Audyt krajobrazowy a żeglarze. Co zmieni się nad wodą?
Audyt krajobrazowy Pomorza budzi emocje w środowisku żeglarskim. Czy wprowadzi nowe ograniczenia, czy raczej pomoże uporządkować przestrzeń nad wodą? O tym rozmawiamy z Krzysztofem Czopkiem, dyrektorem Departamentu Infrastruktury Urzędu Marszałkowskiego Województwa Pomorskiego w Gdańsku.
Audyt zakłada przywracanie swobodnego dostępu do brzegu. Czy żeglarze mogą liczyć na łatwiejsze dojścia do slipów i przystani, bez płotów i barier?
Zgodnie z prawem wodnym nie wolno grodzić terenów w odległości mniejszej niż 1,5 m od linii brzegu ani uniemożliwiać przechodzenia. Audyt nie wprowadza nowych regulacji, a raczej przypomina jedynie o tym problemie i potrzebie skuteczniejszego egzekwowania przepisów.
W dokumentach pojawia się zapis, że nowe porty i przystanie mogą powstawać jako inwestycje celu publicznego. Jakie miejsca na Pomorzu mają największe szanse?
Audyt nie wskazuje konkretnych lokalizacji. Dopuszcza taką możliwość, ale zawsze z uwzględnieniem ochrony przyrody i zapisów planistycznych.
A jak pogodzić ochronę np trzcinowisk z potrzebą budowy pomostów i zaplecza dla żeglarzy?
Można to łączyć. Przepisy pozwalają na budowę pomostów czy przystani także w parkach krajobrazowych i na obszarach chronionego krajobrazu, pod warunkiem minimalnej ingerencji w środowisko. Ważne, by inwestycje były uzasadnione i planowane w sposób zrównoważony.
Audyt postuluje uporządkowanie przestrzeni nad wodą: mniej reklam, spójne ogrodzenia, większa estetyka. Czy to nie utrudni funkcjonowania marin i klubów?
Nie. Chodzi o ograniczenie chaosu wizualnego, a nie zakaz informacji. Tablice i oznakowanie mogą pozostać, ale powinny być spójne i estetyczne. Audyt zachęca do wypracowania wspólnych standardów.
Czy będą obowiązywać jednolite standardy materiałowe i oświetleniowe przy pomostach?
Audyt wojewódzki nie wprowadza szczegółowych wytycznych. To zadanie dla gmin i instytucji takich jak urzędy morskie czy zarządcy marin. Intencją dokumentu jest, by standardy łączyły estetykę z bezpieczeństwem.
W rejonie Charzykowych audyt stawia na ochronę linii brzegowej. Czy żeglarze muszą liczyć się z ograniczeniami?
Nie. Audyt nie blokuje inwestycji żeglarskich. Obowiązujące plany miejscowe nadal mają pierwszeństwo, a nowe inwestycje będą zależeć od decyzji gmin. Część zapisów ma charakter dobrych praktyk, np. porządkowanie przestrzeni.
Jakie inwestycje żeglarskie, np. w Pucku czy Górkach Zachodnich, są zgodne z audytem?
Audyt nie ocenia konkretnych projektów i nie wprowadza ograniczeń w rozbudowie marin.
Pojawiła się koncepcja parku kulturowego na Zatoce Puckiej. Co by to oznaczało dla żeglarzy?
Park kulturowy to forma ochrony zabytków, a decyzję o jego powołaniu podejmują gminy. Regulacje dotyczyłyby głównie estetyki strefy brzegowej, a nie samego akwenu. Regaty, szkółki czy imprezy żeglarskie nie byłyby zagrożone, o ile nie kolidują z dziedzictwem rybackim.
Kto będzie odpowiedzialny za wdrażanie zaleceń audytu?
Różne instytucje w zależności od terenu. Kluczową rolę mają gminy, które przeniosą zapisy do planów miejscowych. Ważne są też urzędy morskie, parki krajobrazowe, zarządcy marin i Regionalne Dyrekcje Ochrony Środowiska.
Część gmin obawia się, że audyt wprowadzi zbyt duże ograniczenia. Jak będzie prowadzony dialog ze społecznością?
Audyt nie jest prawem miejscowym, a dokumentem rekomendacyjnym. Jego wdrażaniu będą towarzyszyć konsultacje społeczne i rozmowy z mieszkańcami, środowiskiem żeglarskim i branżą turystyczną. Celem nie jest blokowanie rozwoju, lecz zrównoważone połączenie turystyki z ochroną krajobrazu.
Sejmik Województwa Pomorskiego 28 lipca 2025 roku podjął uchwałę w sprawie uchwalenia Audytu Krajobrazowego Województwa Pomorskiego. Audyt krajobrazowy to szczególne narzędzie zarządzania krajobrazem. Jego celem jest identyfikacja krajobrazów występujących na terenie całego województwa wraz z określeniem cech charakterystycznych oraz oceną wartości każdego z nich. Jest sporządzany nie rzadziej niż raz w ciągu 20 lat, stanowiąc tym samym najbardziej kompleksową analizę przestrzeni regionu, obejmującą w szczególności elementy przyrodnicze i kulturowe o największym wpływie na ocenę krajobrazu i jego walorów.
