Takiej wyprawy jeszcze nie było!

Adam Nowak, lider zespołu Raz, Dwa, Trzy, jest pierwszym polskim artystą, który zagra koncert w Antarktyce. 11 marca wieczorem będziemy mogli wysłuchać transmisji z tego wydarzenia za pośrednictwem radiowej Trójki. Będzie to jeden z epizodów zorganizowanych w ramach artystycznej wyprawy żeglarskiej pod hasłem „Trzy sztuki w Antarktyce”.

Pomysłodawcą niezwykłego rejsu jest Bartosz Stróżyński, fotograf specjalizujący się w fotografii przyrodniczej i podwodnej, autor albumu „Antarktyka. Podwodne zauroczenie”, wydanego przez National Geographic.

– Pomysł, by w rejon bieguna południowego popłynąć z grupą artystów zaczął kiełkować we mnie wiele lat temu, kiedy pierwszy raz byłem w Antarktyce – wspomina Bartosz Stróżyński. – Pewnego mglistego ranka wyszedłem na zewnątrz i zobaczyłem w oddali odpływający jacht żaglowy. Byłem bardzo zdziwiony. Nie jestem żeglarzem, nie znam się na tym, więc nie wiedziałem, że jachtem można dopłynąć tak daleko. Wtedy przyszedł mi do głowy pomysł, żeby kiedyś wrócić w to miejsce jachtem żaglowym i zrealizować projekt artystyczny. Od tego czasu minęło trochę lat, zdążyłem być w Antarktyce jeszcze dwa razy, wielokrotnie byłem w Arktyce, robiłem wiele różnych rzeczy z obszarów fotografii i filmu, aż w końcu uznałem, że nadszedł dobry moment na realizację mojego pomysłu.

To było mniej więcej dwa lata temu. Wtedy Bartosz Stróżyński zaczął przygotowania do rejsu. Zbierał ekipę, rozmawiał z artystami, których chciał zaprosić do udziału w wyprawie. Zależało mu na ludziach, u których pomysł i wizja wyprawy wywoła błysk w oku, którzy włączą się w realizacje pomysłu z pełnym zaangażowaniem, nie kalkulując potencjalnych zysków i strat. I takich właśnie znalazł. Wybrał też jacht, na którym dziesięcioosobowa załoga popłynie na południe.

– Jacht to jest niezwykły środek podróży – uważa nasz rozmówca. – Daje możliwość dotarcia w dowolny rejon, zacumowania na dowolnie długi czas, obcowania z przyrodą niemal bez żadnych barier. Co do wyboru jachtu, to pływając wielokrotnie w rejony podbiegunowe miałem rozeznanie, kto dysponuje odpowiednią jednostką i doświadczeniem w pływaniu po zimnych wodach. Poza tym zdałem sobie sprawę z tego, że uczestnicząc w wielu wyprawach, zawsze byłem jedynym Polakiem w ekipie. Zastanawiałem się, dlaczego tak jest, że tego typu artystyczne wyprawy organizują Anglicy, Australijczycy, Niemcy, a w Polsce nikt tego nie robi. No i mój wybór padł na ekipę „Selmy”. To będzie czysto polski projekt. Symbolicznie udowodnimy, że Polacy też potrafią takie rzeczy realizować i robią to dobrze.

„Trzy sztuki w Antarktyce” to przedsięwzięcie żeglarskie, ale przede wszystkim artystyczne. Działania Bartosza obejmują fotografię, film, muzykę i to właśnie te trzy dziedziny złożą się na efekt końcowy wyprawy. Dlatego do udziału w nim zaprosił Adama Nowaka i Olafa Lubaszenkę. Ten ostatni wprawdzie, z powodu kontuzji kolana, w rejs nie popłynie, ale czuwa nad całością projektu filmowego i w Polsce będzie realizował związane z nim zadania. W ekipie filmowej na pokładzie „Selmy” znajdą się doświadczeni operatorzy-artyści. Efektem ich pracy będzie godzinny film dokumentalny o rejsie. Z kolei Adam Nowak da na Antarktydzie koncert, który będzie transmitowany przez radio, a Bartosz Stróżyński w maju przedstawi swoje fotografie na dostępnej dla wszystkich wystawie.

– Zdjęcia wykonam w technice fotografii kolodionowej – wyjaśnia fotograf. – To technika robienia zdjęć na szkle licząca sto pięćdziesiąt lat. Będzie wymagała ode mnie zabrania na pokład mobilnej ciemni i wywoływania zdjęć niemal od razu po ich zrobieniu. Fotografie będą czarno-białe, a przez to, że wykonywane w takim otoczeniu, w określonych warunkach, z pewnością niepowtarzalne. Jeszcze jednym efektem wyprawy będzie książka, w której opiszę wszystko, co wiązało się z wyprawą od pierwszej myśli o jej zorganizowaniu, aż po oddanie książki do druku. Znajdą się w niej także osobiste zapiski uczestników rejsu.

Nasz rozmówca przyznaje, że jeżdżąc po festiwalach podróżniczych, opowiadając o swoich dotychczasowych wyprawach, zdał sobie sprawę, jak niewiele wiemy o Antarktydzie. Uznał, że opowiadanie o konieczności ochrony przyrody i topniejących lodowcach niespecjalnie przekonuje słuchaczy. Ludzie nie ufają takim opowieściom, albo uważają, że ktoś zrobi za nich to co trzeba, albo że los tak odległych miejsc nie zależy od nich.

– Dlatego chcę opowiedzieć historię grupy artystów i ich podróży na Antarktydę – wyjaśnia Stróżyński. – Nie będę nikogo przekonywał, że przyroda jest ważna. Zrealizuję artystyczny projekt oderwany od wielkich haseł o ochronie środowiska, ale przemawiający do ludzi. Trzeba po prostu zaszczepić w ludziach przekonanie, że to jest piękne miejsce, blisko nas i że jest dostępne dla każdego. Wiem, że Antarktyda jest daleko, ale to nie jest księżyc, na który poleci jeden czy kilku ludzi z całej ludzkiej populacji.

W ekipie są zaprawieni w boju podróżnicy, ale nie wszyscy mają doświadczenie żeglarskie. Adam Nowak jest zapalonym żeglarzem, ale w tak odległe rejony jeszcze pod żaglami się nie wyprawiał. Szef zespołu technicznego Jacek Hawrylczuk także ma uprawnienia żeglarskie. A „Selmą” dowodził będzie kapitan Piotr Kuźniar. Rejs z Ushuai w Argentynie na Półwysep Antarktyczny potrwa miesiąc. Zadaniem lidera Raz, Dwa, Trzy jest napisanie w tym czasie utworu, który będzie miał premierę podczas transmitowanego w Trójce koncertu. Antarktyczny występ Adama Nowaka nie będzie jedyną formą kontaktu podróżników z Polską. Od poniedziałku do czwartku, o godz. 17.10 będą na antenie Trójki relacjonować to, co dzieje się na pokładzie „Selmy”. Pierwsza relacja w dniu startu – już 12 lutego.

Wszyscy zainteresowani przedsięwzięciem i kibicujący uczestnikom wyprawy mogą nie tylko słuchać audycji oraz koncertu w III Programie Polskiego Radia. Na portalu Polakpotrafi.pl trwa zbiórka funduszy potrzebnych do całkowitego sfinansowania wyprawy. To przedsięwzięcie non profit, a uczestnicy rejsu angażują w jego realizację także własne środki. Wesprzeć Trzy Sztuki w Antarktyce można po kliknięciu na adres https://polakpotrafi.pl/projekt/trzy-sztuki-w-antarktyce. Tam także znajduje się wiele szczegółowych informacji na temat rejsu. Wyprawa ma swoją stronę internetową http://3sztuki.pl oraz profil na Facebooku.