Historia

NASZA POGORIA: Rejsy literackie, filmowe i internetowe

„Pogoria”, dzięki swojej niesamowitej historii i wielkim zasługom dla wychowania morskiego, często uwieczniana jest na kartach książek, taśmie filmowej oraz stronach internetowych. Zebraliśmy najważniejsze dzieła, w których żaglowiec …

Pogoria Parada Zaglowcow LTFPogoria Parada Zaglowcow 08 2014 LTF 3905
Galeria zdjęć (1) - zobacz wszystkie

„Pogoria”, dzięki swojej niesamowitej historii i wielkim zasługom dla wychowania morskiego, często uwieczniana jest na kartach książek, taśmie filmowej oraz stronach internetowych. Zebraliśmy najważniejsze dzieła, w których żaglowiec jest głównym bohaterem.

Popularność „Pogorii” w kulturze rozpoczęła się równocześnie z jej budową i początkiem eksploatacji. Już w 1980 roku ukazał się bowiem reportaż „Konstruktor żaglowców” Krzysztofa Barańskiego. W 14-minutowym filmie pokazano pracę Zygmunta Chorenia przy powstawaniu „Pogorii”, m.in. bardzo cenne ujęcia z próbnych rejsów i pierwszego stawiania żagli. Jego pokaz, połączony ze spotkaniem z inżynierem Choreniem, odbył się w 2015 roku w ramach projektu Pomorskiego Związku Żeglarskiego „Kino pod Żaglami”.

Rejs do Antarktyki, czyli zorganizowana w latach 1980-1981 wielka wyprawa żaglowca do Polskiej Stacji Antarktycznej im. Henryka Arctowskiego, upamiętniony został w trzech publikacjach. Pierwszą napisał warszawski dziennikarz Kazimierz Robak. Wydana w 1983 roku książka „Pogorią na koniec świata” jest barwną i zabawną opowieścią o tej ekspedycji. Robak opisuje trudną aklimatyzację i problemy z chorobą morską, pracę podczas wacht, atmosferę panującą na żaglowcu oraz porty, do których zawijali. Na uwagę zasługuje też pogoriowy śpiewnik z utworami, które śpiewane były na jednostce.Pogoria

„Pogoria Brava”! Ahoj! – nasz żeglarski dom! „Pogoria Brava”! Ahoj! chcemy płynąć z nią! – Pogoria Brava, sł. Wojciech Przybyszewski, Kazimierz Robak

Reportaż z tego rejsu, „Przygodzie na imię Pogoria”, napisał dziennikarz z „Dziennika Łódzkiego” Zdzisław „Sławek” Szczepaniak. Książka ukazała się w 1984 roku. Relację z wyprawy „Pogorią na Antarktydę” napisał z kolei płetwonurek i paleontolog Wojciech Przybyszewski, ale wydana została ona jako maszynopis poza głównym obiegiem.

PogoriaDwie książki, doskonale się uzupełniające, były efektem zorganizowanej w latach 1983-1984 pierwszej Szkoły pod Żaglami Krzysztofa Baranowskiego, której uczestnicy odbyli dziewięciomiesięczny rejs z Gdyni do Gdyni, z opłynięciem Afryki.

Pierwszą, „Byłem Kaczorem”, napisał siedemnastoletni Sergiusz Nawrocki z Sierakowa w Wielkopolsce. Jest to chronologiczny zapis rejsu, częściowo oparty o jego pamiętnik. Co ciekawe, autor nie ukrywa w nim trudów długiego rejsu, zwłaszcza narastających z upływem czasu nieporozumień z nauczycielami i załogą.

Autorem drugiej, wydanej w 1988 roku, jest Jacek Czajewski, który podczas wyprawy był dyrektorem szkoły, nauczycielem fizyki i I oficerem. Dzięki niej możemy poznać kulisy organizacji Szkoły pod Żaglami oraz wiele opowieści z wyprawy.

Podczas rejsu z lat 1983-1984 Krzysztof Baranowski nakręcił film „Szkoła pod Żaglami”. Trwający prawie 50 minut dokument zawiera rozmowy z uczestnikami oraz pokazuje najważniejsze momenty wyprawy, w tym wizytę u papieża Jana Pawła II.

Na początku lat 80. krążyły także maszynopisy z piosenkami śpiewanymi na żaglowcu. W 1987 roku nakładem Wydawnictwa Muzycznego Agencji Autorskiej ukazał się także śpiewnik „Pogoria i wiatr”.

Po latach do rejsów Szkoły pod Żaglami powrócił Kazimierz Robak, który przy wsparciu Wojciecha Przybyszewskiego wydał w 2005 roku trzy ebooki – „Szkoła: mechanizmy i ludzie”, „Szkoła pod żaglami 1983/84: daty, liczby, fakty” i „Szkoła pod żaglami 1983/84: album rodzinny”.

W 2013 roku „Pogoria” wróciła też na srebrny ekran. Najpierw za sprawą reportażu Andrzeja Fadera „Morska inicjacja”, zrealizowanego podczas regat The Tall Ships’ Races. Następnie zaś dzięki filmowi dokumentalnemu „Bractwo Żelaznej Szekli”, który na 40-lecie założenia organizacji zrealizował Bohdan Sienkiewicz, współtwórca „Latającego Holendra”.

https://www.youtube.com/watch?v=JHdUv8EB3-A

Cztery lata później ukazała się książka „Lewe Oko na Pogorii. Relacja z rejsu Fajerwerki na rejach”, autorstwa Małgorzaty Nowak. To opis sylwestrowego pływania na żaglowcu po Morzu Liguryjskim.

PogoriaBardzo bogaty był 2020 rok, w którym „Pogoria” obchodziła 40. urodziny. Ukazały się wówczas trzy książki. Pierwszą, „Pogoria: Legenda żaglowca” napisał trójmiejski dziennikarz, reporter i fotograf Krzysztof Romański. Jest to zbiór rozmów przeprowadzonych z osobami, które związane są z historią tej jednostki, m.in. z konstruktorem Zygmuntem Choreniem, założycielem Bractwa Żelaznej Szekli Adamem Jasserem, współtwórcą programu telewizyjnego „Latający Holender” Bohdanem Sienkiewiczem, kapitanami Krzysztofem Baranowskim i Andrzejem Marczakiem oraz autorami poprzednich książek – Kazimierzem Robakiem i Sergiuszem Nawrockim.

Druga, jubileuszowa publikacja to „Pogoria. 40 lat wiatru w żaglach”. Składa się na nią piętnaście wspomnień kapitanów, oficerów i zwykłych żeglarzy, które zredagował Kazimierz Iwaszko. Podzielone zostały tematyczne na kilka części – „Jak powstała Pogoria”, „W pamięci kapitanów”, „Połączyła na zawsze” i „Z pokolenia na pokolenie”.

Trzecia książka to „Pogoria w cytatach i anegdotach kapitanów i załogi” napisana przez Alinę Radułę, która na tym legendarnym żaglowcu pływa od 1999 roku. Łącznie zebrała w niej 168 cytatów i 29 anegdot należących do 48 osób związanych z „Pogorią”, m.in. Jerzego Jaszczuka, Andrzeja Koryckiego, Artura Pierzyńskiego i Macieja Sodkiewicza.

Żaglowiec jest także popularny w internecie. Na stronie internetowej Pogoria.pl zamieszczono m.in. wirtualne zwiedzanie „Pogorii” przygotowane przez Pawła Brzozowskiego. Udostępniono tam też wspomniany film Bohdana Sienkiewicza „Bractwo Żelaznej Szekli”. Z kolei na portalu YouTube znaleźć można dziesiątki amatorskich filmów i relacji z rejsów i regat.

← Wróć do portalu

Czytaj również

Więcej artykułów
Czteroosobowa załoga Trynidadu i Tobago wychylona za burtę przechylonego jachtu RS21 13 listopada 202607:30 Żeglarstwo bez wzroku: zaufanie i czucie łódki Sport i regaty Mateusz Praszczak · 2 min czytania Corentin Horeau z uniesionymi rękami w kokpicie jachtu IMOCA MACSF po zwycięstwie w Route du Rhum 2026 12 listopada 202618:06 Route du Rhum 2026: Horeau wygrywa IMOCA z rekordem Sport i regaty Oskar Wojciechowski · 3 min czytania Kapitan Marek Lewenstein z nagrodą Żeglarski Gryf przy mikrofonie podczas Zachodniopomorskiej Gali Żeglarskiej w Szczecinie 12 listopada 202615:49 Żeglarskie Gryfy 2026: zgłoszenia do 6 grudnia Sport i regaty Oskar Wojciechowski · 1 min czytania Samorządowiec przemawia do mikrofonów, za nim czterech przedstawicieli samorządów Powiatu Puckiego 12 listopada 202614:11 Plan ochrony Zatoki Puckiej: uwagi do 13 listopada Turystyka Michał Łaszkiewicz · 2 min czytania Jachty klasy Star na trasie mistrzostw świata 2026 na Biscayne Bay w Miami 12 listopada 202613:15 Kusznierewicz 2. i 3. w wyścigach MŚ Star w Miami Sport i regaty Michał Łaszkiewicz · 3 min czytania Martinique Suchocka, reprezentantka Polski w Dakarze 12 listopada 202613:05 Martinique Suchocka 8. przed finałem w Dakarze Sport i regaty Mateusz Praszczak · 3 min czytania Żeglarz stoi przy maszcie i ciągnie fał, podnosząc grot na jachcie z czarnym kadłubem u skalistego wybrzeża 12 listopada 202612:00 Fał: co to jest i jak się nim stawia żagiel Baza wiedzy Oskar Wojciechowski · 2 min czytania Biała łódź motorowa Askeladden C76 Cruiser z silnikiem zaburtowym płynie ślizgiem po fiordzie 11 listopada 202609:00 Parker Poland przejmuje markę Askeladden Biznes Michał Łaszkiewicz · 3 min czytania Gala nagród Rejs Roku 2025, kategoria wyprawy i rejsy morskie 10 listopada 202616:37 Rejs Roku 2026: zgłoszenia do 10 grudnia Rejsy Oskar Wojciechowski · 2 min czytania Ślubowanie Olimpijskiej Młodzieżowej Reprezentacji Polski Dakar 2026 10 listopada 202616:05 Martinique Suchocka w Dakarze: Techno293 na YOG 2026 Sport i regaty Michał Łaszkiewicz · 2 min czytania Jacht Gedania z napisem na burcie przy czole lodowca 10 listopada 202615:50 Gedania 50 lat po wyprawie polarnej Boguckiego Historia Oskar Wojciechowski · 5 min czytania Szkolenie regionalne sędziów żeglarskich – zapraszamy do Szczecina 10 listopada 202614:33 Szkolenie sędziów żeglarskich w Szczecinie 14.11 Sport i regaty Michał Łaszkiewicz · 1 min czytania Niebieska flaga z logo World Sailing na tle przystani 10 listopada 202613:24 Kodeks kategoryzacji World Sailing: zmiany Sport i regaty Mateusz Praszczak · 2 min czytania Flota łodzi RS Venture Connect z czarnymi żaglami na wyścigu przed zabudową Portimão 10 listopada 202612:00 Centrum treningowe Portimão dla para żeglarzy Sport i regaty Mateusz Praszczak · 2 min czytania Pierwszy dzień mistrzostw świata klasy Star 2026 w Miami 10 listopada 202611:58 Kusznierewicz 40. w 1. wyścigu MŚ Star w Miami Sport i regaty Mateusz Praszczak · 2 min czytania Dwie uśmiechnięte kobiety w kamizelkach asekuracyjnych na łodzi przy piaszczystym brzegu jeziora 10 listopada 202607:30 JachtFilm 2026 w Kinie Wisła: program i bilety Turystyka Oskar Wojciechowski · 2 min czytania Żaglowy jacht przechylony w nocnym przyboju przy oświetlonym nabrzeżu na Maderze 9 listopada 202614:34 Polski żeglarz uratowany u Madery po orkanie Bruna Rejsy Mateusz Praszczak · 1 min czytania Jachty RC44 na trasie regat 44Cup Calero Marinas 2026 9 listopada 202613:14 44Cup 2026: finał cyklu RC44 w Kartagenie Sport i regaty Michał Łaszkiewicz · 1 min czytania Jachty regatowe podczas mistrzostw świata ORC 2026 w Sorrento we Włoszech 9 listopada 202611:09 ORC 2027: nowy VPP, ORC Light i mistrzostwa Sport i regaty Mateusz Praszczak · 2 min czytania Kamil Manowiecki  – mistrz świata mężczyzn w mistrzostwach świata X-15 w wingfoilu 2026 9 listopada 202610:17 Manowiecki mistrzem świata X-15 na Ibizie Sport i regaty Oskar Wojciechowski · 3 min czytania Trimaran SVR-Lazartigue Toma Laperche’a na mecie Route du Rhum 2026 w Pointe-à-Pitre 9 listopada 202610:05 Route du Rhum 2026: Tom Laperche wygrywa z rekordem Sport i regaty Oskar Wojciechowski · 3 min czytania W Miami rozpoczęły się mistrzostwa świata klasy Star 2026 9 listopada 202607:31 Kusznierewicz na mistrzostwach świata Star w Miami Sport i regaty Oskar Wojciechowski · 1 min czytania Okrągły wyświetlacz Galvanic Voice z zielonymi diodami na konsoli sterowej jachtu, obok kompas i radiotelefon B&G 9 listopada 202607:30 Galvanic Sailing: nowa aplikacja na jacht Biznes Oskar Wojciechowski · 2 min czytania Craig Wood z protezami nóg siedzi na burcie katamaranu Sirius II w marinie 8 listopada 202621:34 Craig Wood: film o samotnym rejsie przez Pacyfik Rejsy Mateusz Praszczak · 2 min czytania