Psycholog: trening mózgu ma dać medale

Biofeedback, czyli biologiczne sprzężenie zwrotne, to metoda treningu psychologicznego, którą od ponad roku stosują żeglarze. Ma przynieść efekty w trakcie regat olimpijskich.

– Każda impreza wiąże się z pobudzeniem fizjologicznym, ze stresem – mówi psycholog Milena Lachowicz. – W wypadku igrzysk należy się spodziewać, że ta reakcja będzie jeszcze większa. Wymagania sponsorów, osób, które otaczają opieką zawodnika przez cztery lata, ale także własne wysokie cele sprawiają, że dochodzi do różnych reakcji.

Biofeedback uczy jak świadomie oddziaływać na procesy, których na co dzień człowiek nie kontroluje: sposób oddychania, pracę mięśni, a nawet częstotliwość fal mózgowych. Żeglarze od jakiegoś czasu stosują to urządzenie.

– To głównie praca nad własnymi emocjami – wyjaśnia psycholog. – Zawodnicy uczyli się kształtować kreatywność działania, jego celowość i koncentrację uwagi. To urządzenie pozwala reakcje fizjologiczne przenieść na akwen wodny i mam nadzieję, że to co zostało przez zawodników wyćwiczone, te wszystkie godziny spędzone przed monitorem, przełożą teraz na swoje łódki czy deski w trakcie olimpijskiej rywalizacji.

Metoda wzbudza różne emocje. Wykorzystywana jest nie tylko w sporcie, ale także w wielu dziedzinach życia, na przykład w neurorehabilitacji, podczas pracy z dziećmi z zaburzeniami koncentracji, czy też do zwalczania m.in. anoreksji, uzależnień, agresji.

– Jesteśmy dalecy od rozwiązywania testów, tu praca polega na zawiadywaniu falami mózgowymi – podkreśla Lachowicz. – Zawodnicy są podłączani do urządzenia za pomocą elektrod, a na monitorze sczytywane są ich reakcje. W czasie treningu ćwiczenia nakierowujemy na koncentrację, uwagę, celowość działania, panowanie nad emocjami.

Jednym z zadań tej metody jest także oczyszczenie myśli oraz odsunięcie lęków, które nie pozwalają zawodnikowi skupić się na zadaniu.

– Nie walczymy ze stresem, bo on musi być – opowiada Milena Lachowicz. – Kiedy zawodnik nie jest pobudzony, pojawia się tzw. apatia startowa. Wtedy ciężko mu wykrzesać potencjał i wystartować. Próg optimum to taki, w którym zawodnik jest pobudzony i czuje, że jego organy są sprawne, by działać. Siła mięśniowa nie jest osłabiona, motywacja jest duża. Jeśli jednak próg stresu zostanie przekroczony, zawodnik zaczyna się wypalać.

O korzyściach Biofeedbacku można mówić po 20 sesjach.

– Na potrzeby żeglarstwa staraliśmy się trenować zawsze od 45 minut do godziny – mówi psycholog. – To było dostosowane do czasu i warunków. Sprzęt jest mobilny, więc mogliśmy stosować metodę także w trakcie regat, np. mistrzostw Europy.

Urządzenie przyjechało także do Rio de Janeiro, gdzie o medale walczyć będzie siedmioro żeglarzy. Największe szanse mają mistrzowie świata w klasie RS:X Piotr Myszka (AZS AWFiS Gdańsk) i Małgorzata Białecka (Sopocki Klub Żeglarski).

– Moim zadaniem będzie wspieranie, ale także stymulowanie, jeśli będzie taka potrzeba – dodaje Lachowicz. – Musimy też podtrzymywać pozytywnego ducha walki. Nie dać możliwości, by ktoś spuścił głowę. Dbać, by płynął do przodu i by było w tym jak najwięcej zadowolenia i radości.

Metoda jest bardzo popularna na świecie i coraz częściej wykorzystywana przez psychologów w Polsce.

– Nie jest jednak do końca akceptowana przez wszystkich, bo nikt nie lubi jak mu się coś do głowy podłącza – przyznaje psycholog. – Naprawdę jednak widzimy bardzo duże efekty tej pracy. Żeglarstwo jest nieporównywalne do innych dyscyplin. Często są odroczenia, czekanie na wiatr. Takie wyścigi trwają nawet kilka godzin. Zmęczenie jest ogromne.

Milena Lachowicz uważa, że w takiej imprezie jak igrzyska, 90 procent sukcesu to psychika.

Igrzyska w Rio de Janeiro rozpoczną się w piątek, 5 sierpnia i potrwają do 21 sierpnia. Po raz pierwszy rozegrane zostaną w Ameryce Południowej.

Milena Lachowicz –  mgr psychologii, mgr wychowania fizycznego, dr nauk o kulturze fizycznej:
– absolwentka psychologii Uniwersytetu Gdańskiego oraz wychowania fizycznego na Akademii Wychowania Fizycznego i Sportu w Gdańsku
– psycholog I klasy Polskiego Towarzystwa Psychologicznego
– terapeuta EEG-Biofeedback Rehasport Clinic
– adiunkt w Zakładzie Psychologii w Katedrze Nauk Społecznych Akademii Wychowania Fizycznego i Sportu w Gdańsku. Członek Polskiego Towarzystwa Psychologicznego
– psycholog w Grupie Wsparcia Metodycznego Pomorskiej Federacji Sportu, psycholog klubowy Lechii Gdańsk