Bülent Atabay Cup upamiętnił twórcę floty Orient Express
3 października w Stambule rozegrano pierwszy Bülent Atabay Cup, dziewiąty etap cyklu TAYK Trophy. Regaty na Bosforze uhonorowały 88-letniego żeglarza, który przez 28 lat stworzył sześć jachtów Orient Express.
Wręczenie trofeum Bülent Atabay Cup w Stambule · fot. Rana Akkurt / Rüzgar Üstü
Załoga Orient Express VI podczas ceremonii Bülent Atabay Cup · fot. Rana Akkurt / Rüzgar Üstü
Oguz Ayan i Lena Ayan przy panelu poświęconym Orient Express III · fot. Rana Akkurt / Rüzgar Üstü
Wystawa archiwum Orient Express podczas ceremonii · fot. Rana Akkurt / Rüzgar Üstü +3Pierwszy puchar rozegrano na Bosforze
Pierwszy Bülent Atabay Cup odbył się 3 października 2026 roku w Stambule. Regaty były dziewiątym etapem cyklu TAYK Trophy, organizowanym przez Turkish Offshore Racing Club (TAYK) przy wsparciu rodziny Atabaya i pod auspicjami Tureckiej Federacji Żeglarskiej. Załogi startowały z Istanbul Sailing Club, a puchar ma być odtąd rozgrywany co roku w ramach cyklu.
Na trasie na Bosforze ścigało się pięć klas IRC. Wiatr z północnego wschodu osiągał w porywach 25 węzłów, a prąd w cieśninie dodatkowo utrudniał zadanie załogom i komisji regatowej. To te same wody, na których co roku rozgrywany jest Bosphorus Cup, regaty między Europą a Azją.
Sześć jachtów Orient Express przez 28 lat
Puchar nosi imię 88-letniego Bülenta Atabaya, jednej z ważnych postaci tureckiego żeglarstwa regatowego. Na żagle wyszedł w 1955 roku, mając 17 lat. Dwadzieścia lat później zaczął startować w regatach na swoim pierwszym poważnym jachcie, Rakkase.
Atabay połączył doświadczenie w przemyśle farmaceutycznym z zainteresowaniem chemią i produkcją. W latach od 1980 do 2008 powstało sześć jachtów Orient Express. Seria odzwierciedla dwie zmiany w żeglarstwie offshore: przejście od przepisów IOR do IMS i IRC oraz od drewna przez laminat i przekładkę piankową do włókna węglowego.
| Jacht | Rok | Konstrukcja |
|---|---|---|
| Orient Express I | 1980 | 13 m, projekt Eda Dubois, drewno, budowa w Tuzli |
| Orient Express II | 1985 | 12 m, Dubois, przekładka z pianki PVC i laminatu |
| Orient Express III | 1991 | 12 m, Dubois, w całości z węgla, budowa w Southampton |
| Orient Express IV | 2000 | 14 m, projekt Christiana Stimsona, Club Atabay w Eskihisar |
| Orient Express V | 2005 | 11,5 m, Dubois, tkanina i omasztowanie węglowe pod IRC |
| Orient Express VI | 2008 | Farr 55, kadłub z węgla, hydraulika i dwa stery |
Pierwszy jacht zbudowano jako siostrzaną jednostkę łodzi IOR, która zajęła drugie miejsce w Admiral's Cup. Orient Express III trafił do Stambułu w 1992 roku i wygrywał Naval Forces Cup w latach 1992, 1996 i 1997, a w 2002 roku zwyciężył w pierwszym Bosphorus Cup. Budowa Orient Express VI w Club Atabay trwała półtora roku.
Kilka jednostek nadal startuje pod nowymi nazwami. Orient Express III pływa jako Game Changer pod sterem Oguza Ayana i w 2026 roku wciąż wygrywa regaty. Orient Express IV w 2005 roku kupił Fenerbahçe, a Orient Express V startuje jako Matrak 2 z Orhanem Özdasem. Seria ma też kontynuację we flocie J/70, gdzie pływa Orient Express Jr.
Rodzinny puchar i wspomnienia kilku pokoleń
Córki Atabaya, Zeynep Atabay Taskent i Ayse Atabay, kierują dziś rodzinną firmą farmaceutyczną założoną w 1939 roku. Ufundowały puchar imienia ojca i tego samego dnia wystartowały na pokładzie Orient Express VI. Zeynep Atabay Taskent zasiada także w zarządzie TAYK.
Podczas ceremonii wręczenia nagród głos zabierali żeglarze z kilku pokoleń. Sinan Sümer opowiadał, jak na początku lat dwutysięcznych Atabay oddał mu ster w regatach, co otworzyło mu drogę z małych łódek do żeglarstwa jachtowego. Levent Peynirci wspominał lato 1993 roku spędzone na Orient Express III. Oguz Ayan, który ma za sobą ponad 300 startów w reprezentacji, mówił, że wygrane starszych jachtów Atabaya dowodzą jego wizji. Nagrodę odebrał też Yildirim Kaymaz, kierownik Club Atabay, który pracował przy budowie Orient Express VI i ściga się z Atabayem od 46 lat.
Czy polskie regaty powinny częściej nosić imiona zasłużonych żeglarzy?
Zwycięzcy pięciu klas IRC
Orient Express VI, prowadzony wspólnie przez Saruhana Çinaya i Zeynep Atabay Taskent, zajął drugie miejsce w IRC 0. Zwyciężył Team Acadia na jachcie Cheetah. Orient Express IV, obecnie reprezentujący Fenerbahçe, również zakończył regaty na podium swojej klasy.
| Klasa | Zwycięzca | Drugie miejsce |
|---|---|---|
| IRC 0 | Team Acadia, Cheetah | Orient Express VI |
| IRC 1 | Fenerbahçe Doğuş Sailing Team, Fenerbahçe 1 | Akkök Holding, Cheese VIII |
| IRC 2 | Eker Sailing Team, Das Carina | Ant Yapi Sailing Team, Sensei |
| IRC 3 | Nescafé Express Gemini Sailing, Gemini | Shell, Alize |
| IRC 4 | Marmara Sailing Club, Mayk | Sebago, Alize G 28 |
Dyrektor generalna TAYK Ceren Veziroglu podkreśliła, że wielu sterników i członków załóg startujących dziś w regatach zdobywało pierwsze doświadczenia offshore na jachtach z serii Orient Express. Turcja w tym sezonie gościła zresztą także międzynarodową rywalizację olimpijską, między innymi mistrzostwa Europy Formula Kite w Akyace.























