Historia

Słownik Biograficzny Żeglarzy Pomorskich – Henryk Fronczak

Przygodę ze sportami wodnymi zaczynał jako wioślarz, ale szybko zakochał się w żeglarstwie. Henryk Fronczak pływał z Mariuszem Zaruskim, organizował okupacyjne regaty i odbudowywał żeglarstwo po wojnie. Henryk …

Henryk Fronczak arch Andrzeja MichelaHenryk Fronczak arch Andrzeja Michela
Galeria zdjęć (1) - zobacz wszystkie

Przygodę ze sportami wodnymi zaczynał jako wioślarz, ale szybko zakochał się w żeglarstwie. Henryk Fronczak pływał z Mariuszem Zaruskim, organizował okupacyjne regaty i odbudowywał żeglarstwo po wojnie.

Henryk Fronczak urodził się 16 września 1898 roku w Warszawie. W tym mieście spędził też praktycznie całe życie. Z wykształcenia jest technikiem – absolwentem Państwowej Szkoły Budowy Maszyn i Elektroniki im. Hipolita Wawelberga i Stanisława Rotwanda. W listopadzie 1918 roku wstąpił do tworzącego się Wojska Polskiego – początkowo rozbrajał wojska niemieckie w Warszawie, a następnie walczył na froncie wołyńskim i litewsko-białoruskim. W 1920 został ranny w nogę, co zakończyło jego udział w wojnie polsko-bolszewickiej.

Po wojnie pracował jako maszynista w drukarni Polskiej Partii Socjalistycznej, a następnie został zatrudniony w rodzinnej Fabryce Tektury Dachowej, Materiałów Izolacyjnych i Asfaltu. Henryk Fronczak wspólnie z kolegami z pracy wyjeżdżał m.in. w Tatry, gdzie poznał gen. Mariusza Zaruskiego. Jego największą pasją była jednak woda. Był członkiem Koła Wioślarzy Warszawskich, a następnie Warszawskiego Towarzystwa Wioślarskiego. W 1924 roku załoga Antoni Brzozowski, Edmund Kawalec, Henryk Fronczak, Józef Szawara ze sternikiem Władysławem Nadratowskim wygrała regaty przedolimpijskie i wystartowała w Igrzyskach Olimpijskich w Paryżu zajmując trzecie miejsce w przedbiegach. Rok później, po zdobyciu wicemistrzostwa Polski, zrezygnował z uprawiania wioślarstwa.

Po 1925 roku Henryk Fronczak w pełni poświęcił się żeglarstwu. Początkowo pływał po Wiśle na jolkach „Prukwa I” i „Prukwa II”, ale w 1929 roku wziął udział w obozie żeglarskim zorganizowanym w Jastarni przez Państwowy Urząd Wychowania Fizycznego. W latach 30. regularnie pływał po Bałtyku jako członek Yacht Klubu Polski. Wielokrotnie żeglował z generałem Mariuszem Zaruskim w rejsach na „Zawiszy Czarnym”, „Temidzie I” i „Temidzie II”.

W wojnie polskiej 1939 roku Henryk Fronczak walczył w batalionie pancernym. Został ranny i trafił do niewoli, z której w listopadzie uciekł do Warszawy. Podczas okupacji uczestniczył w konspiracji – był członkiem organizacji „Muszkieterowie” oraz kontrwywiadu Komendy Głównej ZWZ-AK. Prowadził także podziemną działalność żeglarską – budował jachty, szkolił i organizował konspiracyjne regaty na Wiśle. W 1944 roku walczył w Powstaniu Warszawskim.

Od 1945 roku Henryk Fronczak włączył się w reaktywację żeglarstwa i jego tworzenie na Ziemiach Odzyskanych. W 1946-1947 roku był współorganizatorem ośrodku nad Zalewem Szczecińskim, w tym w Trzebieży. W latach 1949-1950 był wiceprezesem Polskiego Związku Żeglarskiego. W latach 1951-1956 był odsunięty od pracy w żeglarstwie przez stalinowskie władze. Po 1956 roku do śmierci działał w Yacht Klubie Polski i Polskim Związku Żeglarskim.

Przez żeglarzy był nazywany „Wujo” – bo jak dobry wujek miał czas dla każdego oraz „Vater”, bo zwłaszcza młodszym żeglarzom lubił ojcować i się nimi opiekować.

Zmarł 4 kwietnia 1981 roku.

← Wróć do portalu

Czytaj również

Więcej artykułów
Nowy numer magazynu Wiatr na wrzesień-listopad 2026 13 października 202600:39 Magazyn Wiatr: Baranowski i żagle z Gdańska u Nolana Historia Mateusz Praszczak · 1 min czytania Kapitan Krzysztof Baranowski, 88 lat, kurs na Durban 13 października 202600:34 Kapitan Baranowski 258 mil od Durbanu Rejsy Oskar Wojciechowski · 5 min czytania Dekoracja zwycięzców Szczecin Match Race 2026 na scenie z pucharem 12 października 202616:25 Szczecin Match Race 2026: wygrywa Jakub Gołębiowski Sport i regaty Oskar Wojciechowski · 4 min czytania Stoisko Żeglarski.info na Poland Boat Show 2026Nasz patronat 12 października 202615:09 Poland Boat Show 2026: podsumowanie targów w Nadarzynie Biznes Oskar Wojciechowski · 8 min czytania Próchno i Rdza 2026Nasz patronat 12 października 202614:45 Próchno i Rdza 2026: sztorm w Helu, parada w Gdyni Turystyka Oskar Wojciechowski · 5 min czytania Długi drewniany rumpel osadzony na głowicy steru na pokładzie klasycznego jachtu 11 października 202620:15 Rumpel: co to jest i jak sterować rumplem Baza wiedzy Redakcja · 2 min czytania Schemat kursów jachtu względem wiatru z zaznaczonym martwym kątem i bajdewindem 11 października 202619:11 Bajdewind: co to jest i jak płynąć pod wiatr Baza wiedzy Redakcja · 2 min czytania Schemat jachtu mieczowego z zaznaczonymi na czerwono szotami grota i foka 11 października 202618:09 Szot: co to jest i jak się go używa na jachcie Baza wiedzy Oskar Wojciechowski · 2 min czytania Kabestan szotowy na jachcie z czerwoną liną owiniętą wokół bębna i włożoną korbą 11 października 202617:11 Kabestan: co to jest i jak działa na jachcie Baza wiedzy Redakcja · 2 min czytania Schemat bomu zamocowanego do masztu z obciągaczem, topenantą, szotem i rozpiętym grotem 11 października 202616:05 Bom: co to jest i do czego służy na jachcie Baza wiedzy Redakcja · 2 min czytania Jacht Faenol Stevena Goddarda na wodach przy Antigui 11 października 202615:11 Antigua Racing Cup 2027 odbędzie się od 17 do 21 marca Sport i regaty Oskar Wojciechowski · 2 min czytania Jesień w Szczecinie, materiały promocyjne Szczecińskiej Karty Turystycznej 11 października 202614:03 Szczecińska Karta Turystyczna: trzy dni za 30 zł i Turystyka Redakcja · 2 min czytania AC75 Luna Rossa na foilach podczas treningu w Cagliari 11 października 202613:01 Luna Rossa skróciła trening w Cagliari. Nurek Sport i regaty Mateusz Praszczak · 2 min czytania Załoga Emirates Team New Zealand przy problemie z szotami foka na AC75 w Auckland 11 października 202611:00 Emirates Team New Zealand stracił 40 minut przez Sport i regaty Mateusz Praszczak · 2 min czytania Jimmy Cornell, żeglarz oceaniczny i autor przewodników po trasach oceanicznych 11 października 202609:04 Jimmy Cornell: pół wieku rejsów i planowania tras Rejsy Andrzej Jaworski · 2 min czytania Piotr Cichocki z polską flagą na najwyższym stopniu podium w Portimão 11 października 202608:51 Cichocki podwójnym mistrzem świata w Portimão Sport i regaty Oskar Wojciechowski · 2 min czytania Stoisko Żeglarski.info na Poland Boat Show 2026 11 października 202607:59 Poland Boat Show 2026: co zobaczyć w weekend Biznes Oskar Wojciechowski · 1 min czytania Dzień 3 Szczecin Match Race 11 października 202602:45 Szczecin Match Race: Gołębiowski wygrał Round Robin Sport i regaty Oskar Wojciechowski · 2 min czytania Trzech żeglarzy Aspire z uniesionymi rękami na pokładzie jachtu klasy 5.5 Metre w Lavrion 11 października 202601:33 Aspire wygrywa mistrzostwa świata 5.5 Metre w Lavrion Sport i regaty Oskar Wojciechowski · 2 min czytania Polacy ze srebrem Akademickich Mistrzostw Świata w Splicie 10 października 202612:23 Polacy ze srebrem Akademickich Mistrzostw Świata w Splicie Sport i regaty Oskar Wojciechowski · 1 min czytania Mike Gemperline's Defiance team finish 3rd in the Allstate Sugar Bowl J/22 Worlds at New Orleans 10 października 202612:09 Glenn Darden i Baby Doll mistrzami świata J/22 w Nowym Sport i regaty Mateusz Praszczak · 2 min czytania Morka MSPiR 9 października 202614:59 MORKA przed chrztem w Trzebieży. SAR zapowiada Biznes Mateusz Praszczak · 1 min czytania Podsumowanie sezonu 2026 - Centrum Żeglarskie 9 października 202613:39 Centrum Żeglarskie w Szczecinie kończy sezon z ośmioma Sport i regaty Oskar Wojciechowski · 1 min czytania Offshore Double Handled 9 października 202611:11 World Sailing zapowiada konsultacje o technologiach w Sport i regaty Mateusz Praszczak · 1 min czytania