Jakie są najstarsze polskie kluby żeglarskie?

W Polsce jest wiele żeglarskich klubów z tradycjami. W tym roku przypada stulecie powstania dwóch jachtklubów – Chojnickiego Klubu Żeglarskiego i Polskiego Klubu Morskiego. A to nie wszystkie jubileusze.

Polski jachting istnieje od nieco ponad stu lat. Polacy wprawdzie już wcześniej żeglowali, ale w ograniczonym zakresie – państwa zaborcze utrudniały tworzenie polskich klubów i organizacji. Dopiero odzyskanie przez nasz kraj niepodległości, a następnie włączenie Pomorza w jego granice, było silnym impulsem dla rozwoju żeglarstwa – zarówno śródlądowego, jak i morskiego. Rosnąca liczba żeglarzy szybko zaczęła się organizować w klubach, żeby móc wspólnie realizować pasję.

Warszawskie Towarzystwo Wioślarskie

Utworzoną w 1878 roku organizację można, wbrew nazwie, uznać za najstarszy polski klub żeglarski. W przyjętym w 1882 roku statucie Towarzystwa za jeden z celów wskazano popularyzację żeglarstwa. Od początków lat 90. XIX wieku żeglarze z WTW pływali po Wiśle gaflowym kutrem mieczowym „Boruta”, docierając nawet do Gdańska i Helu. Organizacja istnieje do dzisiaj i w tym roku obchodzi 144. urodziny.

Wojskowy Klub Wioślarski

Powstał w Warszawie w 1919 roku jako organizacja wioślarska, ale żeglarstwo szybko stało się w nim dominującą dyscypliną. W 1924 roku był jednym z założycieli Polskiego Związku Żeglarskiego. Rok później zmienił nazwę na Wojskowy Klub Sportów Wodnych, a po sześciu kolejnych latach na Oficerski Yacht Klub Rzeczypospolitej Polskiej. W 1932 roku w Gdyni założony został Oddział Morski. Choć po wojnie klub rozwiązano, to do jego tradycji odwołuje się gdyński Jacht Klub Marynarki Wojennej Kotwica. W tym roku świętuje on 90-lecie powstania.

Chojnicki Klub Żeglarski

Zaistniał za sprawą Ottona Weilanda, który od 1912 roku uprawiał żeglarstwo na Jeziorze Charzykowskim. W ciągu kilku lat zgromadził wokół siebie grono pasjonatów sportów wodnych, z którymi w 1919 roku założył Stowarzyszenie Przyjaciół Żeglarstwa. Trzy lata później, 16 marca 1922 roku, powstało Towarzystwo Przyjaciół Żeglarstwa, które w 1923 roku zmieniło nazwę na Klub Żeglarski Chojnice. Również ten klub w 1924 roku był współzałożycielem Polskiego Związku Żeglarskiego. Zlikwidowany w 1950 roku, został reaktywowany dwadzieścia lat później jako Chojnicki Klub Żeglarski.

Klub Żeglarski Chojnice.
Fot. Muzeum Historyczno-Etnograficzne w Chojnicach

Polski Klub Morski

Założony został w 1922 roku w Wolnym Mieście Gdańsku jako Pierwszy Polski Klub Jachtowy. Pod koniec lat 20. połączony z Klubem Morskim, a następnie w 1933 roku z Klubem Polskim. W ten sposób w 1933 roku powstał Polski Klub Morski. Więcej o jego historii dowiedzieć się można z cyklu artykułów Barbary i Tomasza Sontowskich.

Sekcja żeglarska AZS Warszawa

Akademicki Związek Sportowy powstał w Warszawie w 1919 roku, a już cztery lata później znalazła się przy nim sekcja żeglarska. W 1924 roku był współzałożycielem Polskiego Związku Żeglarskiego. Klub został zlikwidowany w latach 50., a w jego miejsce powstały kluby AZS przy warszawskich uczelniach.

Yacht Klub Polski

Założony zostało przez warszawskich żeglarzy w 1924 roku. Jego pierwszym komandorem wybrany został rok później generał Mariusz Zaruski. W 1928 roku powołano w Gdyni Oddział Morski – obecny Yacht Klub Polski Gdynia – na którego czele trzy lata później stanął komandor Józef Unrug. Aktualnie YKP tworzy 19 niezależnych klubów nie tylko z Polski, ale też zagranicy – m.in. Londynu, Nowego Jorku i Toronto.

Akademicki Klub Morski w Gdańsku

Powstał w 1932 roku w Wolnym Mieście Gdańsku jako oddział Akademickiego Związku Morskiego przy Technische Hochschule zu Danzig, czyli obecnej Politechnice Gdańskiej. Rozwiązany w 1949 roku i przyłączony do Akademickiego Związku Sportowego. W 1957 roku reaktywowany jako Klub Morski AZS, a w 1965 roku przekształcony w Akademicki Klub Morski AZS i ZSP. W 2003 roku uniezależnił się od AZS i działa jako Akademicki Klub Morski. W tym roku obchodzi 90-lecie.

Jacht Klub Morski Gryf Gdynia

Założony w 1928 roku jako Klub Sportowy Gryf przez budowniczych gdyńskiego portu, m.in. Tadeusza Wendę, Józefa Unruga i Konstantego Maciejewicza. Po II wojnie światowej przymusowo wcielony do Ligi Morskiej, a następnie Ligi Przyjaciół Żołnierzy i Ligi Obrony Kraju. Do tego klubu należeli m.in. Leonid Teliga, Juliusz Sieradzki i Zbigniew Puchalski.

Gdański Klub Morski LOK Gdańsk im. gen. Mariusza Zaruskiego i Jachtklub Stoczni Gdańskiej

Rocznice obchodzą w tym roku także dwa nieco młodsze gdańskie kluby. Dla założonego w 1947 roku GKM jest to 75-lecie. Jak zapowiada komandor Jan Jakubowski, prawdopodobnie z tej okazji Gdański Klub Morski wróci do organizacji Regat Heweliusza. O 10 lat młodszy jest Jachtklub Stoczni Gdańskiej, który z powodu rozbudowy przystani jachtowej w Górkach Zachodnich nie zrealizuje niestety rocznicowych obchodów.

W tym roku okrągłe rocznice obchodzą także dwa słynne polskie żaglowca. W 1972 roku, czyli 50 lat temu, „Dar Pomorza” zwyciężył w słynnych regatach The Tall Ships’ Races. Z tej okazji Narodowe Muzeum Morskie, którego oddziałem jest legendarny żaglowiec, poszukuje załogi z tego pamiętnego rejsu. 30. urodziny świętować będzie natomiast „Fryderyk Chopin”, jeden z najmłodszych polskich żaglowców.