Historia

Słynne statki: „Thermopylae”

W historii żeglugi nieczęsto zdarza się, że pierwszy rejs przynosi sławę jednostce. A tak właśnie było z legendarnym żaglowcem „Thermopylae”. Zaprojektowany do handlu chińską herbatą, ustanowił rekord prędkości …

Thermopylae San Francisco History Center WikipediaThermopylae 2025 09 09 San Francisco History Center Wikipedia
Galeria zdjęć (1) - zobacz wszystkie

W historii żeglugi nieczęsto zdarza się, że pierwszy rejs przynosi sławę jednostce. A tak właśnie było z legendarnym żaglowcem „Thermopylae”. Z aprojektowany do handlu chińską herbatą, ustanowił rekord prędkości w swoim dziewiczym rejsie do Melbourne, który trwał 63 dni i do dziś jest najszybszą podróżą pod żaglami. Służył na międzynarodowych wodach przez blisko 40 lat, po czym jego los przypieczętowały torpedy.

Brytyjski kliper „Thermopylae” został zbudowany w 1868 roku przez firmę Walter Hood & Co z Aberdeen według projektu Bernarda Waymoutha z Londynu. Według spisu jednostek trzymasztowy żaglowiec miał 64,1 m długości, 11 m szerokości i zanurzenie 6,4 m. Jego tonaż wynosił 991 ton, a nośność 13 000 ton. Jednostka z Wielkiej Brytanii osiągała doskonałe wyniki przy słabym wietrze, szczególnie szybko żeglując pod wiatr. Było to bardzo ważne podczas podróży po wodach Morza Chińskiego.

Pierwszy rejs, rekord i sława

„Thermopylae” wyruszył w swój pierwszy rejs 8 listopada 1868 roku. Trasa prowadziła z Gravesend do Melbourne, gdzie dotarł z załogą 9 stycznia 1869 roku w rekordowym czasie 63 dni. Stałą sławę zyskał, pokonując „Cutty Sark” w słynnym wyścigu z Szanghaju do Londynu w 1872 roku. Oba żaglowce opuściły Chiny 18 czerwca załadowane herbatą. Do 15 lipca 1872 roku statki płynęły niemal obok siebie, w odległości około 3 mil.

Do 7 sierpnia „Thermopylae” znajdował się 400 mil za rywalem. Jednak 15 sierpnia „Cutty Sark” stracił ster podczas sztormu i zmuszony był naprawić go na morzu. Po naprawie dotarł do Londynu 18 października 1872 roku, gdzie jego rywal cumował od tygodnia. Warunki, w jakich załoga „Cutty Sark” odbywała podróż po utracie steru, przyćmiły zwycięstwo „Thermopylae”.

Zmiana przeznaczenia

Po otwarciu Kanału Sueskiego w 1869 roku konkurencyjność statków parowych w handlu herbatą sprawiła, że używanie kliprów do transportu tego produktu stawało się coraz mniej opłacalne. Słynący z szybkości na chińskich szlakach handlowych z herbatą żaglowiec „Thermopylae”, od 1882 roku wykorzystywany był wyłącznie do handlu wełną, głównie z Australii.

Po zakończeniu służby w australijskim transporcie wełny, w 1890 roku trzymasztowiec został sprzedany kanadyjskim właścicielom i wykorzystywany w handlu drewnem. Przeszedł modernizację, polegającą m.in. na skróceniu przedniego oraz głównego masztu, zredukowaniu ożaglowania, a także zmniejszenia liczby członków załogi. W ysokość niektórych masztów została już zmniejszona w czasie, gdy służył w transporcie wełny.

W 1895 roku statek zakupiła portugalska marynarka wojenna i przemianowała go na „Pedro Nunes”. Zaczął być wykorzystywały jako okręt szkoleniowy, a jego portem macierzystym była Lizbona. W 1897 roku statek został przebudowany na holownik węglowy. 13 października 1907 roku dwa okręty wojenne odholowały jednostkę do ujścia rzeki Tag podczas regat Portugalskiej Ligi Marynarki Wojennej, w których uczestniczyła królowa Portugalii, i tracący na znaczeniu holownik, został zatopiony torpedami.

Na początku XXI wieku wrak został odnaleziony przez połączony zespół portugalskich i brytyjskich nurków.

← Wróć do portalu

Czytaj również

Więcej artykułów
Czteroosobowa załoga Trynidadu i Tobago wychylona za burtę przechylonego jachtu RS21 13 listopada 202607:30 Żeglarstwo bez wzroku: zaufanie i czucie łódki Sport i regaty Mateusz Praszczak · 2 min czytania Corentin Horeau z uniesionymi rękami w kokpicie jachtu IMOCA MACSF po zwycięstwie w Route du Rhum 2026 12 listopada 202618:06 Route du Rhum 2026: Horeau wygrywa IMOCA z rekordem Sport i regaty Oskar Wojciechowski · 3 min czytania Kapitan Marek Lewenstein z nagrodą Żeglarski Gryf przy mikrofonie podczas Zachodniopomorskiej Gali Żeglarskiej w Szczecinie 12 listopada 202615:49 Żeglarskie Gryfy 2026: zgłoszenia do 6 grudnia Sport i regaty Oskar Wojciechowski · 1 min czytania Samorządowiec przemawia do mikrofonów, za nim czterech przedstawicieli samorządów Powiatu Puckiego 12 listopada 202614:11 Plan ochrony Zatoki Puckiej: uwagi do 13 listopada Turystyka Michał Łaszkiewicz · 2 min czytania Jachty klasy Star na trasie mistrzostw świata 2026 na Biscayne Bay w Miami 12 listopada 202613:15 Kusznierewicz 2. i 3. w wyścigach MŚ Star w Miami Sport i regaty Michał Łaszkiewicz · 3 min czytania Martinique Suchocka, reprezentantka Polski w Dakarze 12 listopada 202613:05 Martinique Suchocka 8. przed finałem w Dakarze Sport i regaty Mateusz Praszczak · 3 min czytania Żeglarz stoi przy maszcie i ciągnie fał, podnosząc grot na jachcie z czarnym kadłubem u skalistego wybrzeża 12 listopada 202612:00 Fał: co to jest i jak się nim stawia żagiel Baza wiedzy Oskar Wojciechowski · 2 min czytania Biała łódź motorowa Askeladden C76 Cruiser z silnikiem zaburtowym płynie ślizgiem po fiordzie 11 listopada 202609:00 Parker Poland przejmuje markę Askeladden Biznes Michał Łaszkiewicz · 3 min czytania Gala nagród Rejs Roku 2025, kategoria wyprawy i rejsy morskie 10 listopada 202616:37 Rejs Roku 2026: zgłoszenia do 10 grudnia Rejsy Oskar Wojciechowski · 2 min czytania Ślubowanie Olimpijskiej Młodzieżowej Reprezentacji Polski Dakar 2026 10 listopada 202616:05 Martinique Suchocka w Dakarze: Techno293 na YOG 2026 Sport i regaty Michał Łaszkiewicz · 2 min czytania Jacht Gedania z napisem na burcie przy czole lodowca 10 listopada 202615:50 Gedania 50 lat po wyprawie polarnej Boguckiego Historia Oskar Wojciechowski · 5 min czytania Szkolenie regionalne sędziów żeglarskich – zapraszamy do Szczecina 10 listopada 202614:33 Szkolenie sędziów żeglarskich w Szczecinie 14.11 Sport i regaty Michał Łaszkiewicz · 1 min czytania Niebieska flaga z logo World Sailing na tle przystani 10 listopada 202613:24 Kodeks kategoryzacji World Sailing: zmiany Sport i regaty Mateusz Praszczak · 2 min czytania Flota łodzi RS Venture Connect z czarnymi żaglami na wyścigu przed zabudową Portimão 10 listopada 202612:00 Centrum treningowe Portimão dla para żeglarzy Sport i regaty Mateusz Praszczak · 2 min czytania Pierwszy dzień mistrzostw świata klasy Star 2026 w Miami 10 listopada 202611:58 Kusznierewicz 40. w 1. wyścigu MŚ Star w Miami Sport i regaty Mateusz Praszczak · 2 min czytania Dwie uśmiechnięte kobiety w kamizelkach asekuracyjnych na łodzi przy piaszczystym brzegu jeziora 10 listopada 202607:30 JachtFilm 2026 w Kinie Wisła: program i bilety Turystyka Oskar Wojciechowski · 2 min czytania Żaglowy jacht przechylony w nocnym przyboju przy oświetlonym nabrzeżu na Maderze 9 listopada 202614:34 Polski żeglarz uratowany u Madery po orkanie Bruna Rejsy Mateusz Praszczak · 1 min czytania Jachty RC44 na trasie regat 44Cup Calero Marinas 2026 9 listopada 202613:14 44Cup 2026: finał cyklu RC44 w Kartagenie Sport i regaty Michał Łaszkiewicz · 1 min czytania Jachty regatowe podczas mistrzostw świata ORC 2026 w Sorrento we Włoszech 9 listopada 202611:09 ORC 2027: nowy VPP, ORC Light i mistrzostwa Sport i regaty Mateusz Praszczak · 2 min czytania Kamil Manowiecki  – mistrz świata mężczyzn w mistrzostwach świata X-15 w wingfoilu 2026 9 listopada 202610:17 Manowiecki mistrzem świata X-15 na Ibizie Sport i regaty Oskar Wojciechowski · 3 min czytania Trimaran SVR-Lazartigue Toma Laperche’a na mecie Route du Rhum 2026 w Pointe-à-Pitre 9 listopada 202610:05 Route du Rhum 2026: Tom Laperche wygrywa z rekordem Sport i regaty Oskar Wojciechowski · 3 min czytania W Miami rozpoczęły się mistrzostwa świata klasy Star 2026 9 listopada 202607:31 Kusznierewicz na mistrzostwach świata Star w Miami Sport i regaty Oskar Wojciechowski · 1 min czytania Okrągły wyświetlacz Galvanic Voice z zielonymi diodami na konsoli sterowej jachtu, obok kompas i radiotelefon B&G 9 listopada 202607:30 Galvanic Sailing: nowa aplikacja na jacht Biznes Oskar Wojciechowski · 2 min czytania Craig Wood z protezami nóg siedzi na burcie katamaranu Sirius II w marinie 8 listopada 202621:34 Craig Wood: film o samotnym rejsie przez Pacyfik Rejsy Mateusz Praszczak · 2 min czytania