Słyszeliście o… jachcie królów Norwegii?

Zbudowany w 1938 roku jacht „Sira” jest jednostką niezwykłą. Ścigali się bowiem na nim regatowo dwaj królowie Norwegii – Olaf V i Harald V.

Norweskie żeglarstwo poszczycić się może nie tylko bogatą żeglarską tradycją, ale też monarchami zakochanymi w żeglarstwie. Olaf V – wówczas jeszcze jako książę i następca tronu – w 1928 roku zdobył złoty medal w klasie 6 metrów na Igrzyskach Olimpijskich w Amsterdamie, a jego syn Harald V wystartował na igrzyskach w 1964, 1968 i 1972 roku. Obaj ścigali się jednak również w regatach morskich – zwłaszcza w klasycznej klasie 8 metrów.

„Sira” została zaprojektowana i zbudowana w 1938 roku przez Johana Ankera – doświadczonego żeglarza, w którego załodze pływał na igrzyskach książę Olaf. Jacht klasy 8 metrów zamówiony został po porażce norweskich żeglarzy w prestiżowych regatach Kattegat Cup w 1937 roku. Nowa jednostka spełniła pokładane w niej nadzieje i z Ankerem za sterem zwyciężyła w kolejnej edycji wyścigu. Jesienią 1938 roku za sterem „Siry” stanął książę Olaf, który już po kilku miesiącach kupił jednostkę. Ścigał się na niej w 1939 roku.

Książę Olaf (w białej koszuli) na jachcie „Sira” podczas regat w Sandhamn w niedzielę 6 sierpnia 1939 r.Fot. Oscar Norberg / Sjöhistoriska museet

Po ataku Niemiec na Norwegię wiosną 1940 roku jacht został zarekwirowany przez komisarza Rzeszy Josefa Terbovena. Na szczęście bez zniszczeń przetrwał wojnę, choć – jak wspominał Olaf V – zamontowano na nim uchwyty na karabiny maszynowe. W 1946 roku księciu udało się jednostkę przygotować do startów w regatach i potem ścigać się w kolejnych latach. Pływał na niej również rekreacyjnie.

Po śmierci Olafa V w 1991 roku jacht przekazany został do Muzeum Morskiego w Horten. „Sira” eksponatem nie była zbyt długo, ponieważ na początku XXI wieku wróciła do pływania, tym razem pod komendą Haralda V, syna i następcy Olafa V. Powrót był triumfalny, ponieważ w 2008 roku monarcha z załogą wywalczyli na niej mistrzostwo świata w swojej klasie. W ubiegłym roku mający 85 lat król zakończył karierę żeglarską.

Co się stanie teraz z jachtem? Na razie nie wiadomo. Co prawda Haakon, syn i następca Haralda V, oraz jego dzieci są miłośnikami sportów wodnych, ale jak się wydaje żadne z nich nie uprawiało żeglarstwa regatowego. Niewykluczone więc, że ostatecznie „Sira” ponownie trafi do muzeum, tym razem już na dobre.

Pamięć o jachcie będzie jednak trwała, ponieważ na jego cześć powołano w 1983 roku regaty Sira Cup w klasie 8 metrów, które odbywają się co rok. Z kolei pod koniec 2023 roku w Wielkiej Brytanii ukazał się album „Sira. One boat, two kings” („Sira. Jedna łódź, dwóch królów”), prezentujący blisko 90-letnią historię jachtu. Znalazło się w niej miejsce też na 160 fotografii. Więcej o publikacji.