Historia

„Dar Pomorza” – od statku szkolnego do statku-muzeum

Kto wpadł na pomysł przekazania „Dar Pomorza” Bractwu Żelaznej Szekli, gdzie miał powstać suchy dok dla żaglowca oraz jakie przedmioty musieli inwentaryzować muzealnicy? Odpowiedź na te i inne …

Lat Dar Pomorza JSZ00 40 lat Dar Pomorza 30 01 2023 JSZ
Galeria zdjęć (4) - zobacz wszystkie

Kto wpadł na pomysł przekazania „Dar Pomorza” Bractwu Żelaznej Szekli, gdzie miał powstać suchy dok dla żaglowca oraz jakie przedmioty musieli inwentaryzować muzealnicy? Odpowiedź na te i inne pytania znajdziemy na wystawie „40 lat minęło. Od statku szkolnego do statku-muzeum”, która prezentowana jest na „Darze Pomorza”. Ekspozycję można oglądać do 31 października.

Kolejną ważną rocznicę obchodzi statek-muzeum „Dar Pomorza”. W zeszłym roku Narodowe Muzeum Morskie upamiętniło 50-lecie zwycięstwa Białej Fregaty w Operacji Żagiel ’72. Teraz muzealnicy skupili się na wydarzeniach nieco późniejszych – ostatnich latach służby jako żaglowca szkolnego, przekazaniu na cele muzealne i otwarciu dla zwiedzających, co nastąpiło 27 maja 1983 roku.

Najważniejszą częścią obchodów jest nowa wystawa – „40 lat minęło. Od statku szkolnego do statku-muzeum”, która została otwarta 16 stycznia.

– To naprawdę ważny temat, a im bardziej się zagłębiałam w poszukiwanie materiałów, tym mocniej przekonywałam, że trzeba o nim opowiedzieć – tłumaczy Arleta Gałązka, kustoszka statku-muzeum „Dar Pomorza”. – Przede wszystkim dlatego, że historia żaglowca mogła się naprawdę różnie potoczyć – w 1981 roku bez mrugnięcia okiem zezłomowano pierwszą „Iskrę”, a i taki wariant był rozpatrywany w stosunku do „Daru Pomorza”. Rozważano też sprzedaż za granicę, wyczarterowanie go lub przekazanie Bractwu Żelaznej Szekli, o co postulował Krzysztof Baranowski.

Dar Pomorza
Dar Pomorza

Pierwsi zwiedzający na „Darze Pomorza” w 1983 roku. Na drzwiach widoczny plakat reklamujący wystawę stałą.
Fot. Ewa Meksiak / ze zbiorów Narodowego Muzeum Morskiego

Zlokalizowana w pomieszczeniu III wachty wystawa rozpoczyna opowieść właśnie od momentu podjęcia decyzji o budowie „Daru Młodzieży”, ostatnich rejsach „Daru Pomorza” – w tym nieco zapomnianym zwycięstwie w Operacji Żagiel ’80 – i dyskusjach, co zrobić z zasłużoną jednostką. Następnie zwiedzający poznaje członków i działalność Komitetu Założycielskiego Muzeum „Dar Pomorza”, później przekształconego w Towarzystwo Przyjaciół „Daru Pomorza”, żmudną inwentaryzację, dostosowywanie żaglowca do zwiedzania i oczywiście otwarcie dla zwiedzających. Na wystawie pokazano także plany i projekty ustawienia żaglowca w suchym doku na końcu mola Południowego lub w okolicach skweru Kościuszki.

Na wystawie nie brakuje eksponatów, które pokazują ten ważny okres w historii „Daru Pomorza”.

– Są to pamiątki związane m.in. ze zbiórką pieniędzy na „Dar Młodzieży” przeprowadzanych w zagranicznych portach, do których wpływał „Dar Pomorza” – dodaje Gałązka. – Pokazujemy ostatnie nagrody zdobywane przez żaglowiec oraz dokumenty i zdjęcia związane z przekazaniem go do Centralnego Muzeum Morskiego. Prezentujemy też różnorodność obiektów, które trzeba było zinwentaryzować – od sprzętu przeciwpożarowego, przez narzędzia, po dokumenty i pamiątki z rejsów…

Wystawa „40 lat minęło. Od statku szkolnego do statku-muzeum” nie jest jedyną atrakcją obchodów. Planowane jest nakręcenie czterech krótkich filmów – dwa z nich będą poświęcone przekazaniu „Daru Pomorza” do Centralnego Muzeum Morskiego, a trzeci przybliży najważniejsze wydarzenia zorganizowane na żaglowcu przez te 40 lat. W czwartym wieloletni kustosz żaglowca Marek Twardowski opowie jakie zmiany trzeba było wprowadzić podczas przystosowywania jednostki do zwiedzania. Ponadto odbędzie się konkurs plastyczny dla uczniów szkół noszących imię Karola Olgierda Borchardta. Prace będą prezentowane na całym żaglowcu od początku czerwca do końca wakacji. Rocznica zostanie też przypomniana pod koniec maja podczas Europejskiej Nocy Muzeów.

Wystawę można zwiedzać na „Darze Pomorza” do 31 października.

← Wróć do portalu

Czytaj również

Więcej artykułów
Czteroosobowa załoga Trynidadu i Tobago wychylona za burtę przechylonego jachtu RS21 13 listopada 202607:30 Żeglarstwo bez wzroku: zaufanie i czucie łódki Sport i regaty Mateusz Praszczak · 2 min czytania Corentin Horeau z uniesionymi rękami w kokpicie jachtu IMOCA MACSF po zwycięstwie w Route du Rhum 2026 12 listopada 202618:06 Route du Rhum 2026: Horeau wygrywa IMOCA z rekordem Sport i regaty Oskar Wojciechowski · 3 min czytania Kapitan Marek Lewenstein z nagrodą Żeglarski Gryf przy mikrofonie podczas Zachodniopomorskiej Gali Żeglarskiej w Szczecinie 12 listopada 202615:49 Żeglarskie Gryfy 2026: zgłoszenia do 6 grudnia Sport i regaty Oskar Wojciechowski · 1 min czytania Samorządowiec przemawia do mikrofonów, za nim czterech przedstawicieli samorządów Powiatu Puckiego 12 listopada 202614:11 Plan ochrony Zatoki Puckiej: uwagi do 13 listopada Turystyka Michał Łaszkiewicz · 2 min czytania Jachty klasy Star na trasie mistrzostw świata 2026 na Biscayne Bay w Miami 12 listopada 202613:15 Kusznierewicz 2. i 3. w wyścigach MŚ Star w Miami Sport i regaty Michał Łaszkiewicz · 3 min czytania Martinique Suchocka, reprezentantka Polski w Dakarze 12 listopada 202613:05 Martinique Suchocka 8. przed finałem w Dakarze Sport i regaty Mateusz Praszczak · 3 min czytania Żeglarz stoi przy maszcie i ciągnie fał, podnosząc grot na jachcie z czarnym kadłubem u skalistego wybrzeża 12 listopada 202612:00 Fał: co to jest i jak się nim stawia żagiel Baza wiedzy Oskar Wojciechowski · 2 min czytania Biała łódź motorowa Askeladden C76 Cruiser z silnikiem zaburtowym płynie ślizgiem po fiordzie 11 listopada 202609:00 Parker Poland przejmuje markę Askeladden Biznes Michał Łaszkiewicz · 3 min czytania Gala nagród Rejs Roku 2025, kategoria wyprawy i rejsy morskie 10 listopada 202616:37 Rejs Roku 2026: zgłoszenia do 10 grudnia Rejsy Oskar Wojciechowski · 2 min czytania Ślubowanie Olimpijskiej Młodzieżowej Reprezentacji Polski Dakar 2026 10 listopada 202616:05 Martinique Suchocka w Dakarze: Techno293 na YOG 2026 Sport i regaty Michał Łaszkiewicz · 2 min czytania Jacht Gedania z napisem na burcie przy czole lodowca 10 listopada 202615:50 Gedania 50 lat po wyprawie polarnej Boguckiego Historia Oskar Wojciechowski · 5 min czytania Szkolenie regionalne sędziów żeglarskich – zapraszamy do Szczecina 10 listopada 202614:33 Szkolenie sędziów żeglarskich w Szczecinie 14.11 Sport i regaty Michał Łaszkiewicz · 1 min czytania Niebieska flaga z logo World Sailing na tle przystani 10 listopada 202613:24 Kodeks kategoryzacji World Sailing: zmiany Sport i regaty Mateusz Praszczak · 2 min czytania Flota łodzi RS Venture Connect z czarnymi żaglami na wyścigu przed zabudową Portimão 10 listopada 202612:00 Centrum treningowe Portimão dla para żeglarzy Sport i regaty Mateusz Praszczak · 2 min czytania Pierwszy dzień mistrzostw świata klasy Star 2026 w Miami 10 listopada 202611:58 Kusznierewicz 40. w 1. wyścigu MŚ Star w Miami Sport i regaty Mateusz Praszczak · 2 min czytania Dwie uśmiechnięte kobiety w kamizelkach asekuracyjnych na łodzi przy piaszczystym brzegu jeziora 10 listopada 202607:30 JachtFilm 2026 w Kinie Wisła: program i bilety Turystyka Oskar Wojciechowski · 2 min czytania Żaglowy jacht przechylony w nocnym przyboju przy oświetlonym nabrzeżu na Maderze 9 listopada 202614:34 Polski żeglarz uratowany u Madery po orkanie Bruna Rejsy Mateusz Praszczak · 1 min czytania Jachty RC44 na trasie regat 44Cup Calero Marinas 2026 9 listopada 202613:14 44Cup 2026: finał cyklu RC44 w Kartagenie Sport i regaty Michał Łaszkiewicz · 1 min czytania Jachty regatowe podczas mistrzostw świata ORC 2026 w Sorrento we Włoszech 9 listopada 202611:09 ORC 2027: nowy VPP, ORC Light i mistrzostwa Sport i regaty Mateusz Praszczak · 2 min czytania Kamil Manowiecki  – mistrz świata mężczyzn w mistrzostwach świata X-15 w wingfoilu 2026 9 listopada 202610:17 Manowiecki mistrzem świata X-15 na Ibizie Sport i regaty Oskar Wojciechowski · 3 min czytania Trimaran SVR-Lazartigue Toma Laperche’a na mecie Route du Rhum 2026 w Pointe-à-Pitre 9 listopada 202610:05 Route du Rhum 2026: Tom Laperche wygrywa z rekordem Sport i regaty Oskar Wojciechowski · 3 min czytania W Miami rozpoczęły się mistrzostwa świata klasy Star 2026 9 listopada 202607:31 Kusznierewicz na mistrzostwach świata Star w Miami Sport i regaty Oskar Wojciechowski · 1 min czytania Okrągły wyświetlacz Galvanic Voice z zielonymi diodami na konsoli sterowej jachtu, obok kompas i radiotelefon B&G 9 listopada 202607:30 Galvanic Sailing: nowa aplikacja na jacht Biznes Oskar Wojciechowski · 2 min czytania Craig Wood z protezami nóg siedzi na burcie katamaranu Sirius II w marinie 8 listopada 202621:34 Craig Wood: film o samotnym rejsie przez Pacyfik Rejsy Mateusz Praszczak · 2 min czytania