Porty, mariny i przystanie morskie w Polsce

Czym dokładnie są porty, mariny i przystanie morskie, co je wyróżnia i ile ich w Polsce jest? Przypominamy podstawowe informacje o miejscach ważnych dla każdego wodniaka.

Czy istnieją definicje marin, portów i przystani?

Porty, mariny i przystanie morskie to jedne z tych pojęć, które często są zamiennie używane przez żeglarzy. Dlatego warto przypomnieć, czym one dokładnie są i jakie są między nimi różnice. Niestety – wbrew pozorom – pojęcia te nie są jasno zdefiniowane.

Ustawa o portach i przystaniach morskich informuje jedynie, że ilekroć mowa w niej o „porcie lub przystani morskiej – rozumie się przez to akweny i grunty oraz związaną z nimi infrastrukturę portową, znajdujące się w granicach portu lub przystani morskiej”. Zgodnie ze Słownikiem Języka Polskiego PWN port to „obszar wodny wraz z przylegającym do niego pasem lądu, wyposażony w urządzenia zapewniające postój i obsługę statków, przeładunek towarów i obsługę pasażerów”, a przystań to „mały port dla niewielkich statków, jachtów lub łodzi”. Na podstawie praktyki administracyjnej różnica jest taka, że porty powołuje minister do spraw gospodarki morskiej, a przystanie morskie dyrektor Urzędu Morskiego.

Do tego dochodzą jeszcze przystanie plażowe, które przeznaczone są przede wszystkim dla jednostek rybackich. Ich postój odbywa się bezpośrednio na plaży i mogą z nich korzystać także jachty. Ponadto funkcjonują również porty i przystanie rybackie.

Marina Sopot jest jedną z przystani morskich.
Fot. Jędrzej Szerle

Trudniejsza sprawa jest z mariną czy przystanią jachtową, które nie są pojęciami ustawowymi. Niekiedy uznaje się, że marina/przystań jachtowa jest to przystań lub wydzielona część portu przeznaczona do cumowania jachtów. Z kolei według Katarzyny Rembarz marina jachtowa jest całoroczną bazą dla żeglarzy, wyposażoną w zaplecze techniczne i miejsce na zimowanie jachtów. Przystań jachtowa jest natomiast przeznaczona do krótkotrwałego postoju.

Efekt różnych definicji, interpretacji i niedopowiedzeń jest taki, że np. w Gdyni w basenie Prezydenta (czyli w granicach portu morskiego w Gdyni) funkcjonuje Marina Yacht Park, która w myśl powyższej definicji nie powinna być nazywana mariną, a raczej przystanią jachtową. 200 metrów dalej w basenie żeglarskim im. Zaruskiego działa zaś Marina Gdynia, która oficjalnie figuruje w dokumentach urzędowych jako przystań morska.

Jakie są porty morskie w Polsce?

W Polsce jest łącznie 30 portów morskich. W województwie zachodniopomorskim mieszczą się one w: Szczecinie i Świnoujściu (są to porty morskie o podstawowym znaczeniu dla gospodarki narodowej) oraz w Policach, Dziwnowie, Kamieniu Pomorskim, Wolinie, Mrzeżynie, Nowym Warpnie, Trzebieży, Stepnicy, Lubinie, Kołobrzegu i Darłowie.

W województwie pomorskim znajdują się zaś w: Gdańsku i Gdyni (są to porty morskie o podstawowym znaczeniu dla gospodarki narodowej) oraz w Ustce, Rowach, Łebie, Władysławowie, Pucku, Jastarni, Helu, Helu-Zachód, Elblągu, Fromborku, Kątach Rybackich, Krynicy Morskiej, Pasłęce, Tolkmicku i Nowym Świecie.

Marina w Pucku.
Fot. Mateusz Listewnik

Jakie są przystanie morskie w Polsce?

W naszym kraju jest również 31 przystani morskich. W województwie zachodniopomorskim są one w Międzyzdrojach (dwie, z czego jedna przy molu), Niechorzu, Rewalu, Świnoujściu (dwie – w Karsiborze i Łunowie), Wolinie, Jarosławcu, Chłopach, Dąbkach, Unieściu i Ustroniu Morskim.

Z kolei na Pomorzu mieszczą się one w Mechelinkach, Cegielni, Nadbrzeżu, Kadynach, Kuźnicy, Gdyni (cztery – Pogórze, Oksywie, Obłuże i Marina Gdynia), Kątach Rybackich (trzy – I, II i III), Krynicy Morskiej (trzy – Krynica Morska, Leśniczówka, Basen III – Nowa Karczma), Dębkach, Sopocie i Suchaczu.