierwsze ustrukturalizowane formy miało w harcerstwie, gdyż Hufiec Syberyjski we Władywostoku zaczął działać w 1917 roku – tłumaczy Rafał Klepacz, prezes Fundacji CWM ZHP. – Oznacza to, że harcerze są jedną z najdłużej działających organizacji w tym obszarze. Przy czym Hufiec Syberyjski nie był odległą enklawą – ci instruktorzy wrócili na Pomorze, do Wejherowa, a później byli instruktorami na kursach w Jastarni, Gdyni i na Helu. I byli aktywni aż do lat 60. Można powiedzieć, że to, co zakiełkowało we Władywostoku, ciągle jest obecne w harcerstwie.

Pierwszy z trzech paneli poświęcony został historii. Marek Siwicki (Akademia Pedagogiki Specjalnej Warszawa) opowiedział o dalekowschodnich korzeniach wychowania morskiego – działaczach Hufca Syberyjskiego we Władywostoku. Jan Goździkowski (Yacht Klub Polski Gdynia) przybliżył z kolei początki polskiego żeglarstwa, a szczególnie pierwsze kluby, jachty i rejsy. Hufcowi Syberyjskiemu, jego historii i działalności, swoją prelekcję poświęcił zaś Jerzy Chrabąszcz (ZHP). Pierwszą część zakończył Andrzej Drzewiecki (Akademia Marynarki Wojennej), którego referat dotyczył historii związków Polski z morzem.

Obecnym działaniom w ramach wychowania morskiego poświęcony został drugi panel. Rozpoczął Piotr Kulczycki (Fundacja 3 Oceans), armator „Fryderyka Chopina”, który opowiedział o programie „Niebieska szkoła”, realizowanym na tym żaglowcu. Następnie Jerzy Raducha (Centrum Żeglarskie w Szczecinie) przybliżył szczecińskie inicjatywy związane w wychowaniem morskim.

– Położenie Szczecina jest idealne do realizacji przeróżnych projektów o charakterze wodniackim – mówi Jerzy Radocha. – W referacie przedstawiłem tylko skromny wycinek naszej aktywności. Kilka tysięcy młodych ludzi bierze udział w ciągu roku w różnych naszych działaniach – bądź o charakterze sportowo-wyczynowym, bądź rekreacyjnym.

Ważnym punktem tej części konferencji był referat Leopolda Naskręta, sekretarza Pomorskiego Związku Żeglarskiego i koordynatora Pomorskiej Szkoły Żeglarstwa i Edukacji Morskiej, poświęcony Programowi Wychowania Morskiej w PoZŻ.

– Pomorska Szkoła Żeglarstwa i Edukacji Morskiej została doskonale wyposażona, jak na nasze warunki – mówi Leopold Naskręt. – Posiadamy salę nawigacyjną, pracownię ratownictwa i asekuracji oraz skonstruowaliśmy symulator żeglarski. Dysponujemy również jachtem, na którym młodzież żegluje.

Pierwszą część panelu zakończyły referaty Piotra Królaka („Generał Zaruski”), który opowiedział o Programie Edukacji Morskiej w Gdańsku, oraz Aliny Wróbel (Muzeum Marynarki Wojennej w Gdyni), przybliżający edukację w muzeum militarnym.

Po przerwie o nietypowych, pozytywnych efektach wychowanie morskie przez siedem lat realizacji żeglarskich projektów przedstawili Beata Wilewska, Agnieszka Maszewska i Kacper Kluczyk z Fundacji Rejs Odkrywców. Następnie głos zabrał Rafał Klepacz, który opowiedział o Wychowaniu Wodnym w ZHP – historii Harcerskiego Ośrodka Morskiego i Centrum Wychowania Morskiego, żeglarzy i rejsów. Panel zakończyły kolejny referat Jerzego Raduchy, poświęcony tym razem programom wodniackim dla niepełnosprawnych oraz wystąpienie Miry Urbaniak z Bractwa Kaphornowców.

Trzecią częścią konferencji 100 lat Wychowania Morskiego w Polsce była dyskusja panelowa, w której wzięli udział Barbara Latocha z Ligi Morskiej i Rzecznej, Bogusław Witkowski, prezes Pomorskiego Związku Żeglarskiego, Alfred Naskręt, dyrektor Szkoły Morskiej w Gdyni, Piotr Kulczycki i Wiktor Wróblewski (ZHP). Dyskusję zagajał Rafał Klepacz, a rozmówcy spierali się, czy żaglowce są niezbędne do wychowania morskiego, jak pokazać przewagę wychowania morskiego nad wychowaniem górskim i jak pomóc młodym sportowcom, którzy nie kontynuują kariery.

Konferencja nie ograniczała się do prelekcji i rozmów – uczestnicy mogli podziwiać galerię zdjęć Andrzeja Górskiego wykonanych stuletnim aparatem na „Zawiszy Czarnym” oraz zapoznać się z ofertą armatorów polskich żaglowców.

Organizatorem wydarzenia były Wydział Wychowania Wodnego Głównej Kwatery ZHP i Centrum Wychowania Morskiego ZHP, a partnerem Pomorski Związek Żeglarski. Patronat medialny sprawuje portal Żeglarski.info.