Historia

Słownik Biograficzny Żeglarzy Pomorskich – Henryk Fronczak

Przygodę ze sportami wodnymi zaczynał jako wioślarz, ale szybko zakochał się w żeglarstwie. Henryk Fronczak pływał z Mariuszem Zaruskim, organizował okupacyjne regaty i odbudowywał żeglarstwo po wojnie. Henryk …

Henryk Fronczak arch Andrzeja MichelaHenryk Fronczak arch Andrzeja Michela
Galeria zdjęć (1) - zobacz wszystkie

Przygodę ze sportami wodnymi zaczynał jako wioślarz, ale szybko zakochał się w żeglarstwie. Henryk Fronczak pływał z Mariuszem Zaruskim, organizował okupacyjne regaty i odbudowywał żeglarstwo po wojnie.

Henryk Fronczak urodził się 16 września 1898 roku w Warszawie. W tym mieście spędził też praktycznie całe życie. Z wykształcenia jest technikiem – absolwentem Państwowej Szkoły Budowy Maszyn i Elektroniki im. Hipolita Wawelberga i Stanisława Rotwanda. W listopadzie 1918 roku wstąpił do tworzącego się Wojska Polskiego – początkowo rozbrajał wojska niemieckie w Warszawie, a następnie walczył na froncie wołyńskim i litewsko-białoruskim. W 1920 został ranny w nogę, co zakończyło jego udział w wojnie polsko-bolszewickiej.

Po wojnie pracował jako maszynista w drukarni Polskiej Partii Socjalistycznej, a następnie został zatrudniony w rodzinnej Fabryce Tektury Dachowej, Materiałów Izolacyjnych i Asfaltu. Henryk Fronczak wspólnie z kolegami z pracy wyjeżdżał m.in. w Tatry, gdzie poznał gen. Mariusza Zaruskiego. Jego największą pasją była jednak woda. Był członkiem Koła Wioślarzy Warszawskich, a następnie Warszawskiego Towarzystwa Wioślarskiego. W 1924 roku załoga Antoni Brzozowski, Edmund Kawalec, Henryk Fronczak, Józef Szawara ze sternikiem Władysławem Nadratowskim wygrała regaty przedolimpijskie i wystartowała w Igrzyskach Olimpijskich w Paryżu zajmując trzecie miejsce w przedbiegach. Rok później, po zdobyciu wicemistrzostwa Polski, zrezygnował z uprawiania wioślarstwa.

Po 1925 roku Henryk Fronczak w pełni poświęcił się żeglarstwu. Początkowo pływał po Wiśle na jolkach „Prukwa I” i „Prukwa II”, ale w 1929 roku wziął udział w obozie żeglarskim zorganizowanym w Jastarni przez Państwowy Urząd Wychowania Fizycznego. W latach 30. regularnie pływał po Bałtyku jako członek Yacht Klubu Polski. Wielokrotnie żeglował z generałem Mariuszem Zaruskim w rejsach na „Zawiszy Czarnym”, „Temidzie I” i „Temidzie II”.

W wojnie polskiej 1939 roku Henryk Fronczak walczył w batalionie pancernym. Został ranny i trafił do niewoli, z której w listopadzie uciekł do Warszawy. Podczas okupacji uczestniczył w konspiracji – był członkiem organizacji „Muszkieterowie” oraz kontrwywiadu Komendy Głównej ZWZ-AK. Prowadził także podziemną działalność żeglarską – budował jachty, szkolił i organizował konspiracyjne regaty na Wiśle. W 1944 roku walczył w Powstaniu Warszawskim.

Od 1945 roku Henryk Fronczak włączył się w reaktywację żeglarstwa i jego tworzenie na Ziemiach Odzyskanych. W 1946-1947 roku był współorganizatorem ośrodku nad Zalewem Szczecińskim, w tym w Trzebieży. W latach 1949-1950 był wiceprezesem Polskiego Związku Żeglarskiego. W latach 1951-1956 był odsunięty od pracy w żeglarstwie przez stalinowskie władze. Po 1956 roku do śmierci działał w Yacht Klubie Polski i Polskim Związku Żeglarskim.

Przez żeglarzy był nazywany „Wujo” – bo jak dobry wujek miał czas dla każdego oraz „Vater”, bo zwłaszcza młodszym żeglarzom lubił ojcować i się nimi opiekować.

Zmarł 4 kwietnia 1981 roku.

← Wróć do portalu

Czytaj również

Więcej artykułów
Czteroosobowa załoga Trynidadu i Tobago wychylona za burtę przechylonego jachtu RS21 13 listopada 202607:30 Żeglarstwo bez wzroku: zaufanie i czucie łódki Sport i regaty Mateusz Praszczak · 2 min czytania Corentin Horeau z uniesionymi rękami w kokpicie jachtu IMOCA MACSF po zwycięstwie w Route du Rhum 2026 12 listopada 202618:06 Route du Rhum 2026: Horeau wygrywa IMOCA z rekordem Sport i regaty Oskar Wojciechowski · 3 min czytania Kapitan Marek Lewenstein z nagrodą Żeglarski Gryf przy mikrofonie podczas Zachodniopomorskiej Gali Żeglarskiej w Szczecinie 12 listopada 202615:49 Żeglarskie Gryfy 2026: zgłoszenia do 6 grudnia Sport i regaty Oskar Wojciechowski · 1 min czytania Samorządowiec przemawia do mikrofonów, za nim czterech przedstawicieli samorządów Powiatu Puckiego 12 listopada 202614:11 Plan ochrony Zatoki Puckiej: uwagi do 13 listopada Turystyka Michał Łaszkiewicz · 2 min czytania Jachty klasy Star na trasie mistrzostw świata 2026 na Biscayne Bay w Miami 12 listopada 202613:15 Kusznierewicz 2. i 3. w wyścigach MŚ Star w Miami Sport i regaty Michał Łaszkiewicz · 3 min czytania Martinique Suchocka, reprezentantka Polski w Dakarze 12 listopada 202613:05 Martinique Suchocka 8. przed finałem w Dakarze Sport i regaty Mateusz Praszczak · 3 min czytania Żeglarz stoi przy maszcie i ciągnie fał, podnosząc grot na jachcie z czarnym kadłubem u skalistego wybrzeża 12 listopada 202612:00 Fał: co to jest i jak się nim stawia żagiel Baza wiedzy Oskar Wojciechowski · 2 min czytania Biała łódź motorowa Askeladden C76 Cruiser z silnikiem zaburtowym płynie ślizgiem po fiordzie 11 listopada 202609:00 Parker Poland przejmuje markę Askeladden Biznes Michał Łaszkiewicz · 3 min czytania Gala nagród Rejs Roku 2025, kategoria wyprawy i rejsy morskie 10 listopada 202616:37 Rejs Roku 2026: zgłoszenia do 10 grudnia Rejsy Oskar Wojciechowski · 2 min czytania Ślubowanie Olimpijskiej Młodzieżowej Reprezentacji Polski Dakar 2026 10 listopada 202616:05 Martinique Suchocka w Dakarze: Techno293 na YOG 2026 Sport i regaty Michał Łaszkiewicz · 2 min czytania Jacht Gedania z napisem na burcie przy czole lodowca 10 listopada 202615:50 Gedania 50 lat po wyprawie polarnej Boguckiego Historia Oskar Wojciechowski · 5 min czytania Szkolenie regionalne sędziów żeglarskich – zapraszamy do Szczecina 10 listopada 202614:33 Szkolenie sędziów żeglarskich w Szczecinie 14.11 Sport i regaty Michał Łaszkiewicz · 1 min czytania Niebieska flaga z logo World Sailing na tle przystani 10 listopada 202613:24 Kodeks kategoryzacji World Sailing: zmiany Sport i regaty Mateusz Praszczak · 2 min czytania Flota łodzi RS Venture Connect z czarnymi żaglami na wyścigu przed zabudową Portimão 10 listopada 202612:00 Centrum treningowe Portimão dla para żeglarzy Sport i regaty Mateusz Praszczak · 2 min czytania Pierwszy dzień mistrzostw świata klasy Star 2026 w Miami 10 listopada 202611:58 Kusznierewicz 40. w 1. wyścigu MŚ Star w Miami Sport i regaty Mateusz Praszczak · 2 min czytania Dwie uśmiechnięte kobiety w kamizelkach asekuracyjnych na łodzi przy piaszczystym brzegu jeziora 10 listopada 202607:30 JachtFilm 2026 w Kinie Wisła: program i bilety Turystyka Oskar Wojciechowski · 2 min czytania Żaglowy jacht przechylony w nocnym przyboju przy oświetlonym nabrzeżu na Maderze 9 listopada 202614:34 Polski żeglarz uratowany u Madery po orkanie Bruna Rejsy Mateusz Praszczak · 1 min czytania Jachty RC44 na trasie regat 44Cup Calero Marinas 2026 9 listopada 202613:14 44Cup 2026: finał cyklu RC44 w Kartagenie Sport i regaty Michał Łaszkiewicz · 1 min czytania Jachty regatowe podczas mistrzostw świata ORC 2026 w Sorrento we Włoszech 9 listopada 202611:09 ORC 2027: nowy VPP, ORC Light i mistrzostwa Sport i regaty Mateusz Praszczak · 2 min czytania Kamil Manowiecki  – mistrz świata mężczyzn w mistrzostwach świata X-15 w wingfoilu 2026 9 listopada 202610:17 Manowiecki mistrzem świata X-15 na Ibizie Sport i regaty Oskar Wojciechowski · 3 min czytania Trimaran SVR-Lazartigue Toma Laperche’a na mecie Route du Rhum 2026 w Pointe-à-Pitre 9 listopada 202610:05 Route du Rhum 2026: Tom Laperche wygrywa z rekordem Sport i regaty Oskar Wojciechowski · 3 min czytania W Miami rozpoczęły się mistrzostwa świata klasy Star 2026 9 listopada 202607:31 Kusznierewicz na mistrzostwach świata Star w Miami Sport i regaty Oskar Wojciechowski · 1 min czytania Okrągły wyświetlacz Galvanic Voice z zielonymi diodami na konsoli sterowej jachtu, obok kompas i radiotelefon B&G 9 listopada 202607:30 Galvanic Sailing: nowa aplikacja na jacht Biznes Oskar Wojciechowski · 2 min czytania Craig Wood z protezami nóg siedzi na burcie katamaranu Sirius II w marinie 8 listopada 202621:34 Craig Wood: film o samotnym rejsie przez Pacyfik Rejsy Mateusz Praszczak · 2 min czytania