Słynne statki: „Thermopylae”

W historii żeglugi nieczęsto zdarza się, że pierwszy rejs przynosi sławę jednostce. A tak właśnie było z legendarnym żaglowcem „Thermopylae”. Zaprojektowany do handlu chińską herbatą, ustanowił rekord prędkości w swoim dziewiczym rejsie do Melbourne, który trwał 63 dni i do dziś jest najszybszą podróżą pod żaglami. Służył na międzynarodowych wodach przez blisko 40 lat, po czym jego los przypieczętowały torpedy.

Brytyjski kliper „Thermopylae” został zbudowany w 1868 roku przez firmę Walter Hood & Co z Aberdeen według projektu Bernarda Waymoutha z Londynu. Według spisu jednostek trzymasztowy żaglowiec miał 64,1 m długości, 11 m szerokości i zanurzenie 6,4 m. Jego tonaż wynosił 991 ton, a nośność 13 000 ton. Jednostka z Wielkiej Brytanii osiągała doskonałe wyniki przy słabym wietrze, szczególnie szybko żeglując pod wiatr. Było to bardzo ważne podczas podróży po wodach Morza Chińskiego.

Pierwszy rejs, rekord i sława

„Thermopylae” wyruszył w swój pierwszy rejs 8 listopada 1868 roku. Trasa prowadziła z Gravesend do Melbourne, gdzie dotarł z załogą 9 stycznia 1869 roku w rekordowym czasie 63 dni. Stałą sławę zyskał, pokonując „Cutty Sark” w słynnym wyścigu z Szanghaju do Londynu w 1872 roku. Oba żaglowce opuściły Chiny 18 czerwca załadowane herbatą. Do 15 lipca 1872 roku statki płynęły niemal obok siebie, w odległości około 3 mil.

Do 7 sierpnia „Thermopylae” znajdował się 400 mil za rywalem. Jednak 15 sierpnia „Cutty Sark” stracił ster podczas sztormu i zmuszony był naprawić go na morzu. Po naprawie dotarł do Londynu 18 października 1872 roku, gdzie jego rywal cumował od tygodnia. Warunki, w jakich załoga „Cutty Sark” odbywała podróż po utracie steru, przyćmiły zwycięstwo „Thermopylae”.

Zmiana przeznaczenia

Po otwarciu Kanału Sueskiego w 1869 roku konkurencyjność statków parowych w handlu herbatą sprawiła, że używanie kliprów do transportu tego produktu stawało się coraz mniej opłacalne. Słynący z szybkości na chińskich szlakach handlowych z herbatą żaglowiec „Thermopylae”, od 1882 roku wykorzystywany był wyłącznie do handlu wełną, głównie z Australii.

Po zakończeniu służby w australijskim transporcie wełny, w 1890 roku trzymasztowiec został sprzedany kanadyjskim właścicielom i wykorzystywany w handlu drewnem. Przeszedł modernizację, polegającą m.in. na skróceniu przedniego oraz głównego masztu, zredukowaniu ożaglowania, a także zmniejszenia liczby członków załogi. Wysokość niektórych masztów została już zmniejszona w czasie, gdy służył w transporcie wełny.

W 1895 roku statek zakupiła portugalska marynarka wojenna i przemianowała go na „Pedro Nunes”. Zaczął być wykorzystywały jako okręt szkoleniowy, a jego portem macierzystym była Lizbona. W 1897 roku statek został przebudowany na holownik węglowy. 13 października 1907 roku dwa okręty wojenne odholowały jednostkę do ujścia rzeki Tag podczas regat Portugalskiej Ligi Marynarki Wojennej, w których uczestniczyła królowa Portugalii, i tracący na znaczeniu holownik, został zatopiony torpedami.

Na początku XXI wieku wrak został odnaleziony przez połączony zespół portugalskich i brytyjskich nurków.