Historia

Jak się zmieni gdański Żuraw?

Jak wyglądała komora palowa, jakie towary przechowywano w magazynie kupieckim i co się działo w tawernie portowej – tego, w przyszłości, można będzie się dowiedzieć w gdańskim Żurawiu. …

Zuraw Gdansk fot John Samuel WikipediaZuraw Gdansk fot John Samuel Wikipedia
Galeria zdjęć (12) - zobacz wszystkie

Jak wyglądała komora palowa, jakie towary przechowywano w magazynie kupieckim i co się działo w tawernie portowej – tego, w przyszłości, można będzie się dowiedzieć w gdańskim Żurawiu.

Gdański Żuraw – średniowieczny dźwig portowy, jeden z najcenniejszych zabytków i przede wszystkim jeden z symboli miasta – czekają duże zmiany. Narodowe Muzeum Morskie stara się o środki z Mechanizmu Finansowego Europejskiego Obszaru Gospodarczego na gruntowny remont swojego oddziału i stworzenie nowej wystawy stałej. W środę 12 lutego w Ośrodku Kultury Morskiej odbyły się konsultacje społeczne w tej sprawie, które zgromadziły ponad 30 mieszkańców miasta.

Konsultacje Zuraw Jedrzej Szerle

Konsultacje zgromadziły ponad 30 osób – muzealników, mieszkańców Gdańska i członków Rady Dzielnicy Śródmieście.
Fot. Jędrzej Szerle

– Jesteśmy muzealnikami i po latach pracy może dopaść nas myślenie schematami, co trochę zamyka oczy na inne punkty widzenia – mówi Szymon Kulas, zastępca dyrektora Narodowego Muzeum Morskiego w Gdańsku. – A konsultacje społeczne dają nam właśnie zupełnie inne spojrzenia na to, co chcemy zrobić, zwłaszcza jeżeli chodzi o wystawę – co chcemy pokazywać, w jaki sposób, i co jest najistotniejsze w Żurawiu.

Spotkanie zostało podzielone na dwie części. W pierwszej muzealnicy opowiedzieli o Żurawiu – stanie technicznym zabytku i zakresie renowacji, która obejmować będzie m.in. odnowienie elewacji, pogłębienie piwnic i wymianę instalacji, pomyśle na nową wystawę stałą oraz zajęciach edukacyjnych, które zostaną w oparciu o nią opracowane. Druga została poświęcona na dyskusję, w której wzięli udział mieszkańcy Śródmieścia i miłośnicy historii Gdańska.

Największe zainteresowanie wzbudziła aranżacja nowej ekspozycji, którą przedstawili Jadwiga Klim i Wojciech Ronowski. Wystawa rozlokowana zostanie w siedmiu salach, holu wejściowym i części dźwigowej. Kolejne pomieszczenia poświęcone zostaną nawigowaniu u ujścia Wisły i historii gdańskich latarni morskich, pracy urzędników portowych – poprzez rekonstrukcję komory palowej, pracy portu – przeładunkom, nabrzeżom, dźwigom i magazynom, funkcjonowaniu kantoru kupieckiego, rzemiosłom towarzyszącym szkutnictwu – m.in. powroźnictwu i żaglomistrzostwu, życiu tawerny portowej. We wnętrzu Żurawia nie zabraknie również sklepiku oraz tzw. sali mieszczańskiej, w której będą się odbywały zajęcia edukacyjne dla dzieci i młodzieży. Narracja nie będzie prowadzona za pomocą plansz z tekstem, ale filmów, których bohaterem będzie gdański kapitan Hans Kross.

Żuraw
Żuraw

W sali poświęconej nawigacji opowiedziana zostanie m.in. historia pierwszych gdańskich latarni morskich.

– Niezamierzone podobieństwo z Hansem Klossem bardzo nam się podoba, ale to autentyczna postać gdańskiego szypra, armatora i kupca, który pod koniec XVII wieku posiadał około 5 procent gdańskiej floty – tłumaczy Jadwiga Klim. – W centrum ekspozycji będą zabytki, wokół których zostaną zbudowane jej elementy – ciekawa scenografia, interesująca narracja i angażująca interakcja. Na przykład w tawernie będziemy chcieli wykorzystać zabytkowe wyposażenie stołowe i kuchenne, w sali poświęconej naprawom i rzemiosłom pokażemy autentyczne narzędzia wykorzystywane przez rzemieślników, a w komorze palowej znajdą się elementy wyposażenia wnętrz mieszczańskich.

Żuraw
Żuraw

Hall wejściowy Żurawia. Na ścianie widać hologram obiektu.

Po prezentacji nie obyło się bez pytań i wątpliwości. Mieszkańcy zauważyli m.in., że na skutek planowanego remontu i poszerzenia Długiego Pobrzeża linia Motławy oddali się od Żurawia, przez co jego pierwotna funkcja może stać się mniej czytelna. Nie obyło się też bez dyskusji na temat obecności multimediów na wystawie stałej – tu muzealnicy uspokajali, że wprawdzie zostaną zastosowane np. hologramy, animacje komputerowe i lustra interaktywne, ale nie zdominują one ekspozycji.

Jeżeli Narodowe Muzeum Morskie zdobędzie wnioskowane środki, to wszystkie prace remontowe i modernizacyjne potrwają trzy lata. Koszt inwestycji to 18 mln zł. Muzealnicy wciąż czekają na uwagi dotyczące Żurawia – można je przesyłać na adres mailowy konsultacje.zuraw@nmm.pl.

Żuraw, gdański średniowieczny dźwig portowy stojący nad brzegami Motławy, zbudowany został najprawdopodobniej w połowie XIV wieku, a obecną formę przyjął w latach 1442-1444. W 1945 roku został spalony i częściowo zrujnowany. Po odbudowie został przekazany powstającemu Muzeum Morskiemu, obecnie Narodowemu Muzeum Morskiemu. Żuraw jest obok fontanny Neptuna najważniejszym symbolem Gdańska. Jego cyfrowa wersja znalazła się nawet w drugiej i trzeciej części popularnej gry komputerowej „Wiedźmin”.
← Wróć do portalu

Czytaj również

Więcej artykułów
Czteroosobowa załoga Trynidadu i Tobago wychylona za burtę przechylonego jachtu RS21 13 listopada 202607:30 Żeglarstwo bez wzroku: zaufanie i czucie łódki Sport i regaty Mateusz Praszczak · 2 min czytania Corentin Horeau z uniesionymi rękami w kokpicie jachtu IMOCA MACSF po zwycięstwie w Route du Rhum 2026 12 listopada 202618:06 Route du Rhum 2026: Horeau wygrywa IMOCA z rekordem Sport i regaty Oskar Wojciechowski · 3 min czytania Kapitan Marek Lewenstein z nagrodą Żeglarski Gryf przy mikrofonie podczas Zachodniopomorskiej Gali Żeglarskiej w Szczecinie 12 listopada 202615:49 Żeglarskie Gryfy 2026: zgłoszenia do 6 grudnia Sport i regaty Oskar Wojciechowski · 1 min czytania Samorządowiec przemawia do mikrofonów, za nim czterech przedstawicieli samorządów Powiatu Puckiego 12 listopada 202614:11 Plan ochrony Zatoki Puckiej: uwagi do 13 listopada Turystyka Michał Łaszkiewicz · 2 min czytania Jachty klasy Star na trasie mistrzostw świata 2026 na Biscayne Bay w Miami 12 listopada 202613:15 Kusznierewicz 2. i 3. w wyścigach MŚ Star w Miami Sport i regaty Michał Łaszkiewicz · 3 min czytania Martinique Suchocka, reprezentantka Polski w Dakarze 12 listopada 202613:05 Martinique Suchocka 8. przed finałem w Dakarze Sport i regaty Mateusz Praszczak · 3 min czytania Żeglarz stoi przy maszcie i ciągnie fał, podnosząc grot na jachcie z czarnym kadłubem u skalistego wybrzeża 12 listopada 202612:00 Fał: co to jest i jak się nim stawia żagiel Baza wiedzy Oskar Wojciechowski · 2 min czytania Biała łódź motorowa Askeladden C76 Cruiser z silnikiem zaburtowym płynie ślizgiem po fiordzie 11 listopada 202609:00 Parker Poland przejmuje markę Askeladden Biznes Michał Łaszkiewicz · 3 min czytania Gala nagród Rejs Roku 2025, kategoria wyprawy i rejsy morskie 10 listopada 202616:37 Rejs Roku 2026: zgłoszenia do 10 grudnia Rejsy Oskar Wojciechowski · 2 min czytania Ślubowanie Olimpijskiej Młodzieżowej Reprezentacji Polski Dakar 2026 10 listopada 202616:05 Martinique Suchocka w Dakarze: Techno293 na YOG 2026 Sport i regaty Michał Łaszkiewicz · 2 min czytania Jacht Gedania z napisem na burcie przy czole lodowca 10 listopada 202615:50 Gedania 50 lat po wyprawie polarnej Boguckiego Historia Oskar Wojciechowski · 5 min czytania Szkolenie regionalne sędziów żeglarskich – zapraszamy do Szczecina 10 listopada 202614:33 Szkolenie sędziów żeglarskich w Szczecinie 14.11 Sport i regaty Michał Łaszkiewicz · 1 min czytania Niebieska flaga z logo World Sailing na tle przystani 10 listopada 202613:24 Kodeks kategoryzacji World Sailing: zmiany Sport i regaty Mateusz Praszczak · 2 min czytania Flota łodzi RS Venture Connect z czarnymi żaglami na wyścigu przed zabudową Portimão 10 listopada 202612:00 Centrum treningowe Portimão dla para żeglarzy Sport i regaty Mateusz Praszczak · 2 min czytania Pierwszy dzień mistrzostw świata klasy Star 2026 w Miami 10 listopada 202611:58 Kusznierewicz 40. w 1. wyścigu MŚ Star w Miami Sport i regaty Mateusz Praszczak · 2 min czytania Dwie uśmiechnięte kobiety w kamizelkach asekuracyjnych na łodzi przy piaszczystym brzegu jeziora 10 listopada 202607:30 JachtFilm 2026 w Kinie Wisła: program i bilety Turystyka Oskar Wojciechowski · 2 min czytania Żaglowy jacht przechylony w nocnym przyboju przy oświetlonym nabrzeżu na Maderze 9 listopada 202614:34 Polski żeglarz uratowany u Madery po orkanie Bruna Rejsy Mateusz Praszczak · 1 min czytania Jachty RC44 na trasie regat 44Cup Calero Marinas 2026 9 listopada 202613:14 44Cup 2026: finał cyklu RC44 w Kartagenie Sport i regaty Michał Łaszkiewicz · 1 min czytania Jachty regatowe podczas mistrzostw świata ORC 2026 w Sorrento we Włoszech 9 listopada 202611:09 ORC 2027: nowy VPP, ORC Light i mistrzostwa Sport i regaty Mateusz Praszczak · 2 min czytania Kamil Manowiecki  – mistrz świata mężczyzn w mistrzostwach świata X-15 w wingfoilu 2026 9 listopada 202610:17 Manowiecki mistrzem świata X-15 na Ibizie Sport i regaty Oskar Wojciechowski · 3 min czytania Trimaran SVR-Lazartigue Toma Laperche’a na mecie Route du Rhum 2026 w Pointe-à-Pitre 9 listopada 202610:05 Route du Rhum 2026: Tom Laperche wygrywa z rekordem Sport i regaty Oskar Wojciechowski · 3 min czytania W Miami rozpoczęły się mistrzostwa świata klasy Star 2026 9 listopada 202607:31 Kusznierewicz na mistrzostwach świata Star w Miami Sport i regaty Oskar Wojciechowski · 1 min czytania Okrągły wyświetlacz Galvanic Voice z zielonymi diodami na konsoli sterowej jachtu, obok kompas i radiotelefon B&G 9 listopada 202607:30 Galvanic Sailing: nowa aplikacja na jacht Biznes Oskar Wojciechowski · 2 min czytania Craig Wood z protezami nóg siedzi na burcie katamaranu Sirius II w marinie 8 listopada 202621:34 Craig Wood: film o samotnym rejsie przez Pacyfik Rejsy Mateusz Praszczak · 2 min czytania