365 dni STS „Pogoria” z Pomorskim Związkiem Żeglarskim

Gruntowny remont, 39 rejsów dla blisko 1900 uczestników i mnóstwo pozytywnych emocji. Od 27 grudnia 2021 roku armatorem legendarnego żaglowca „Pogoria” jest Pomorski Związek Żeglarski i był to rok bogaty w wydarzenia.

Przejście „Pogorii” pod skrzydła Pomorskiego Związku Żeglarskiego otworzyło nowy rozdział w jej ponad czterdziestoletniej historii. Wszystko rozpoczęło się 21 października 2021 roku, kiedy Zarząd Polskiego Związku Żeglarskiego, większościowy udziałowiec „Pogorii”, w porozumieniu z The Sail Training Association Poland, przyjął uchwałę o powołaniu Komisji do przeprowadzenia konkursu na prowadzenie Biura Armatorskiego żaglowca. Jako jedyny przystąpił do niego Pomorski Związek Żeglarski, którego oferta została zaakceptowana przez Komisję, a 30 października zatwierdzona przez Zarząd PZŻ. PoZŻ natychmiast rozpoczął prace nad przejęciem żaglowca z rąk dotychczasowego armatora. Członkiem Zarządu odpowiedzialnym za eksploatację żaglowca został Jarosław Kukliński, wiceprezes PoZŻ ds. armatorskich i skarbnik oraz komandor Yacht Klubu Stal Gdynia. Przeprowadzony został też Sejmik Nadzwyczajny, w celu dokonania niezbędnych zmian w statucie. Zorganizowano Biuro Armatorskie w Gdyni, na którego czele stanęła Anna Kocur. 27 grudnia 2021 r. PoZŻ został oficjalnie armatorem „Pogorii”. Pierwsze miesiące były niezwykle intensywne. 14 stycznia 2022 roku na zacumowanym w Marinie Yacht Park żaglowcu po raz pierwszy oficjalnie podniesiono flagę Pomorskiego Związku Żeglarskiego.

– Bardzo się cieszę i gratuluję prezesowi Bogusławowi Witkowskiemu i Pomorskiemu Związkowi Żeglarskiemu podjęcia wyzwania kontynuowania działalności naszego żaglowca – mówił podczas uroczystości Tomasz Chamera, prezes PZŻ. – Jednostka ma niebywałe tradycje związane z edukacją morską i szkoleniem żeglarskim. Trzymam kciuki za realizację ambitnych celów, które Pomorski Związek Żeglarski przed sobą postawił.

W styczniu rozpoczęto też szeroko zakrojone prace remontowe, które w większości przeprowadzone zostały w PGZ Stoczni Wojennej na gdyńskim Oksywiu. Oczyszczono i odmalowano kadłub, oczyszczono część instalacji wewnętrznych, poddano inspekcji zbiorniki, wymieniono akumulatory oraz zdemontowano wał napędowy i wymieniono uszczelnienia łożysk. Firma VASCO zrealizowała też remont kapitalny silnika głównego.

Uroczyste wciągnięcie flag PZŻ i PoZŻ na maszty żaglowca.
Fot. Tadeusz Lademann

W połowie marca, po zakończeniu prac i pozytywnym przejściu prób morskich, odnowiona „Pogoria” na powrót zaczęła służyć społeczności żeglarskiej. 17 marca żaglowiec odwiedziło kilkudziesięciu uczniów klasy V, VI i VII z Gdyńskiej Szkoły Społecznej, którzy mieli okazję go zwiedzić i poznać jego misję – pływanie w rejsach szkoleniowych. Tego samego dnia odbył się Konwent Komandorów klubów zrzeszonych w Pomorskim Związku Żeglarskim, który został poświęcony jednostce. Gościem honorowym wydarzenia był Zygmunt Choreń – najsłynniejszy na świecie konstruktor żaglowców, którego pierwszym dzieckiem była właśnie „Pogoria”.

Uroczyste pożegnanie i wypłynięcie „Pogorii” z Gdyni.
Fot. Tadeusz Lademann

20 marca żaglowiec wypłynął z Gdyni w pierwszy z 39 rejsów, które zaplanowano na 2022 rok pod flagą Pomorskiego Związku Żeglarskiego. „Pogoria” skierowała się na Morze Śródziemne, żeby na nim szkolić młodzież. Niecodziennym gościem żaglowca była w części tej podróży figura św. Jakuba Większego. Popłynęła morskim pielgrzymkowym szlakiem do La Coruny – miasta leżącego nieopodal sanktuarium św. Jakuba w Santiago de Compostela. W części trasy towarzyszyli jej pielgrzymi.

W większości wypraw morskich, zgodnie z realizowaną przez „Pogorię” misją, żeglują młodzi ludzie. Na pokładzie w 2022 roku pojawili się uczniowie z całej Polski. Zarówno ze szkół w mniejszych miejscowościach, jak z I Liceum Ogólnokształcącego im. Józefa Wybickiego w Kościerzynie oraz I Liceum im. Stefana Żeromskiego w Jeleniej Górze, jak i dużych miast – III Liceum Ogólnokształcącego w Gdańsku, Gdańskiego Liceum Autonomicznego i V Liceum Ogólnokształcącego im. Księcia Józefa Poniatowskiego w Warszawie.

– Młodzieży bardzo potrzebne są rejsy na „Pogorii” – tłumaczy Aleksandra Żychlińska, nauczycielka z V LO w Warszawie. – Podczas nich młody człowiek wiele się uczy, m.in. współpracy i pomagania sobie wzajemnie. Kiedyś spytałam uczniów, jaką wycieczkę by wybrali spośród wielu możliwości. Odpowiedzieli, że tylko wyprawę „Pogorią”, bo tam nauczyli się odpowiedzialności i widzieli konsekwencje swoich działań. Na wiosenny rejs błyskawicznie znaleźli się chętni i nie mieliśmy problemu ze skompletowaniem załogi.

Uczniowie V LO w Warszawie poznawali we wrześniu uroki Wybrzeża Liguryjskiego.
Fot. Rafał Lachowicz

„Pogoria” gościła też żeglarzy z klubów i Okręgowych Związków Żeglarskich. Pod koniec grudnia żeglowała na niej ekipa z Jacht Klubu Wrocław, a w listopadzie z Uczniowskiego Żeglarskiego Klubu Sportowego z Zielonej Góry. Z kolei dzięki Katarzynie Domańskiej niezapomniane rejsy po Morzu Śródziemnym odbyli żeglarze z Kujawsko-Pomorskiego Okręgowego Związku Żeglarskiego.

Na pokładzie „Pogorii” znaleźli się też dorośli, np. grupa wodniaków skupionych wokół Krakowskiej Fundacji Żeglarstwa, Sportu i Turystyki „Hals” i pływający lekarze i nauczyciele akademiccy uczelni medycznych z grupy Eskulap.

W tym roku na żaglowcu pływali nie tylko Polacy, na pokładzie znaleźli się także adepci żeglarstwa z Australii, Białorusi, Ukrainy, Wielkiej Brytanii oraz Węgier. Międzynarodowy rejs z żeglarzami znad Balatonu, będący efektem współpracy PoZŻ z Węgierską Federacją Żeglarską, poprowadził legendarny kapitan Krzysztof Baranowski, który na „Pogorię” wrócił po pięciu latach przerwy. Oprócz niego żaglowcem dowodzili Jarosław Kukliński, Zdzisław Kuźmiński, Wiktor Leszczyński, Maciej Leśny z Katarzyną Domańską, Artur Pierzyński, Andrzej Potulski, Wojciech Wilk, Andrzej Witowski, Marcin Wojtkowski, Andrzej Ziajko i Przemysław Ziarko. Funkcję oficerów przez ten rok pełniło zaś 81 osób.

Początkujący żeglarze z Górnego Śląska.
Fot. Katarzyna Orłowicz

W 2022 roku na „Pogorii” żeglowało w 39 rejsach blisko 1900 osób. Odwiedziła zaś, poza stałymi portami wymiany – Genuą i Loano, również: Rønne, Kilonię, Bremerhaven, Cherbourg, Plymouth, Setubal, La Corunę, Portimao, Gibraltar, Malagę, Puerto De Soller, Saint-Tropez, Cannes, Niceę, Beaulieu Sur Mer, Monte Carlo, Portovenere, Portofino, Portoferraio, Monaco, Elbę, Bonifacio, Antibes, Calvi, Menton, Sestri Levante, Porto di Baratti, Alghero, Alghero, Golfe de Santamanza, La Spezia i Porto Azzuro.

Już za pięć dni rozpocznie się zaś kolejny rok, który będzie dla żaglowca nie mniej intensywny. W rejsach na „Pogorii” weźmie udział 48 grup. Łącznie będzie to blisko 2500 żeglarzy, którzy na legendarnej barkentynie nauczą się żeglować, doświadczą wychowania morskiego i przeżyją niezapomniane chwile.