NASZA POGORIA: Siostry legendy

„Pogoria” jest nie tylko pierwszym żaglowcem zaprojektowanym i zbudowanym w Polsce, ale też pierwowzorem dla kilku innych jednostek. Znacie młodsze siostry „Pogorii”?

Projekt B79 Zygmunta Chorenia, czyli „Pogoria”, okazał się wyjątkowo udany. Jednostka sprawdziła się jako żaglowiec do wychowania morskiego oraz poradziła sobie bez zarzutu w rejsach dalekomorskich – także na wymagających wodach polarnych. Nic więc dziwnego, że na jej podstawie powstały kolejne udane żaglowce.

ORP „Iskra”

W latach 70. wysłużony żaglowiec szkolny Marynarki Wojennej ORP „Iskra”, który pływał pod biało-czerwoną banderą od 1928 roku, stopniowo wycofywany był z eksploatacji. Dowództwo MW podjęło decyzję, żeby nowy żaglowiec zbudowany został w Stoczni Gdańskiej na bazie planów „Pogorii”. Tak powstał projekt B79/II. W stosunku do pierwowzoru Zygmunt Choreń wprowadził niewiele zmian -„Iskra” otrzymała nieco inną rufę.

Żaglowiec wszedł do służby 11 sierpnia 1982 roku, a rok później wyszedł w pierwszy rejs szkolny. Początkowo pływał głównie po Bałtyku i Morzu Północnym, ale w 1990 roku, podczas regat The Tall Ships’ Races, przekroczył Atlantyk. Pięć lat później, 18 kwietnia 1995 roku, „Iskra” pod dowództwem Czesława Dyrcza rozpoczęła swoją największą wyprawę – rejs dookoła świata. Jednostka wróciła do portu macierzystego 10 lutego 1996 roku – dokładnie w 70. rocznicę nadania Gdyni praw miejskich. Dzięki temu wyczynowi „Iskra” została pierwszym okrętem polskiej Marynarki Wojennej, który opłynął świat.

„Iskra” i „Pogoria” w Travemünde.
Fot. Żeglarz/Wikipedia

„Kaliakra”

Najmłodszą siostrą „Pogorii” jest „Kaliakra”, która zbudowana została w 1984 roku dla Wyższej Szkoły Morskiej w Warnie jako żaglowiec szkolny. Jego nazwa pochodzi od słynnego skalistego przylądka w Bułgarii, który wznosi się nad Morzem Czarnym. Samo słowo kaliakra pochodzi zaś z greki i oznacza „piękny przylądek”.

Bułgarski żaglowiec odrobinę różni się od „Pogorii” i „Iskry”. Ma nieco inaczej zaaranżowane wnętrze, a w kajutach – od dawna niewidziane na polskich żaglowcach – hamaki. Różni się także masztami, które są różnej wysokości. Jednostka, jak przystało na żaglowiec szkolny, wielokrotnie uczestniczyła w regatach The Tall Ship’ Races, podczas których m.in. dwukrotnie przekroczyła Atlantyk. „Kaliakra” w 1992 roku zajęła w tych regatach trzecie miejsce.

„Oceania”

Nie siostrą, ale kuzynką „Pogorii” jest też żaglowiec Instytutu Oceanologii Polskiej Akademii Nauk. Zbudowana w latach 1984-1985 „Oceania” powstała na bazie projektu B79, jednak z bardzo poważnymi modyfikacjami. Statek badawczy jest blisko 8 metrów dłuższy, metr szerszy i ma odrobinę większe zanurzenie. Różni się też ożaglowaniem – zaprojektowane zostały dla niego specjalne żagle rejowe podnoszone hydraulicznie. Od ponad 35 lat „Oceania” regularnie pływa w rejsach polarnych, zwłaszcza na Spitsbergen. W 1990 roku wzięła także udział w The Tall Ships’ Races. Jej pierwszym kapitanem był Marek Marzec.