Żółte światło na maszcie nad jeziorem. Jak działa system ostrzegania na Wielkich Jeziorach Mazurskich i co robić przy 40 i 90 błyskach

Na Wielkich Jeziorach Mazurskich pogoda potrafi zmienić się w kilkanaście minut, a szkwał nadchodzi szybciej, niż załoga zdąży zrefować żagle. Dlatego od lipca 2011 roku na szlaku działa system ostrzegania: 17 masztów z żółtymi lampami, które migają, gdy meteorolodzy spodziewają się burzy albo silnego wiatru. System ostrzegania na Wielkich Jeziorach Mazurskich zna każdy, kto pływał tu latem, ale nie każdy wie, co dokładnie oznacza tempo błysków.

Co oznacza 40, a co 90 błysków na minutę

Sygnały wynikają z przepisów żeglugowych na śródlądowych drogach wodnych, czyli rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 28 kwietnia 2003 roku. Według opracowania IMGW-PIB system zna dwa stopnie ostrzeżenia.

Łatwo zapamiętać: im szybciej miga, tym bliżej jest zagrożenie. Pulsujące światło jest widoczne z odległości 8 do 9 kilometrów, nawet w pełnym słońcu, niemal z każdego punktu szlaku.

Co robić, gdy lampa zaczyna migać

IMGW-PIB radzi prosto. Przy 40 błyskach wzmóż czujność i obserwuj niebo. Gdy lampa zacznie migać 90 razy na minutę, zbliż się do brzegu, załóż kamizelkę, pozamykaj jacht, a załoga ma być w kokpicie. W praktyce przy 90 błyskach warto też zrefować albo zrzucić żagle, zanim uderzy pierwszy podmuch, i nie szukać schronienia pod nawietrznym brzegiem, na który wiatr może zepchnąć jacht.

Pamiętajcie, że włączenie systemu nie oznacza, że można wyłączyć myślenie!

Przypominają autorzy tekstu IMGW-PIB. System nie zastępuje prognozy ani obserwacji nieba. Szkwał, który w sierpniu 2007 roku przeszedł nad Mazurami, opisaliśmy w tekście o rocznicy białego szkwału; system masztów powstał kilka lat później.

Gdzie stoją maszty sygnalizacyjne

Według informacji podawanych przez Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w Warszawie i policję maszty stoją w 17 miejscach:

Moduły sygnalizacyjne umieszczono na masztach o wysokości od 15 do 25 metrów, zależnie od ukształtowania terenu. Lampy zasila energia słoneczna i wiatrowa.

Kto włącza lampy i kiedy system działa

Lampy włącza depesza z ostrzeżeniem wysyłana przez Biuro Prognoz Meteorologicznych IMGW-PIB w Białymstoku. Oprogramowanie sterujące odczytuje komunikat, potwierdza jego przyjęcie i rozsyła SMS do masztów, na których automatycznie zapalają się światła. Wiadomość zawiera typ zjawiska, stopień zagrożenia i czas ważności ostrzeżenia, a cała procedura trwa mniej niż minutę. Światła gasną same po wygaśnięciu ostrzeżenia albo wyłącza je operator.

Obszar podzielono na trzy części: północną od Węgorzewa do Giżycka, centralną między Giżyckiem a Mikołajkami i południową na południe od Mikołajek. Lampy mogą migać na całym szlaku albo tylko w jednym z tych regionów. Według IMGW-PIB do 2023 roku biuro w Białymstoku uruchamiało je ponad 1000 razy.

System działa od początku maja do końca września, od wschodu do zachodu słońca. Po zmroku i poza sezonem trzeba polegać wyłącznie na prognozach i własnych oczach. Więcej o tym, kiedy najlepiej pływać po Mazurach, piszemy w tekście Kiedy na żagle na Mazurach.