Polska bandera nad Karaibami. Wagner Sailing Rally 2027 wraca do zatoki Władysława Wagnera

Na mapie polskiego żeglarstwa jest miejsce oddalone od Gdyni o niemal siedem tysięcy mil morskich, w którym biało-czerwona bandera wisi na maszcie przez cały rok. To Trellis Bay na Beef Island w archipelagu Brytyjskich Wysp Dziewiczych, zatoka, którą Władysław Wagner zastał jako bezludne bagno, a zostawił jako działające centrum żeglarstwa. Co trzy lata przypływają tam polscy żeglarze z całego świata. Najbliższy raz zrobią to od 21 do 23 stycznia 2027 roku.

Wagner Sailing Rally 2027, czyli szósty zlot pod pełnią księżyca

Wagner Sailing Rally 2027 będzie szóstą edycją zlotu i piątą rozegraną na Brytyjskich Wyspach Dziewiczych. Organizatorem jest Polsko-Kanadyjski Klub Żeglarski „Biały Żagiel" z Toronto, komandorem zlotu kpt. Michał Bogusławski, a wydarzenie odbywa się pod Honorowym Patronatem Prezesa Polskiego Związku Żeglarskiego.

Termin nie jest przypadkowy. Podobnie jak poprzednie edycje, ta również wypada w czasie pełni księżyca, co na Karaibach zmienia charakter nocnej żeglugi i wieczornych spotkań na kotwicowisku. Zlotowy wieczór otworzy polonez z udziałem wszystkich przybyłych załóg, wśród gości mają pojawić się przedstawiciele lokalnych władz z premierem na czele, a trzydniowy program poprzedzą występy polskich wykonawców piosenki żeglarskiej. Zanim zacznie się część oficjalna, uczestnicy pożeglują po akwenie Brytyjskich Wysp Dziewiczych i zakotwiczą na wspólnym koncercie. Organizatorzy przypominają też, że stałym gościem zlotów jest żaglowiec „Fryderyk Chopin".

Dlaczego akurat Trellis Bay

Żeby zrozumieć, skąd polski zlot na Karaibach, trzeba cofnąć się do 1949 roku. Wyprawa Wagnera na jachcie „Rubicon" dotarła 18 lutego do Port of Spain na Trynidadzie i tam się rozpadła. Plany dopłynięcia do Australii upadły, załoga rozproszyła się, a kapitan z żoną Mabel zostali na Wyspach Dziewiczych, gdzie we wrześniu urodziła się ich córka. Podczas jednej z eskapad Wagner trafił do zatoki na Beef Island, wówczas kompletnie niezamieszkanej.

Spędził tam dziewięć lat i zbudował od zera to, co dziś jest turystyczną wizytówką wysp: slip i stocznię jachtową, znaną jako Trellis Bay Yacht Station, budynek klubowy na wysepce Bellamy Cay oraz dom dla rodziny nazwany Tamarind. Na tym nie poprzestał. W porozumieniu z lokalnymi władzami zaprojektował i wybudował pierwszy pas startowy lotniska na Beef Island, czyli tego samego, na które dziś ląduje większość przylatujących na Brytyjskie Wyspy Dziewicze turystów. Pod koniec lat pięćdziesiątych Wagnerowie przenieśli się do San Juan w Puerto Rico, gdzie kapitan założył kolejną stocznię.

Bellamy Cay funkcjonuje dziś w lokalnym obiegu jako Wyspa Wagnera, a jego pionierskie lata opisała żona w książce „Lest I Forget: the Wagner family pioneers of Trellis Bay, Beef Island, BVI".

Od Gdyni 1932 do depeszy z Great Yarmouth

Zanim zbudował cokolwiek na Karaibach, Wagner zrobił rzecz, której przed nim nie dokonał żaden Polak. Ósmego lipca 1932 roku wypłynął z Gdyni i przez siedem lat, na trzech kolejnych jachtach o nazwie „Zjawa", opłynął świat pod żaglami. Trzeciego lipca 1939 roku „Zjawa III" dotarła do Anglii, a jacht i jego załoga stali się bohaterami Światowego Zlotu Skautów w Szkocji.

Rejs zakończyła historia. Drugiego września 1939 roku, w angielskim porcie Great Yarmouth, Wagner odebrał depeszę od konsula generalnego RP z poleceniem przerwania podróży. Wojnę spędził na statkach konwojowych, a po niej nie zdecydował się na powrót do Polski. Zmarł w 1992 roku w Winter Park na Florydzie. Prochy kapitana spoczęły w rodzinnym grobowcu na cmentarzu na Witominie w Gdyni. Zostawił po sobie także książki, w tym „Podług słońca i gwiazd" oraz „Pokusę horyzontu".

Tablica z 2012 roku i początek tradycji

Zlot narodził się z okrągłych rocznic. Rok 2012 był dla polonijnych żeglarzy Rokiem Wagnera: setna rocznica urodzin, osiemdziesiąta wypłynięcia z Gdyni i dwudziesta śmierci kapitana. Dwudziestego pierwszego i dwudziestego drugiego stycznia 2012 roku w Trellis Bay odsłonięto tablicę pamiątkową, a na uroczystość przypłynęło ponad dwadzieścia jachtów. Flagową jednostką obchodów był bryg „Fryderyk Chopin", na którego pokładzie organizatorzy podejmowali gubernatora i premiera Brytyjskich Wysp Dziewiczych.

Napis na tablicy streszcza całą tę historię w kilku zdaniach i kończy się zdaniem, które dla polonijnego środowiska stało się mottem zlotów:

Pamięć o nim żyje tutaj i w ojczyźnie.

Od tamtej pory żeglarze wracają w to miejsce co trzy lata. Poprzednia, piąta edycja odbyła się w styczniu 2024 roku, a przypływają na nią załogi klubów z Toronto, Chicago i Nowego Jorku oraz polonijni żeglarze rozsiani po całym świecie.

Kto może dopłynąć na zlot

Zaproszenie jest szerokie i celowo nieelitarne. Organizatorzy kierują je do klubów żeglarskich, żeglarskich drużyn harcerskich, stowarzyszeń i bractw, polskich żaglowców oraz żeglarzy niezrzeszonych.

Mamy jeszcze sporo czasu, żeby zmienić marszruty. Przybywajcie.

Tak zachęca kpt. Michał Bogusławski, komandor zlotu Wagner Sailing Rally 2027 z Polsko-Kanadyjskiego Klubu Żeglarskiego „Biały Żagiel". Do stycznia 2027 roku zostało półtora roku, co w przypadku rejsów transatlantyckich i karaibskich czarterów jest terminem realnym, a nie teoretycznym. Pierwsze szczegóły programu podaliśmy już we wrześniowej zapowiedzi zlotu, a o tym, czym te spotkania są dla samych uczestników, opowiadał nam wcześniej Ryszard Piątek z Białego Żagla.