Baza wiedzy

WILQ morski radzi: Regaty morskie – po co komu przeliczniki?

Jakie masz szanse wygrać z jachtem klasy IMOCA na małym jachcie? Porównując jednostki na zdjęciu wyżej intuicyjnie wytypujemy największą jako zwycięzcę bezpośredniego starcia w regatach – ten właśnie …

Regaty przeliczniki WilkowskiRegaty przeliczniki 1 Wilkowski
Galeria zdjęć (4) - zobacz wszystkie

Jakie masz szanse wygrać z jachtem klasy IMOCA na małym jachcie? Porównując jednostki na zdjęciu wyżej intuicyjnie wytypujemy największą jako zwycięzcę bezpośredniego starcia w regatach – ten właśnie jacht najprawdopodobniej będzie pierwszy na mecie. Dlaczego? Przede wszystkim dlatego, że jest największy.

No dobrze, powiecie, ale nie każdy może mieć tak duży jacht i zawsze może się znaleźć ktoś z jeszcze większym… Zgadza się i takie podejście do wyścigu, że decyduje jedynie czas na mecie, powoduje „wyścig zbrojeń”, gdzie wygrywa grubość portfela.

Sytuacja idealna – monotyp

W związku z tym istnieje potrzeba doprowadzenia do sytuacji, gdzie można będzie zachować porównywalność jachtów i załóg. Idealna sytuacja występuje np. w żeglarstwie olimpijskim, gdzie żeglarze ścigają się na łódkach monotypowych – praktycznie identycznych. W efekcie konkurencja sprowadza się do porównania jakości żeglowania przez rywalizujące załogi. To podejście jest możliwe, ze względów finansowych, dla jachtów stosunkowo niewielkich, choć mamy na świecie kilka klas monotypowych lub ograniczonych (jachty, dzięki nałożonym ograniczeniom, z zasady mają podobne własności nautyczne) o znacznej wielkości i koszcie (np. TP 52, VOR).

Potrzeba sprowadzenia wyników do „wspólnego mianownika” – formuły pomiarowe

A co rzeszą żeglarzy, którzy chcą się ścigać po morzu na własnych jednostkach? Bardzo różnorodnych pod względem wielkości i konstrukcji? Należało wymyślić jakiś sposób na ujednolicenie ich potencjalnych osiągów tak, by ostatecznie móc porównywać jakość żeglowania ich załóg. Na przestrzeni lat i w różnych rejonach świata tworzono bardziej lub mniej dokładne formuły, które pozwalały sprowadzić różne jachty „do wspólnego mianownika”.

Wybrane formuły przelicznikowe stosowane w Europie

ORC (Offshore Racing Congress) – najbardziej zaawansowany program przeliczający możliwości nautyczne jachtu – VPP (Velocity Prediction Program jest jawny i dostępny do użytkowania przez projektantów i zawodników), jak również najbardziej rozpowszechniony system przeliczeniowy na świecie, oparty o IMS (International Measurement System) – zunifikowany system pomiaru jachtu. W Polsce certyfikat posiada ok. 80 jachtów. Poziom regat – klubowy i mistrzowski.

First ORCc

IRC (International Rating Certificate) – jeden z najbardziej zaawansowanych systemów przeliczeniowych, oparty o IMS (International Measurement System), rozpowszechniony przede wszystkim w Anglii i Francji oraz na Morzu Śródziemnym i w Australii. Tajna formuła pomiarowa, w Polsce mało rozpowszechniony – certyfikat posiadają polskie jachty startujące w najbardziej znanych regatach w Europie Zachodniej i na Morzu Śródziemnym. Poziom regat – klubowy i mistrzowski.

FIRST IRC

SRS (Swenska Respitsystem) – szwedzki system przelicznikowy, oparty o IMS (International Measurement System), bardzo zbliżony do ORC (nieco bardziej liberalny, np. dopuszczający posiadanie większej liczby żagli), wydający własne świadectwa pomiarowe (obliczenia są prowadzone w oparciu o VPP).

First SRS

KWR (Klubowy Współczynnik Regatowy) – każdy jacht, po zmierzeniu określonych parametrów przez mierniczego KWR, otrzymuje własny przelicznik, standardy pomiaru są odmienne od IMS. Ok. 180 jachtów w Polsce i Obwodzie Kaliningradzkim posiada współczynnik KWR. Poziom regat – towarzyski i klubowy.

Yardstick – formuła przelicznikowa stosowana w Europie Zachodniej, handicap jest przyznawany dla danego typu jachtu i korygowany empirycznie na podstawie czasów uzyskiwanych na regatach. Formuła w Polsce niestosowana. Poziom regat – towarzyskie i klubowe.

NHC – formuła wymyślona w Anglii dla jachtów turystycznych, startujących w wielu regatach we w miarę jednolitej flocie. Zasada przyznawania handicapu jest podobna jak w golfie – na podstawie zajętych wcześniej miejsc (w innych regatach). Były próby wprowadzenia go w Polsce. Poziom regat – towarzyskie i klubowe.

Porównywalność formuł pomiarowych

Trudno porównywać różne formuły przelicznikowe, szczególnie gdy niektóre z nich są niejawne. Aby móc tego dokonać, najważniejsze jest ustalenie w miarę jednolitego sposobu postępowania w poszczególnych systemach – w odniesieniu do sposobu pomiaru jachtu oraz interpretacji wynikowego przelicznika.

Dzięki jednolitemu systemowi pomiaru jachtu (IMS), przyjętemu przez ORC, IRC i SRS oraz zastosowaniu jednolitej interpretacji przelicznika (prosty wskaźnik korygujący czas w wyścigu), możliwe jest zastosowanie tych systemów jednocześnie. Po raz pierwszy dokonano tego w 2018 roku podczas MŚ ORC i IRC w ten sposób, że jachty uzyskiwały punkty w każdej z formuł, a następnie wyciągano z nich średnią.

Polska – które formuły i dlaczego

W Polsce na większą skalę stosuje się ORC i KWR, przy czym w odniesieniu do regat o poziomie mistrzowskim funkcjonuje jedynie formuła ORC. Trudno spodziewać się, by przy niewielkiej liczbie jachtów morskich uczestniczących w regatach w Polsce, rozwinęła się na większą skalę jakakolwiek inna formuła. Co najwyżej więcej jachtów, startujących w imprezach o zasięgu międzynarodowym, będzie równolegle posiadać certyfikat ORC, IRC i SRS, ale boomu nie należy się spodziewać, bo kolejny certyfikat to kolejne koszty.

Perspektywy dla klas przelicznikowych

W ostatnich latach można zauważyć ruchy „unionistyczne” dla największych imprez żeglarskich – regaty rozgrywane dotychczas w różnych formułach wyrównawczych zostają, na razie – jako eksperyment – połączone. Na przykład ORC wraz z OMA tworzą wspólną formułę dla wielokadłubowców. W ubiegłym roku rozegrano po raz pierwszy mistrzostwa świata w formułach ORC i IRC (takie połączone MŚ będą rozgrywane co dwa lata). Większość najbardziej znanych imprez klasyfikuje jachty przeliczane wg różnych formuł (w Gotland Runt klasyfikowane są jachty w ORC i SRS, w Sydney-Hobart oraz Rolex Fastnet Race klasyfikacja obejmuje IRC i ORC w różnych konfiguracjach).

Za tydzień – ciąg dalszy tematu: Regaty w klasach wyrównawczych – kto je wygrywa?

← Wróć do portalu

Czytaj również

Więcej artykułów
Czteroosobowa załoga Trynidadu i Tobago wychylona za burtę przechylonego jachtu RS21 13 listopada 202607:30 Żeglarstwo bez wzroku: zaufanie i czucie łódki Sport i regaty Mateusz Praszczak · 2 min czytania Corentin Horeau z uniesionymi rękami w kokpicie jachtu IMOCA MACSF po zwycięstwie w Route du Rhum 2026 12 listopada 202618:06 Route du Rhum 2026: Horeau wygrywa IMOCA z rekordem Sport i regaty Oskar Wojciechowski · 3 min czytania Kapitan Marek Lewenstein z nagrodą Żeglarski Gryf przy mikrofonie podczas Zachodniopomorskiej Gali Żeglarskiej w Szczecinie 12 listopada 202615:49 Żeglarskie Gryfy 2026: zgłoszenia do 6 grudnia Sport i regaty Oskar Wojciechowski · 1 min czytania Samorządowiec przemawia do mikrofonów, za nim czterech przedstawicieli samorządów Powiatu Puckiego 12 listopada 202614:11 Plan ochrony Zatoki Puckiej: uwagi do 13 listopada Turystyka Michał Łaszkiewicz · 2 min czytania Jachty klasy Star na trasie mistrzostw świata 2026 na Biscayne Bay w Miami 12 listopada 202613:15 Kusznierewicz 2. i 3. w wyścigach MŚ Star w Miami Sport i regaty Michał Łaszkiewicz · 3 min czytania Martinique Suchocka, reprezentantka Polski w Dakarze 12 listopada 202613:05 Martinique Suchocka 8. przed finałem w Dakarze Sport i regaty Mateusz Praszczak · 3 min czytania Żeglarz stoi przy maszcie i ciągnie fał, podnosząc grot na jachcie z czarnym kadłubem u skalistego wybrzeża 12 listopada 202612:00 Fał: co to jest i jak się nim stawia żagiel Baza wiedzy Oskar Wojciechowski · 2 min czytania Biała łódź motorowa Askeladden C76 Cruiser z silnikiem zaburtowym płynie ślizgiem po fiordzie 11 listopada 202609:00 Parker Poland przejmuje markę Askeladden Biznes Michał Łaszkiewicz · 3 min czytania Gala nagród Rejs Roku 2025, kategoria wyprawy i rejsy morskie 10 listopada 202616:37 Rejs Roku 2026: zgłoszenia do 10 grudnia Rejsy Oskar Wojciechowski · 2 min czytania Ślubowanie Olimpijskiej Młodzieżowej Reprezentacji Polski Dakar 2026 10 listopada 202616:05 Martinique Suchocka w Dakarze: Techno293 na YOG 2026 Sport i regaty Michał Łaszkiewicz · 2 min czytania Jacht Gedania z napisem na burcie przy czole lodowca 10 listopada 202615:50 Gedania 50 lat po wyprawie polarnej Boguckiego Historia Oskar Wojciechowski · 5 min czytania Szkolenie regionalne sędziów żeglarskich – zapraszamy do Szczecina 10 listopada 202614:33 Szkolenie sędziów żeglarskich w Szczecinie 14.11 Sport i regaty Michał Łaszkiewicz · 1 min czytania Niebieska flaga z logo World Sailing na tle przystani 10 listopada 202613:24 Kodeks kategoryzacji World Sailing: zmiany Sport i regaty Mateusz Praszczak · 2 min czytania Flota łodzi RS Venture Connect z czarnymi żaglami na wyścigu przed zabudową Portimão 10 listopada 202612:00 Centrum treningowe Portimão dla para żeglarzy Sport i regaty Mateusz Praszczak · 2 min czytania Pierwszy dzień mistrzostw świata klasy Star 2026 w Miami 10 listopada 202611:58 Kusznierewicz 40. w 1. wyścigu MŚ Star w Miami Sport i regaty Mateusz Praszczak · 2 min czytania Dwie uśmiechnięte kobiety w kamizelkach asekuracyjnych na łodzi przy piaszczystym brzegu jeziora 10 listopada 202607:30 JachtFilm 2026 w Kinie Wisła: program i bilety Turystyka Oskar Wojciechowski · 2 min czytania Żaglowy jacht przechylony w nocnym przyboju przy oświetlonym nabrzeżu na Maderze 9 listopada 202614:34 Polski żeglarz uratowany u Madery po orkanie Bruna Rejsy Mateusz Praszczak · 1 min czytania Jachty RC44 na trasie regat 44Cup Calero Marinas 2026 9 listopada 202613:14 44Cup 2026: finał cyklu RC44 w Kartagenie Sport i regaty Michał Łaszkiewicz · 1 min czytania Jachty regatowe podczas mistrzostw świata ORC 2026 w Sorrento we Włoszech 9 listopada 202611:09 ORC 2027: nowy VPP, ORC Light i mistrzostwa Sport i regaty Mateusz Praszczak · 2 min czytania Kamil Manowiecki  – mistrz świata mężczyzn w mistrzostwach świata X-15 w wingfoilu 2026 9 listopada 202610:17 Manowiecki mistrzem świata X-15 na Ibizie Sport i regaty Oskar Wojciechowski · 3 min czytania Trimaran SVR-Lazartigue Toma Laperche’a na mecie Route du Rhum 2026 w Pointe-à-Pitre 9 listopada 202610:05 Route du Rhum 2026: Tom Laperche wygrywa z rekordem Sport i regaty Oskar Wojciechowski · 3 min czytania W Miami rozpoczęły się mistrzostwa świata klasy Star 2026 9 listopada 202607:31 Kusznierewicz na mistrzostwach świata Star w Miami Sport i regaty Oskar Wojciechowski · 1 min czytania Okrągły wyświetlacz Galvanic Voice z zielonymi diodami na konsoli sterowej jachtu, obok kompas i radiotelefon B&G 9 listopada 202607:30 Galvanic Sailing: nowa aplikacja na jacht Biznes Oskar Wojciechowski · 2 min czytania Craig Wood z protezami nóg siedzi na burcie katamaranu Sirius II w marinie 8 listopada 202621:34 Craig Wood: film o samotnym rejsie przez Pacyfik Rejsy Mateusz Praszczak · 2 min czytania