Rosjanie pod biało-czerwoną banderą

To nic, że w Ukrainie trwa wojna. Każdy Rosjanin może w Polsce w majestacie prawa zarejestrować jacht i żeglować nim pod polską banderą. Kiedy skończymy z tą schizofrenią? 

– W hiszpańskiej Kartagenie, w Dniu Flagi Rzeczpospolitej Polskiej, czyli 2 maja zobaczyłem jacht z polską flagą, zamiast bandery więc podszedłem żeby poznać tego żeglarza i zwrócić mu uwagę – relacjonuje nam pan Andrzej (nazwisko do wiadomości redakcji). – Okazało się , że to był Rosjanin. Powiedział mi, że do tej pory pływał pod flagą amerykańską, a ponieważ skończyła mu się data ważności rejestracji, której Amerykanie mu nie przedłużyli, to poszukał i znalazł firmę, która rejestruje jachty w Polsce. Wraz z dowodem rejestracyjnym dostał polską flagę. Wywiesił ją nie mając świadomości, że flaga różni się od bandery. Muszę przyznać, że była to dla mnie nieco frustrująca sytuacja, bo staram się zwracać uwagę na prawidłowe oznaczenie jachtu.

Pan Andrzej zaznacza, że nie jest rusofobem i nie ma zamiaru nikomu „robić pod górkę”.

– Zdziwiła mnie ta sytuacja, bo wiem, że inne kraje jakoś sobie radzą z tym, by prawnie zabezpieczać takie rzeczy i być konsekwentnymi w reakcjach na to, co dzieje się w Ukrainie – dodaje. – Jako Polska jesteśmy liderem w podejmowaniu działań pomocowych dla Ukrainy, a tymczasem każdy, także Rosjanie, mogą u nas bez problemu zarejestrować łódź. Może nowe władze PZŻ zechcą zwrócić uwagę na ten problem? Nie wydaje mi się, by ta sytuacja zadziałała w druga stronę i Polacy mogli zarejestrować jacht w pod rosyjską banderą. Moim zdaniem to hipokryzja.

Z wątpliwościami naszego rozmówcy zwróciliśmy się do Polskiego Związku Żeglarskiego prosząc o komentarz w tej sprawie. Ponad miesiąc czekaliśmy na odpowiedź, ale ostatecznie dostaliśmy ją i w całości prezentujemy:

„Zgodnie z przepisami „Ustawy z dnia 12 kwietnia 2018 r. o rejestracji jachtów i innych jednostek pływających o długości do 24 m Rozporządzenia Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z dnia 17 kwietnia 2020 r. w sprawie rejestracji jachtów i innych jednostek pływających o długości do 24 m” obywatele Rosji mogą na tych samych zasadach co obywatele Polski i innych krajów rejestrować w Polsce jachty i inne jednostki pływające o długości do 24 m.

Polski Związek Żeglarski jest jednym z 382 organów rejestrujących, które prowadzą rejestrację jachtów i innych jednostek pływających o długości do 24 na podstawie ww. przepisów.

Aktualnie w rejestrze jachtów i innych jednostek pływających o długości do 24 m prowadzonym od 1 sierpnia 2020 r. w systemie REJA24 administrowanym przez Dyrektora Urzędu Morskiego w Szczecinie zarejestrowanych jest 144 jednostki pływające należące do obywateli Rosji, w tym 22 jednostki które zostały zarejestrowane przez Polski Związek Żeglarski. W bieżącym roku Polski Związek Żeglarski nie zarejestrował żadnej jednostki stanowiącej własność obywateli Rosji.

Zgodnie z ar. 9 ust. 4 Ustawy z dnia 12 kwietnia 2018 r. o rejestracji jachtów i innych jednostek pływających o długości do 24 m organ rejestrujący wydaje decyzję o odmowie wpisania jednostki pływającej do rejestru wydaje, w przypadku gdy: 1) do jednostki pływającej nie stosuje się przepisów ustawy lub 2) dane zawarte we wniosku o rejestrację nie są zgodne ze stanem faktycznym, lub 3) na podstawie przepisów „ustawy z dnia 24 sierpnia 2007 r. o udziale Rzeczypospolitej Polskiej w Systemie Informacyjnym Schengen oraz Wizowym Systemie Informacyjnym” uzyskał informację, że jednostka pływająca lub silnik jednostki pływającej zostały skradzione, przywłaszczone, utracone lub są poszukiwane jako dowód w postępowaniu karnym lub postępowaniu karnym skarbowym, 4) jest to uzasadnione względami bezpieczeństwa, obronności lub innym ważnym interesem publicznym (przepis obowiązujący od 11 marca 2023 r.).

Mając na uwadze powyższe, w przypadku gdy żadna z ww. przesłanek nie zachodzi oraz spełnione są wszystkie warunki niezbędne do rejestracji, obywatele Rosji nie spotykają się z odmową rejestracji jednostek pływających.

Informujemy także, że w reakcji na agresję Rosji na Ukrainę Polski Związek Żeglarski, jako organizacja realizująca zadania zlecone przez administrację rządową tj. rejestrację jachtów i innych jednostek pływających o długości do 24 m, wystąpił w marcu 2022 r. do Ministerstwa Infrastruktury z wnioskiem o wyrażenie zgody na wstrzymanie rejestracji jednostek pływających, których właścicielami, współwłaścicielami lub armatorami są obywatele Federacji Rosyjskiej i Białorusi.

Związek nie otrzymał zgody na powyższe działania, gdyż w ówczesnym stanie prawnym nie istniała podstawa prawna do odmowy rejestracji jednostek pływających stanowiących własność obywateli Rosji i Białorusi. Jednocześnie Ministerstwo Infrastruktury przystąpiło do prac zmierzających do zmiany przepisów i stworzenia podstawy prawnej do decyzji odmownej w takich przypadkach, co nastąpiło wraz z wejściem w życie „Ustawy z dnia 13 stycznia 2023 r. o zmianie ustawy o bezpieczeństwie morskim oraz niektórych innych ustaw”, która wprowadziła do ww. przepisów możliwość wydania decyzji o odmowie wpisania jednostki pływającej do rejestru w przypadku gdy jest to uzasadnione względami bezpieczeństwa, obronności lub innym ważnym interesem publicznym.

W konsekwencji powyższego oraz z uwagi na bezpieczeństwo RP Ministerstwo Infrastruktury zwróciło się do wszystkich organów rejestrujących o skrupulatną analizę wniosków o rejestrację jednostek pływających stanowiących własność osób fizycznych lub prawnych, które mają miejsce zamieszkania lub siedzibę na terytorium Federacji Rosyjskiej lub Republiki Białorusi z priorytetową weryfikacją wystąpienia przesłanki o względach bezpieczeństwa, obronności lub innego ważnego interesu publicznego. W celu prawidłowego zbadania czy przesłanka bezpieczeństwa i obronności ma zastosowanie do danego wniosku o rejestrację jednostki pływającej Ministerstwo Infrastruktury zaleciło każdorazową konsultację wniosku w drodze analizy danych przez Agencję Bezpieczeństwa Wewnętrznego, co niniejszym czynimy”.