100 lat polskiego żeglarstwa: czasy PRL-u

W 2024 roku obchodzimy stulecie założenia Polskiego Związku Żeglarskiego. Z tej okazji przypominamy cykl filmów o historii żeglarstwa nakręconych przez nasz portal. W drugim przedstawimy czasy PRL-u.

W ubiegłym tygodniu opowiedzieliśmy o pionierskich przedwojennych czasach, kiedy w naszym kraju rodziło się żeglarstwo, a czego jednym z symbolicznych momentów było założenie Polskiego Związku Żeglarskiego. Dynamiczny rozwój przerwał jednak wybuch II wojny światowej, która drastycznie zmieniła obraz żeglarstwa. Wielu żeglarzy zginęło, kluby i ich majątki oraz przystanie zostały zrujnowane, a z powodu zmiany granic z jednej strony straciliśmy wiele kresowych ośrodków, a z drugiej zyskaliśmy szeroki dostęp do Bałtyku.

Powojenny okres, od 1945 do 1989 roku, okazał się niesamowicie zróżnicowany. Pierwsze lata pozwoliły przynajmniej częściowo podnieść żeglarstwo ze zgliszcz, choć czasy stalinizmu niemal kompletnie zablokowały możliwość pływania po Bałtyku. Później, zwłaszcza w okresie rządów Edwarda Gierka, nacisk na rozwój gospodarki morskiej sprawił, że władze przychylniejszym okiem spojrzały na żeglarstwo. A żeglarze z tej szansy wykorzystali, odważnie i bez kompleksu wobec Zachodu wypływając w oceaniczne rejsy.

Starty w regatach OSTAR i Whitbread Round the World Race, samotne rejsy Leonida Teligi, Krzysztofa Baranowskiego, Krystyny Chojnowskiej-Liskiewicz i Henryka Jaskuły oraz dalekomorskie eskapady „Gedanii” są tego najlepszym przykładem. Schyłek PRL-u i związany z nim kryzys gospodarczy ponownie sprawił wiele problemów, ale żeglarze potrafili się dostosować do zmieniających warunków.

Narratorką w filmie, który powstał w 2018 roku, jest Krystyna Chojnowska-Liskiewicz. Zmarła w 2021 roku żeglarka jest twórczynią największego sukcesu w historii polskiego jachtingu – w latach 1976-1978 jako pierwsza kobieta opłynęła samotnie świat. Później przez wiele lat popularyzowała żeglarstwo, a jej udział w naszym filmie jest kolejnym tego przykładem.