100 lat polskiego żeglarstwa: pamiątki po pierwszych prezesach PZŻ

W siedzibie głównej Narodowego Muzeum Morskiego w Gdańsku, w Spichlerzach na Ołowiance, prezentowana jest wystawa czasowa „100 lat polskiego żeglarstwa”. Można na niej zobaczyć ponad 200 zabytków związanych z najważniejszymi wydarzeniami w historii polskiego żeglarstwa. W naszym cyklu Radosław Paternoga, kurator wystawy z Działu Historii Wychowania Morskiego, przedstawia niektóre z nich. 

W okresie II Rzeczypospolitej funkcję prezesa Polskiego Związku Żeglarskiego piastowało kolejno 6 osób. Na wystawie „100 lat polskiego żeglarstwa” udało się zgromadzić pamiątki związane z trzema z nich. Wprawdzie nie są one ściśle powiązane z pełnieniem obowiązków prezesa, jednak w niczym nie ujmuje to ich dużej wartości historycznej.

Pierwszym prezesem Polskiego Związku Żeglarskiego był Józef-Klejnot Turski. W chwili wybrania go na sternika organizacji pełnił już funkcję prezesa Pierwszego Polskiego Klubu Yachtowego w Gdańsku, jednego z czterech klubów, których przedstawiciele powołali PZŻ. Na wystawie prezentujemy emblemat jego macierzystego klubu noszony na czapce. Do dzisiejszych czasów przetrwał jednie emblemat, sama czapka niestety już nie.

Drugim prezesem, w latach 1926-1929, był Ludwik Szwykowski. Na wystawie można obejrzeć eksponat, należący do jego prawnuka Przemysława Reya. Jest to czapka z emblematem Yacht Klubu Polski, którego Ludwik Szwykowski był jednym z założycieli. Powstała ona w zakładzie F. Tomaszewskiego, przy ul. Senatorskiej 3 w Warszawie.

Czwartym z kolei prezesem był Mariusz Zaruski, piastujący zaszczytną funkcję w latach 1932-1935. Na wystawie eksponowane są 3 przedmioty związane z tą wybitną, zasłużoną na wielu polach, postacią. Wśród nich są pas górski oraz naramienniki generalskie – oba znane z wystawy stałej oraz prezentowany po raz pierwszy, pozyskany przez Narodowe Muzeum Morskie w Gdańsku stosunkowo niedawno, kątomierz tarczowy wraz z drewnianym etui, na którym widnieje podpis gen. Mariusza Zaruskiego.

„100 lat polskiego żeglarstwa” – pierwsza wystawa w historii rodzimego muzealnictwa, która przedstawia historię polskiego jachtingu z punktu widzenia wielkiej różnorodności składających się na nią zagadnień. Samotne rejsy dookoła świata, trudne początki i późniejsze sukcesy na arenach olimpijskich, tradycje wychowania morskiego, żeglarstwo śródlądowe, działalność klubowa i żeglarskie osiągnięcia Polaków na emigracji – zwiedzanie ekspozycji jest podróżą zarówno przez najgłośniejsze wydarzenia, jak i mniej znane dzieje polskiego sportu żaglowego. A wszystko to zamknięte w immersyjnej przestrzeni nawiązującej do morza, spienionych fal i bezkresnego horyzontu. Narodowe Muzeum Morskie w Gdańsku zaprasza na wystawę do Spichlerzy na Ołowiance od 12 maja 2024 r. do 4 maja 2025 r.