Budowa pomostu na jeziorze

Nawet jedna trzecia prywatnych pomostów na jeziorach może być postawiona nielegalnie. Grzywna może wynieść nawet kilka tysięcy złotych. Jakich formalności należy dopełnić przed budową pomostu, aby nie narazić się na niepotrzebne koszty i inne problemy?

Wody Polskie podają, że w 2023 roku przeprowadziły około 1,5 tys. kontroli dotyczących pomostów lub ogrodzeń, które utrudniają dostęp do jeziora. Około 30 proc. przypadków kontrola potwierdziła, że doszło do złamania prawa. Wybudowany nielegalnie pomost należy zdemontować, a w najlepszym przypadku zalegalizować, co jednak wiąże się z koniecznością poniesienia wysokich opłat.

Ustalenie linii brzegowej

Jeśli posiadamy działkę z dostępem do jeziora, to zanim przystąpimy do budowy pomostu, musimy spełnić kilka formalności. Przede wszystkim trzeba wiedzieć, że pomost wybudowany na brzegu jeziora jest obiektem budowlanym, ale również urządzeniem wodnym. Będzie zaliczany do tej samej kategorii obiektów, co nabrzeża i przystanie, ale również stawy rybne, czy kąpieliska.

Pierwszym krokiem, który musimy wykonać, jest ustalenie linii brzegowej. Przyjmuje się, że linią brzegu jest miejsce styku wód powierzchniowych z przyległym do nich gruntem. Jest ona definiowana jako krawędź brzegu lub linia stałego porostu traw albo linia, którą ustala się według średniego stanu wody z okresu co najmniej ostatnich 10 lat.

Wniosek o wyznaczenie linii brzegowej może złożyć właściciel, użytkownik lub posiadać gruntu przyległego do gruntu pokrytego wodą. Może to też zrobić inna osoba uprawniona, która ma w tym interes prawny lub faktyczny. W przypadku jezior i innych naturalnych zbiorników wodnych, a także w przypadku śródlądowych dróg wodnych i naturalnych cieków wniosek należy złożyć do ministra odpowiedzialnego za sprawy gospodarki wodnej.

Do wniosku należy dołączyć między innymi projekt rozgraniczenia gruntów pokrytych wodami od gruntów przyległych. Musi on zostać wcześniej opracowany przez geodetę posiadającego odpowiednie uprawnienia. W części opisowej takiego projektu geodeta wskazuje m.in. sposób ustalenia projektowanej linii brzegu. Na mapie zasadniczej specjalista nanosi dodatkowo proponowaną linię brzegu wraz ze stałymi punktami osnowy poziomej, granicą stałego porostu traw, krawędziami brzegów itp.

Dopiero gdy decyzja o ustaleniu linii brzegowej będzie ostateczna, możemy składać w urzędach kolejne dokumenty.

Zgłoszenie lub pozwolenie wodnoprawne

Kolejnym etapem prac przygotowawczych jest wystąpienie o pozwolenie wodnoprawne lub zgłoszenie zamiaru realizacji inwestycji. Wykonanie pomostu o szerokości do 3 metrów i długości całkowitej do 25 metrów wymaga jedynie zgłoszenia wodnoprawnego. Możemy w tym przypadku skorzystać z uproszczonej procedury.

Jeśli planujemy budowę większego pomostu lub kilku, których łączne wymiary przekraczają podany limit, wymagane będzie uzyskanie pozwolenia wodnoprawnego.

Zgłoszenia wodnoprawne oraz wnioski o pozwolenia wodnoprawne składamy do właściwego miejscowo nadzoru wodnego, czyli jednostki organizacyjnej Wód Polski. Decyzja o wydaniu pozwolenia wodnoprawnego jest wydawana przez dyrektora regionalnego zarządu gospodarki wodnej Wód Polskich.

Budowa pomostu bez zgłoszenia lub wydanego pozwolenia wodnoprawnego może skutkować wydaniem przez Wody Polskie nakazu jego likwidacji, lub koniecznością jego legalizacji. Koszt legalizacji wybudowanego już urządzenia przekracza 4 tys. zł.

Zgłoszenie lub pozwolenie na budowę

Ostatnim etapem formalności niezbędnych do rozpoczęcia budowy pomostu na jeziorze jest zgłoszenie budowy lub uzyskanie pozwolenia na budowę.

Zgłoszenia budowy w starostwie powiatowym wymagają inwestycje, których skutkiem będzie powstanie konstrukcji o długości do 25 metrów i wysokości liczonej od dna do poziomu pomostu nieprzekraczającej 2,5 metra. Pomost taki może służyć do cumowania niewielkich jednostek pływających, wędkowania i rekreacji. W innym przypadku konieczne będzie uzyskanie pozwolenia na budowę.

Brak zgłoszenia lub pozwolenia skutkuje konieczności legalizacji istniejącego już pomostu, co wiąże się z kosztem 5 tys. zł. W przypadku braku możliwości zalegalizowania budowli konieczne będzie jej rozebranie.

Dostęp do pomostu dla innych osób

Budując pomost na jeziorze, warto pamiętać, że właściciel takiego urządzenia odpowiada za utrzymanie obiektu w należytym stanie technicznym. Nie musi on pozwalać innym osobom na korzystanie ze swojej własności i aby uniknąć ewentualnych roszczeń o odszkodowanie w razie wypadku często decyduje się na zagrodzenie dostępu do niego. Osobie, która bez pozwolenia wejdzie na ogrodzony pomost, na którym znajdą się informacje o zakazie wstępu na teren prywatny, grozi kara grzywny, a nawet ograniczenia wolności.

Zgodnie z obowiązującymi przepisami nie wolno jednak grodzić działki nad jeziorem bez pozostawienia dostępu do brzegu o szerokości minimum 1,5 metra od linii brzegowej. Wzdłuż linii brzegowej wolno wszystkim przechodzić bez pozwolenia właściciela terenu, ale nie można w żaden inny sposób korzystać z gruntu np. biwakować, lub łowić ryb.