Replika Batavii stoi na lądzie. Słynny statek VOC po 31 latach na wodzie trafił na teren Museum Batavialand w Lelystad

Replika Batavii po 31 latach przy nabrzeżu w Lelystad stoi na suchym lądzie. W piątek 2 października 2026 roku 56,6-metrowy statek wjechał z pontonu na teren Museum Batavialand, gdzie spoczął na betonowym fundamencie, ponad 8 metrów wyżej niż dotychczasowe miejsce cumowania. Muzeum ogłosiło zakończenie operacji na swojej stronie.

Dlaczego replika Batavii musiała wyjść z wody

Drewniany kadłub był w złym stanie, a w wielu miejscach pojawiła się zgnilizna drewna. Na lądzie drewno może wyschnąć, statek łatwiej osłonić przed pogodą, a prace konserwatorskie prowadzić precyzyjniej. Przeniesienie to pierwszy widoczny etap przebudowy Museum Batavialand, po której statek, stocznia i wystawy znajdą się w jednym miejscu.

Jak przebiegała przeprowadzka żaglowca

Operacja trwała dwa tygodnie:

• 19 września 2026 roku Batavia ostatni raz popłynęła o własnej wyporności: holowniki przeprowadziły ją z masztami przez jezioro Markermeer i IJ do Amsterdamu;
• w suchym doku Damen Shiprepair Amsterdam kadłub osadzono w stalowej konstrukcji nośnej ważącej ponad 87 ton, którą Holendrzy nazywają krzesłem;
• 1 października statek wrócił do Lelystad na pontonie, a 2 października sterowany komputerowo transporter SPMT przewiózł go na nowe miejsce.

Oprócz muzeum zleceniodawcami byli gmina Lelystad, prowincja Flevoland i Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, czyli holenderska służba ochrony dziedzictwa.

Replika statku z 1628 roku

Batavia to wierna rekonstrukcja statku Holenderskiej Kompanii Wschodnioindyjskiej (VOC) z 1628 roku, jednego z najsłynniejszych statków w historii. Replikę budowano w Lelystad od 1985 do 1995 roku tradycyjnymi metodami pod kierunkiem szkutnika Willema Vosa, a przy pracach uczyło się zawodu ponad 600 młodych ludzi. Statek odwiedziło około 5 milionów osób.

Los Batavii przypomina drogę, którą przeszedł Dar Pomorza, od statku szkolnego do statku muzeum, choć polski żaglowiec wciąż stoi na wodzie w Gdyni. O tym, jak jednostki pływające trafiają do polskich zbiorów, pisaliśmy przy historii jachtu Mazurek w Narodowym Muzeum Morskim.

Kiedy można zwiedzić Batavię

Na razie statek jest zamknięty dla zwiedzających. Najpierw przejdzie prace konserwatorskie, a muzeum ma nadzieję wpuścić gości na pokład na początku 2027 roku. Przebudowane Museum Batavialand ma zostać otwarte pod koniec 2028 roku. Do tego czasu w Lelystad czynne są stocznia i sale wystawowe muzeum.