Historia

Basen im. Mariusza Zaruskiego uroczyście otwarty!

To był wielki dzień dla polskiego żeglarstwa. 54 lata temu, 30 czerwca 1961 roku, uroczyście otwarto Basen Żeglarski w Gdyni i nadano mu imię Mariusza Zaruskiego. Życie …

Odbudowa Muzeum Miasta Gdyni1946 odbudowa Muzeum Miasta Gdyni R I 154 19
Galeria zdjęć (2) - zobacz wszystkie

To był wielki dzień dla polskiego żeglarstwa. 54 lata temu, 30 czerwca 1961 roku, uroczyście otwarto Basen Żeglarski w Gdyni i nadano mu imię Mariusza Zaruskiego.  

Życie gdyńskiego żeglarstwa już od ponad 80 lat toczy się wokół Basenu Jachtowego im. Mariusza Zaruskiego. Z początku funkcjonujący jako mała przystań dla jachtów należących do Yacht Klubu Polski Gdynia, później, w drugiej połowie lat 30., wraz z wybudowaniem Mola Południowego, zyskał nowoczesną formę.

Inaczej jednak niż w przypadku samego miasta, basenu jachtowego i mariny nie ominęły zniszczenia podczas II wojny światowej. Wyrwy w falochronach, efekt celowego wysadzenia przez wycofujące się wojska niemieckie, paraliżowały żeglarstwo przez kilkanaście lat, zanim Urząd Morski nie przystąpił do remontu.

Wstępne roboty przeprowadzono jeszcze w 1946 roku, przesuwając przy tym nabrzeża i zmniejszając powierzchnię basenu, ale przez następną dekadę wykonywano tylko drobne prace. Urząd Morski w Gdyni wrócił do tematu dzięki zaangażowaniu dyrektora Waldemara Wallasa, który stanął na czele Społecznego Komitetu powołanego w celu odbudowy basenu jachtowego. Szybko też rozpoczęła się zbiórka funduszy na to przedsięwzięcie – jak opisywała Izabella Trojanowska w biuletynie „Żagle” – Zarząd Główny Polskiego Związku Żeglarskiego wpłacił 10 000 zł, Zarząd Główny Ligi Przyjaciół Żołnierza 100 000, Wojewódzka Rada Narodowa 250 000, a Główny Komitet Kultury Fizycznej i Turystyki 500 000. Resztę z potrzebnych 15 milionów złotych wyłożyło Ministerstwo Żeglugi.

1963 basen zeglarski Gdynia Lech Zaleski
1963 basen zeglarski Gdynia Lech Zaleski

Projekt zabudowy mariny i powiększenia basenu jachtowego autorstwa Lecha Zaleskiego.

Wstępne prace rozbiórkowe rozpoczęły się dopiero w 1957 roku, a w roku kolejnym remont ruszył na dobre. Najważniejszym odcinkiem prac było załatanie wyrw w falochronach, ale nie ograniczono się do tego – basen został pogłębiony do 5-6 metrów, zamontowano oświetlenie i ramy odbojowe, doprowadzono wodę pitną oraz – co zapewne akurat nie cieszyło żeglarzy – zbudowano na falochronie wschodnim nowy kiosk dla Wojsk Ochrony Pogranicza pilnujących wyjścia z mariny.

Na trzy dni przed uroczystym otwarciem, 27 czerwca 1961 r., Urząd Morski w Gdyni przekazał Basen Żeglarski w użytkowanie Okręgowi Gdańskiemu Polskiego Związku Żeglarskiego – protoplaście obecnego Pomorskiego Związku Żeglarskiego. Związane było to z polityką PZŻ, która coraz więcej obowiązków nakładała na okręgi – nie bez powodu zresztą, bo administrowanie było przyczyną nieustannych kłopotów. Jak donosiła Komisja Rewizyjna Okręgu w 1962 roku:

„W związku z niemiłym incydentem jaki zdarzył się w dniu 7 października 1962 r., w którym doszło do szarpaniny między bosmanem basenu jachtowego – pracownikiem P.Z.Ż. – a foto-reporterem C.A.F., „Głosu Wybrzeża” i „Wieczoru Wybrzeża” ob. Janem Kopciem, należy pouczyć bosmanów o obowiązku przestrzegania przez nich zasad grzeczności w czasie wykonywania ich obowiązków.”

Warto zauważyć, że podczas remontu pojawił się pomysł rozszerzenia basenu w kierunku zachodnim, rozwinięty w 1963 roku w projekcie zabudowy mariny autorstwa zespołu pod kierunkiem inż. Lecha Zaleskiego, jednak nie wszedł on w fazę realizacji. Na przeszkodzie stanęła budowa pawilonu Jacht Klubu Morskiego „Kotwica”, wprawdzie uwzględniona w projekcie inż. Zaleskiego, ale utrudniająca przeprowadzenie inwestycji, oraz zapewne brak środków finansowych.

30 czerwca 1961 roku dokonano uroczystego otwarcia basenu żeglarskiego, któremu – powtórnie, bo po raz pierwszy w latach 30. – nadano imię generała Mariusza Zaruskiego. W opiniach towarzyszących otwarciu, oprócz oczywistego entuzjazmu, przewijał się jednak wspólny motyw – podkreślanie potrzeby zagospodarowania reszty mariny. Pojawiający się po dziś dzień.

Macie w swoich zbiorach stare zdjęcia Basenu Jachtowego im. Mariusza Zaruskiego i chcecie je pokazać na portalu Żeglarski.info? Zapraszamy do kontaktu!

← Wróć do portalu

Czytaj również

Więcej artykułów
Czteroosobowa załoga Trynidadu i Tobago wychylona za burtę przechylonego jachtu RS21 13 listopada 202607:30 Żeglarstwo bez wzroku: zaufanie i czucie łódki Sport i regaty Mateusz Praszczak · 2 min czytania Corentin Horeau z uniesionymi rękami w kokpicie jachtu IMOCA MACSF po zwycięstwie w Route du Rhum 2026 12 listopada 202618:06 Route du Rhum 2026: Horeau wygrywa IMOCA z rekordem Sport i regaty Oskar Wojciechowski · 3 min czytania Kapitan Marek Lewenstein z nagrodą Żeglarski Gryf przy mikrofonie podczas Zachodniopomorskiej Gali Żeglarskiej w Szczecinie 12 listopada 202615:49 Żeglarskie Gryfy 2026: zgłoszenia do 6 grudnia Sport i regaty Oskar Wojciechowski · 1 min czytania Samorządowiec przemawia do mikrofonów, za nim czterech przedstawicieli samorządów Powiatu Puckiego 12 listopada 202614:11 Plan ochrony Zatoki Puckiej: uwagi do 13 listopada Turystyka Michał Łaszkiewicz · 2 min czytania Jachty klasy Star na trasie mistrzostw świata 2026 na Biscayne Bay w Miami 12 listopada 202613:15 Kusznierewicz 2. i 3. w wyścigach MŚ Star w Miami Sport i regaty Michał Łaszkiewicz · 3 min czytania Martinique Suchocka, reprezentantka Polski w Dakarze 12 listopada 202613:05 Martinique Suchocka 8. przed finałem w Dakarze Sport i regaty Mateusz Praszczak · 3 min czytania Żeglarz stoi przy maszcie i ciągnie fał, podnosząc grot na jachcie z czarnym kadłubem u skalistego wybrzeża 12 listopada 202612:00 Fał: co to jest i jak się nim stawia żagiel Baza wiedzy Oskar Wojciechowski · 2 min czytania Biała łódź motorowa Askeladden C76 Cruiser z silnikiem zaburtowym płynie ślizgiem po fiordzie 11 listopada 202609:00 Parker Poland przejmuje markę Askeladden Biznes Michał Łaszkiewicz · 3 min czytania Gala nagród Rejs Roku 2025, kategoria wyprawy i rejsy morskie 10 listopada 202616:37 Rejs Roku 2026: zgłoszenia do 10 grudnia Rejsy Oskar Wojciechowski · 2 min czytania Ślubowanie Olimpijskiej Młodzieżowej Reprezentacji Polski Dakar 2026 10 listopada 202616:05 Martinique Suchocka w Dakarze: Techno293 na YOG 2026 Sport i regaty Michał Łaszkiewicz · 2 min czytania Jacht Gedania z napisem na burcie przy czole lodowca 10 listopada 202615:50 Gedania 50 lat po wyprawie polarnej Boguckiego Historia Oskar Wojciechowski · 5 min czytania Szkolenie regionalne sędziów żeglarskich – zapraszamy do Szczecina 10 listopada 202614:33 Szkolenie sędziów żeglarskich w Szczecinie 14.11 Sport i regaty Michał Łaszkiewicz · 1 min czytania Niebieska flaga z logo World Sailing na tle przystani 10 listopada 202613:24 Kodeks kategoryzacji World Sailing: zmiany Sport i regaty Mateusz Praszczak · 2 min czytania Flota łodzi RS Venture Connect z czarnymi żaglami na wyścigu przed zabudową Portimão 10 listopada 202612:00 Centrum treningowe Portimão dla para żeglarzy Sport i regaty Mateusz Praszczak · 2 min czytania Pierwszy dzień mistrzostw świata klasy Star 2026 w Miami 10 listopada 202611:58 Kusznierewicz 40. w 1. wyścigu MŚ Star w Miami Sport i regaty Mateusz Praszczak · 2 min czytania Dwie uśmiechnięte kobiety w kamizelkach asekuracyjnych na łodzi przy piaszczystym brzegu jeziora 10 listopada 202607:30 JachtFilm 2026 w Kinie Wisła: program i bilety Turystyka Oskar Wojciechowski · 2 min czytania Żaglowy jacht przechylony w nocnym przyboju przy oświetlonym nabrzeżu na Maderze 9 listopada 202614:34 Polski żeglarz uratowany u Madery po orkanie Bruna Rejsy Mateusz Praszczak · 1 min czytania Jachty RC44 na trasie regat 44Cup Calero Marinas 2026 9 listopada 202613:14 44Cup 2026: finał cyklu RC44 w Kartagenie Sport i regaty Michał Łaszkiewicz · 1 min czytania Jachty regatowe podczas mistrzostw świata ORC 2026 w Sorrento we Włoszech 9 listopada 202611:09 ORC 2027: nowy VPP, ORC Light i mistrzostwa Sport i regaty Mateusz Praszczak · 2 min czytania Kamil Manowiecki  – mistrz świata mężczyzn w mistrzostwach świata X-15 w wingfoilu 2026 9 listopada 202610:17 Manowiecki mistrzem świata X-15 na Ibizie Sport i regaty Oskar Wojciechowski · 3 min czytania Trimaran SVR-Lazartigue Toma Laperche’a na mecie Route du Rhum 2026 w Pointe-à-Pitre 9 listopada 202610:05 Route du Rhum 2026: Tom Laperche wygrywa z rekordem Sport i regaty Oskar Wojciechowski · 3 min czytania W Miami rozpoczęły się mistrzostwa świata klasy Star 2026 9 listopada 202607:31 Kusznierewicz na mistrzostwach świata Star w Miami Sport i regaty Oskar Wojciechowski · 1 min czytania Okrągły wyświetlacz Galvanic Voice z zielonymi diodami na konsoli sterowej jachtu, obok kompas i radiotelefon B&G 9 listopada 202607:30 Galvanic Sailing: nowa aplikacja na jacht Biznes Oskar Wojciechowski · 2 min czytania Craig Wood z protezami nóg siedzi na burcie katamaranu Sirius II w marinie 8 listopada 202621:34 Craig Wood: film o samotnym rejsie przez Pacyfik Rejsy Mateusz Praszczak · 2 min czytania