Słyszeliście o… katastrofie żaglowca „Niobe”?

O tym, jakim śmiertelnym zagrożeniem może być biały szkwał przekonała się 92 lata temu, 26 lipca 1932 roku, załoga niemieckiego żaglowca „Niobe”.

Morskie tragedie w przeszłości często miały miejsce na trudnych akwenach, w okresie jesiennych lub zimowych sztormów lub podczas wyjątkowo niesprzyjających warunkach pogodowych. Niestety czasami zdarzają się one także na spokojnym Bałtyku, podczas gorącej, letniej pogody. Taka aura panowała bowiem 92 lata temu w cieśninie Bełt Fehmarn, położonej pomiędzy duńską wyspą Lollan a niemiecką Fehmarn.

Na tym akwenie znalazł się 26 lipca 1932 roku bark „Niobe”. Była to jednostka szkolna marynarki wojennej Republiki Weimarskiej o długości 57,8 metra i szerokości 9,17 metra. Zbudowany został w 1913 roku w Danii i ochrzczony jako „Morten Jensen”. Początkowo pływał jako frachtowiec, kilkukrotnie zmieniając właścicieli i nazwy. Ostatecznie w 1922 roku żaglowiec trafił do niemieckiej marynarki wojennej, gdzie został przebudowany z czteromasztowego szkunera na trzymasztowy bark. Co ciekawe, jego pierwszym dowódcą został podwodniak Ernst Krafft, który w latach 1940-1942 był Komendantem Twierdzy Gotenhafen, czyli okupowanej Gdyni.

„Niobe”.
Fot. Bundesarchiv, DVM 10 Bild-23-63-20 / CC-BY-SA 3.0

„Niobe” operowała głównie na Bałtyku i Morzu Północnym, a na pokład zabierała ponad sto osób, w tym nawet 80 kadetów. Tragedia nadeszła w piękny, lipcowy dzień. Z powodu upału włazy i bulaje były pootwierane, co przyczyniło się do przebiegu tragedii. Kiedy w żaglowiec uderzył biały szkwał, nikt nie był na niego przygotowany. „Niobe” przewróciła się, błyskawicznie nabrała wody i w ciągu kilku minut zatonęła. Zginęło 69 osób, a ocalało 40. Sąd wojskowy winnym uznał kapitana Heinricha Ruhfusa.

21 sierpnia tego samego roku jednostka została podniesiona i przeholowana do Kilonii. Nie zdecydowano się jednak na remont żaglowca i 18 września 1933 roku został on zatopiony przy Ławicy Słupskiej. Utrata „Niobe” zmusiła Niemcy do budowy następcy, którego w maju 1933 roku ochrzczono jako „Gorch Fock” – choć w naszym kraju może być lepiej znany jako „Towariszcz”, bo pod taką nazwą pływał w latach 1947-2003 dla ZSRR i Ukrainy.