Historia

Uczestnicy Operacji Żagiel ’72 wrócili na pokład „Daru Pomorza”

9 września 1972 roku „Dar Pomorza” wrócił do Gdyni po sensacyjnym zwycięstwie w regatach The Tall Ships Races. Równo 50 lat później, w piątek 9 września, Narodowe Muzeum …

Rocznica Operacji Zagiel Dar Pomorza JSZ000 50 rocznica Operacji Zagiel Dar Pomorza 09 09 2022 JSZ
Galeria zdjęć (40) - zobacz wszystkie

9 września 1972 roku „Dar Pomorza” wrócił do Gdyni po sensacyjnym zwycięstwie w regatach The Tall Ships Races. Równo 50 lat później, w piątek 9 września, Narodowe Muzeum Morskie zorganizowało na pokładzie Białej Fregaty spotkanie uczestników pamiętnego rejsu.

Pół wieku temu „Dar Pomorza” po dowództwem Kazimierza Jurkiewicz wystartował po raz pierwszy w regatach The Tall Ships Races, znanych u nas lepiej jako Operacja Żagiel. Nieoczekiwanie polski żaglowiec, ze studentami z Wyższej Szkoły Morskiej w Gdyni i Wyższej Szkoły Morskiej w Szczecinie na pokładzie, w debiutanckim wyścigu okazał się najlepszy.

– Na samym końcu regat „Dar Pomorza” był za ciężki – wspomina Romuald Dudziński. – Sprzyjało nam to podczas sztormów, ale przy lekkich wiatrach już nie. Dlatego komendant Jurkiewicz rozkazał wówczas wylać całą wodę z żaglowca, także słodką, żebyśmy byli lżejsi i mogli utrzymać pół mili przewagi nad „Gorch Fockiem”. Udało nam się, a „Dar Pomorza” nie tylko jako pierwszy przekroczył linię mety, ale i zwyciężył po przeliczeniu.

Operacji Żagiel
Operacji Żagiel

Moment startu Operacji Żagiel w 1972 roku widziany z pokładu „Daru Pomorza”.
Fot. Dariusz Jankowski

Olbrzymi sukces polskiego żaglowca pozwolił Polsce na organizację dwa lata później kolejnej edycji Operacji Żagiel. Okrągłą rocznicę wydarzenia postanowiło uczcić Narodowe Muzeum Morskie, którego oddziałem jest „Dar Pomorza”. Instytucja w marcu rozpoczęła poszukiwania uczestników słynnego rejsu.

– Udało nam się dotrzeć do 44 ze 158 osób, które brały udział w rejsie – opowiada Arleta Gałązka, kierowniczka działu ds. merytorycznych Oddziału Statku – Muzeum Dar Pomorza. – W trakcie poszukiwań, na przełomie maja i czerwca, pojawił się pomysł, żeby się spotkać na „Darze Pomorza” w rocznicę powrotu żaglowca do Gdyni.

Muzealnicy postanowili także nagrać wspomnienia uczestników legendarnego rejsu. W maju i czerwcu sfilmowali trzynaście osób, a kolejne nagrania planowane są w najbliższy poniedziałek. Będzie można je oglądać na profilu NMM na portalu YouTube. Dla żeglarzy wizyta w NMM była też okazją, żeby przekazać do placówki pamiątki i zdjęcia.

Operacji Żagiel
Operacji Żagiel

Nagrywanie wspomnień uczestników Operacji Żagiel ‘72.
Fot. Paweł Jóźwiak/NMM

– Najciekawsze były dla mnie wycinki prasowe z Operacji Żagiel ’72, które zgromadzone zostały w albumie – mówi Gałązka. – Nie brzmi to może spektakularnie, natomiast wiąże się z nim piękna historia. Wycinki zebrał ojciec kapitana Włodzimierza Kotuniaka i po jakimś czasie przekazał synowi jako pamiątkę. Musiał to być bardzo wzruszający moment.

W piątek 9 września, dokładnie w 50. rocznicę triumfalnego zawinięcia Białej Fregaty do Gdyni, na „Darze Pomorza” spotkali się bohaterowie tamtych wydarzeń. Na uroczystość przyjechało trzydziestu członków załogi. Nie zabrakło także prof. Daniela Dudy, ówczesnego dziekana Wydziału Nawigacyjnego i późniejszego rektora Wyższej Szkoły Morskiej. W wydarzeniu wzięli także udział m.in. przewodnicząca Rady Miasta Gdyni Joanna Zielińska, Henryk Śniegocki, prezes Polskiego Rejestru Statków oraz Jagna Łobodzińska, wnuczka komendanta Kazimierza Jurkiewicza.

000a rocznica Operacji Zagiel Dar Pomorza JSZ

Uroczystości zgromadziły na „Darze Pomorza” kilkadziesiąt osób, w tym trzydziestu uczestników zwycięskiego rejsu sprzed pół wieku.
Fot. Jędrzej Szerle

– Operation Sail to niezwykły moment w powojennej historii morskiej Polski – mówił podczas rozpoczęcia Robert Domżał, dyrektor NMM. – Pierwszy żaglowiec zza żelaznej kurtyny został zaproszony i dopuszczony do tego, żeby stanąć w szranki z największymi statkami żaglowymi ówczesnych czasów. Zostały one w tyle i wszyscy się niezmiernie cieszyliśmy, że panowie doprowadziliście „Dar Pomorza” do tego zwycięstwa.

– Chciałbym podziękować całej załodze, na czele z komendantem Kazimierzem Jurkiewiczem, chiefem Józefem Kwiatkowskim i moim oficerem wachtowym Zbyszkiem Cyganem – dodał Wiesław Piotrzkowski, dyrektor Urzędu Morskiego w Gdyni i uczestnik Operacji Żagiel ‘72. – Dziękuję za to, że dane nam było spotkać się, wygrać i tworzyć historię.

Po powitaniu uczestnicy spotkania obejrzeli film dokumentalny „Kapitan” z 1973 roku, który opowiada o starcie „Daru Pomorza” w regatach The Tall Ships Races. Następnie żeglarze mieli okazję zobaczyć wspomnienia nagrane przez NMM, przejrzeć archiwalne zdjęcia z rejsu – i spróbować zidentyfikować osoby, które są na nich – oraz zwiedzić żaglowiec.

000b rocznica Operacji Zagiel Dar Pomorza JSZ

Uczestnicy spotkania starali się rozpoznać na archiwalnych zdjęciach.
Fot. Jędrzej Szerle

– Bardzo cieszę się, że przyjechałem na to spotkanie – opowiada Stanisław Cylejowski. – Tym bardziej, że całe życie mieszkałem w Szczecinie. Bardzo dobrze wspominam ten rejs – dzieci kupiły mi nawet model „Daru Pomorza”, który stanął w honorowym miejscu w domu.

Uroczyste spotkanie zakończyło się wspólnym zdjęciem uczestników legendarnego zwycięstwa Białej Fregaty w Operacji Żagiel ’72.

Patronat medialny nad obchodami 50. rocznicy zwycięstwa załogi „Daru Pomorza” w regatach Operacja Żagiel ’72 sprawuje portal Żeglarski.info.

← Wróć do portalu

Czytaj również

Więcej artykułów
Czteroosobowa załoga Trynidadu i Tobago wychylona za burtę przechylonego jachtu RS21 13 listopada 202607:30 Żeglarstwo bez wzroku: zaufanie i czucie łódki Sport i regaty Mateusz Praszczak · 2 min czytania Corentin Horeau z uniesionymi rękami w kokpicie jachtu IMOCA MACSF po zwycięstwie w Route du Rhum 2026 12 listopada 202618:06 Route du Rhum 2026: Horeau wygrywa IMOCA z rekordem Sport i regaty Oskar Wojciechowski · 3 min czytania Kapitan Marek Lewenstein z nagrodą Żeglarski Gryf przy mikrofonie podczas Zachodniopomorskiej Gali Żeglarskiej w Szczecinie 12 listopada 202615:49 Żeglarskie Gryfy 2026: zgłoszenia do 6 grudnia Sport i regaty Oskar Wojciechowski · 1 min czytania Samorządowiec przemawia do mikrofonów, za nim czterech przedstawicieli samorządów Powiatu Puckiego 12 listopada 202614:11 Plan ochrony Zatoki Puckiej: uwagi do 13 listopada Turystyka Michał Łaszkiewicz · 2 min czytania Jachty klasy Star na trasie mistrzostw świata 2026 na Biscayne Bay w Miami 12 listopada 202613:15 Kusznierewicz 2. i 3. w wyścigach MŚ Star w Miami Sport i regaty Michał Łaszkiewicz · 3 min czytania Martinique Suchocka, reprezentantka Polski w Dakarze 12 listopada 202613:05 Martinique Suchocka 8. przed finałem w Dakarze Sport i regaty Mateusz Praszczak · 3 min czytania Żeglarz stoi przy maszcie i ciągnie fał, podnosząc grot na jachcie z czarnym kadłubem u skalistego wybrzeża 12 listopada 202612:00 Fał: co to jest i jak się nim stawia żagiel Baza wiedzy Oskar Wojciechowski · 2 min czytania Biała łódź motorowa Askeladden C76 Cruiser z silnikiem zaburtowym płynie ślizgiem po fiordzie 11 listopada 202609:00 Parker Poland przejmuje markę Askeladden Biznes Michał Łaszkiewicz · 3 min czytania Gala nagród Rejs Roku 2025, kategoria wyprawy i rejsy morskie 10 listopada 202616:37 Rejs Roku 2026: zgłoszenia do 10 grudnia Rejsy Oskar Wojciechowski · 2 min czytania Ślubowanie Olimpijskiej Młodzieżowej Reprezentacji Polski Dakar 2026 10 listopada 202616:05 Martinique Suchocka w Dakarze: Techno293 na YOG 2026 Sport i regaty Michał Łaszkiewicz · 2 min czytania Jacht Gedania z napisem na burcie przy czole lodowca 10 listopada 202615:50 Gedania 50 lat po wyprawie polarnej Boguckiego Historia Oskar Wojciechowski · 5 min czytania Szkolenie regionalne sędziów żeglarskich – zapraszamy do Szczecina 10 listopada 202614:33 Szkolenie sędziów żeglarskich w Szczecinie 14.11 Sport i regaty Michał Łaszkiewicz · 1 min czytania Niebieska flaga z logo World Sailing na tle przystani 10 listopada 202613:24 Kodeks kategoryzacji World Sailing: zmiany Sport i regaty Mateusz Praszczak · 2 min czytania Flota łodzi RS Venture Connect z czarnymi żaglami na wyścigu przed zabudową Portimão 10 listopada 202612:00 Centrum treningowe Portimão dla para żeglarzy Sport i regaty Mateusz Praszczak · 2 min czytania Pierwszy dzień mistrzostw świata klasy Star 2026 w Miami 10 listopada 202611:58 Kusznierewicz 40. w 1. wyścigu MŚ Star w Miami Sport i regaty Mateusz Praszczak · 2 min czytania Dwie uśmiechnięte kobiety w kamizelkach asekuracyjnych na łodzi przy piaszczystym brzegu jeziora 10 listopada 202607:30 JachtFilm 2026 w Kinie Wisła: program i bilety Turystyka Oskar Wojciechowski · 2 min czytania Żaglowy jacht przechylony w nocnym przyboju przy oświetlonym nabrzeżu na Maderze 9 listopada 202614:34 Polski żeglarz uratowany u Madery po orkanie Bruna Rejsy Mateusz Praszczak · 1 min czytania Jachty RC44 na trasie regat 44Cup Calero Marinas 2026 9 listopada 202613:14 44Cup 2026: finał cyklu RC44 w Kartagenie Sport i regaty Michał Łaszkiewicz · 1 min czytania Jachty regatowe podczas mistrzostw świata ORC 2026 w Sorrento we Włoszech 9 listopada 202611:09 ORC 2027: nowy VPP, ORC Light i mistrzostwa Sport i regaty Mateusz Praszczak · 2 min czytania Kamil Manowiecki  – mistrz świata mężczyzn w mistrzostwach świata X-15 w wingfoilu 2026 9 listopada 202610:17 Manowiecki mistrzem świata X-15 na Ibizie Sport i regaty Oskar Wojciechowski · 3 min czytania Trimaran SVR-Lazartigue Toma Laperche’a na mecie Route du Rhum 2026 w Pointe-à-Pitre 9 listopada 202610:05 Route du Rhum 2026: Tom Laperche wygrywa z rekordem Sport i regaty Oskar Wojciechowski · 3 min czytania W Miami rozpoczęły się mistrzostwa świata klasy Star 2026 9 listopada 202607:31 Kusznierewicz na mistrzostwach świata Star w Miami Sport i regaty Oskar Wojciechowski · 1 min czytania Okrągły wyświetlacz Galvanic Voice z zielonymi diodami na konsoli sterowej jachtu, obok kompas i radiotelefon B&G 9 listopada 202607:30 Galvanic Sailing: nowa aplikacja na jacht Biznes Oskar Wojciechowski · 2 min czytania Craig Wood z protezami nóg siedzi na burcie katamaranu Sirius II w marinie 8 listopada 202621:34 Craig Wood: film o samotnym rejsie przez Pacyfik Rejsy Mateusz Praszczak · 2 min czytania