Historia

Nie żyje król Norwegii Harald V. Ścigał się pod żaglami do 85. roku życia

Jego Królewska Mość Harald V, król Norwegii, zmarł w piątek 28 sierpnia 2026 roku w Oslo, w wieku 89 lat. Trzykrotny olimpijczyk, mistrz świata klasy One Ton z 1987 roku i honorowy prezydent World Sailing wziął udział w ponad tysiącu regat, a z najlepszymi żeglarzami świata ścigał się jeszcze w wieku 85 lat. Żeglarze na całym świecie żegnają króla Norwegii Haralda V jako jednego z nich.

Król Norwegii Harald VKról Norwegii Harald V · fot. Lise Aaserud / NTB / AFP / Getty Images / Hörnlein / ullstein bild / Don Emme
Galeria zdjęć (8) - zobacz wszystkie

Norweski Dom Królewski poinformował, że Jego Królewska Mość Harald V, król Norwegii, zmarł w piątek 28 sierpnia 2026 roku tuż po godzinie 6:35 w szpitalu Rikshospitalet w Oslo. Miał 89 lat. Panował od 17 stycznia 1991 roku, przez 35 lat, i był najstarszym panującym monarchą Europy.

Na wodzie ścigał się przez blisko osiem dekad. Jak podaje Norweski Dom Królewski, po raz pierwszy stanął w składzie załogi regatowej w 1946 roku, jako dziesięcioletni książę, a w całym życiu wziął udział w ponad tysiącu regat i imprez żeglarskich. Ostatni raz w mistrzostwach świata wystartował w wieku 85 lat. Dla Norwegów był symbolem jedności. Dla żeglarzy na całym świecie pozostanie przede wszystkim jednym z nich.

Trzy igrzyska olimpijskie w barwach Norwegii

Jako książę koronny Jego Królewska Mość reprezentował Norwegię na trzech kolejnych igrzyskach olimpijskich. W Tokio w 1964 roku i w Meksyku w 1968 roku startował w klasie 5.5 Metre, a w Monachium w 1972 roku w klasie Soling. W Tokio przypadł mu również zaszczyt niesienia flagi Norwegii podczas ceremonii otwarcia, na czele reprezentacji swojego kraju. Trzydzieści lat później, w 1994 roku, już jako monarcha otworzył zimowe igrzyska olimpijskie w Lillehammer.

Rok

Igrzyska

Klasa

1964

Tokio

5.5 Metre

1968

Meksyk

5.5 Metre

1972

Monachium

Soling

Kilonia 1987: tytuł mistrza świata na Fram X

Szczytowym osiągnięciem regatowej kariery Jego Królewskiej Mości był tytuł mistrza świata klasy One Ton, wywalczony w 1987 roku na wodach przed Kilonią. Jego jacht Fram X, zaprojektowany przez Bruce'a Farra, pokonał wówczas silnie obsadzoną międzynarodową stawkę. Dorobek ten dopełniają srebrny medal mistrzostw świata z 1982 roku i brązowy z 1988 roku. W 2005 roku wraz z załogą zdobył w Szwecji złoty medal mistrzostw Europy na jachcie Fram XV, a w 2007 roku zajął szóste miejsce w mistrzostwach świata.

Kolejne jachty regatowe monarchy, od pierwszej łódki, którą otrzymał jako jedenastolatek, po ostatnie konstrukcje budowane na zamówienie, nosiły imię Fram, co po norwesku znaczy „naprzód”. Na przestrzeni lat Jego Królewska Mość ścigał się także na jachtach klas Farr 40 i TP52, na akwenach całego świata, zawsze z załogą złożoną z przyjaciół.

Sira: jeden jacht, dwaj królowie

Osobny rozdział tej biografii należy do Siry, ośmiometrówki formuły międzynarodowej, o rok starszej od samego monarchy. Jacht zaprojektował Johan Anker, a zwodowano go w 1938 roku dla ówczesnego następcy tronu, księcia Olava, z jasno określonym celem: zdobycia Kattegat Cup, co udało się jeszcze w pierwszym sezonie. Już w 1939 roku dwuletni książę Harald pływał na jej pokładzie, z czasem dołączył do załogi ojca, a w 2006 roku przejął Sirę i po gruntownym remoncie przywrócił ją do regat. W 2008 roku na wodach Hankø zdobył na niej Sira Cup podczas mistrzostw świata klasy 8 Metre, a w 2016 roku w Toronto był drugi wśród jachtów klasycznych.

Sira dała też nazwę trofeum Sira Cup, ufundowanemu w 1983 roku przez króla Olava V i Erika Ankera dla ośmiometrówek zbudowanych przed 1960 rokiem. Dzięki temu klasyczne jachty zachowały miejsce w rywalizacji, a dziś tworzą w klasie 8 Metre osobną kategorię, nazywaną klasą Sira. Historię jachtu dwóch królów opisywaliśmy w cyklu Słyszeliście o… jachcie królów Norwegii?.

Międzynarodowe Stowarzyszenie Klasy Ośmiometrowej powierzyło Jego Królewskiej Mości funkcję honorowego prezydenta, opisując go jako najbardziej doświadczonego żeglarza tej klasy na świecie.

Ścigał się do końca

Wiek nie sprowadził go na brzeg. W 2018 roku zajął trzecie miejsce w mistrzostwach świata klasy 8 Metre nad Jeziorem Bodeńskim. W lipcu 2022 roku, w wieku 85 lat, wystartował w mistrzostwach świata tej klasy na Jeziorze Genewskim i zajął dziesiąte miejsce w stawce najlepszych załóg na świecie. Dopiero na początku 2024 roku, w wieku 86 lat, ogłosił zakończenie aktywnej kariery regatowej.

Od 1994 roku Jego Królewska Mość był honorowym prezydentem World Sailing, funkcję tę przejął po ojcu, królu Olavie V. Światowa federacja żegna go dziś jako kogoś znacznie więcej niż patrona: jedną z najbardziej utytułowanych, pełnych pasji i konsekwentnych postaci tego sportu.

Żeglarstwo w rodzinie

Pasję do regat Jego Królewska Mość odziedziczył po ojcu. Król Olav V, jeszcze jako książę koronny, zdobył złoty medal olimpijski w klasie 6 Metre na igrzyskach w Amsterdamie w 1928 roku. To on wprowadził syna na pokład i to jego jacht Harald V przejął po latach. Sam monarcha nie służył w marynarce wojennej: obowiązkową służbę odbył w szkole oficerskiej kawalerii. Morze nie było więc jego powinnością, lecz wyborem na całe życie.

Na wodzie, jak pisał jego biograf Jon Amtrup, nie chciał być królem. Chciał być po prostu Haraldem, równym każdemu członkowi swojej załogi.

Pożegnanie

Tron obejmuje syn zmarłego monarchy, dotychczasowy następca tronu Haakon, jako król Haakon VIII, a następczynią tronu zostaje księżniczka Ingrid Alexandra. Jego Królewska Mość pozostawił żonę, królową Sonję, z którą przeżył 57 lat, dwoje dzieci, oraz pięcioro wnucząt.

Guro Steine, prezes Norweskiego Związku Żeglarskiego, tak żegna monarchę:

Przez całe swoje długie życie król Harald był znakomitym żeglarzem, z prawdziwą pasją do tego sportu, która inspirowała kolejne pokolenia. Dla nas, ludzi żeglarstwa, był nie tylko naszym królem; był jednym z nas.

Odchodzi król Norwegii Harald V: monarcha, który przez 35 lat łączył Norwegów, i człowiek, którego żeglarze na całym świecie wspominają po prostu jako dobrego kompana z pokładu. Majestat korony i zwyczajność członka załogi łączył tak naturalnie, jakby nigdy nie stały ze sobą w sprzeczności. Nasze myśli są dziś z królową Sonją, norweską rodziną królewską i wszystkimi, którzy opłakują Jego Królewską Mość.

Cześć Jego Pamięci.

Najczęściej zadawane pytania

Kiedy i gdzie zmarł król Norwegii Harald V?
Jego Królewska Mość Harald V zmarł w piątek 28 sierpnia 2026 roku tuż po godzinie 6:35 w szpitalu Rikshospitalet w Oslo, w wieku 89 lat. Do szpitala trafił 17 sierpnia na leczenie anemii. Panował od 17 stycznia 1991 roku, przez 35 lat.
Na jakich igrzyskach olimpijskich startował Harald V?
Harald V reprezentował Norwegię na trzech kolejnych igrzyskach: w Tokio w 1964 roku i w Meksyku w 1968 roku w klasie 5.5 Metre oraz w Monachium w 1972 roku w klasie Soling. W Tokio niósł flagę Norwegii podczas ceremonii otwarcia, a w 1994 roku jako monarcha otworzył zimowe igrzyska w Lillehammer.
Jakie sukcesy żeglarskie odniósł Harald V?
Największym sukcesem było mistrzostwo świata klasy One Ton, zdobyte w 1987 roku w Kilonii na jachcie Fram X. Harald V ma też srebrny (1982) i brązowy (1988) medal mistrzostw świata, złoto mistrzostw Europy z 2005 roku na Fram XV, Sira Cup z 2008 roku oraz trzecie miejsce w mistrzostwach świata klasy 8 Metre z 2018 roku. W 2022 roku w Genewie, w wieku 85 lat, zajął 10. miejsce w mistrzostwach świata tej klasy.
Kto został nowym królem Norwegii po śmierci Haralda V?
Tron obejmuje syn Haralda V, dotychczasowy następca tronu Haakon, jako król Haakon VIII. Następczynią tronu zostaje jego córka, księżniczka Ingrid Alexandra.
← Wróć do portalu

Czytaj również

Więcej artykułów
Czteroosobowa załoga Trynidadu i Tobago wychylona za burtę przechylonego jachtu RS21 13 listopada 202607:30 Żeglarstwo bez wzroku: zaufanie i czucie łódki Sport i regaty Mateusz Praszczak · 2 min czytania Corentin Horeau z uniesionymi rękami w kokpicie jachtu IMOCA MACSF po zwycięstwie w Route du Rhum 2026 12 listopada 202618:06 Route du Rhum 2026: Horeau wygrywa IMOCA z rekordem Sport i regaty Oskar Wojciechowski · 3 min czytania Kapitan Marek Lewenstein z nagrodą Żeglarski Gryf przy mikrofonie podczas Zachodniopomorskiej Gali Żeglarskiej w Szczecinie 12 listopada 202615:49 Żeglarskie Gryfy 2026: zgłoszenia do 6 grudnia Sport i regaty Oskar Wojciechowski · 1 min czytania Samorządowiec przemawia do mikrofonów, za nim czterech przedstawicieli samorządów Powiatu Puckiego 12 listopada 202614:11 Plan ochrony Zatoki Puckiej: uwagi do 13 listopada Turystyka Michał Łaszkiewicz · 2 min czytania Jachty klasy Star na trasie mistrzostw świata 2026 na Biscayne Bay w Miami 12 listopada 202613:15 Kusznierewicz 2. i 3. w wyścigach MŚ Star w Miami Sport i regaty Michał Łaszkiewicz · 3 min czytania Martinique Suchocka, reprezentantka Polski w Dakarze 12 listopada 202613:05 Martinique Suchocka 8. przed finałem w Dakarze Sport i regaty Mateusz Praszczak · 3 min czytania Żeglarz stoi przy maszcie i ciągnie fał, podnosząc grot na jachcie z czarnym kadłubem u skalistego wybrzeża 12 listopada 202612:00 Fał: co to jest i jak się nim stawia żagiel Baza wiedzy Oskar Wojciechowski · 2 min czytania Biała łódź motorowa Askeladden C76 Cruiser z silnikiem zaburtowym płynie ślizgiem po fiordzie 11 listopada 202609:00 Parker Poland przejmuje markę Askeladden Biznes Michał Łaszkiewicz · 3 min czytania Gala nagród Rejs Roku 2025, kategoria wyprawy i rejsy morskie 10 listopada 202616:37 Rejs Roku 2026: zgłoszenia do 10 grudnia Rejsy Oskar Wojciechowski · 2 min czytania Ślubowanie Olimpijskiej Młodzieżowej Reprezentacji Polski Dakar 2026 10 listopada 202616:05 Martinique Suchocka w Dakarze: Techno293 na YOG 2026 Sport i regaty Michał Łaszkiewicz · 2 min czytania Jacht Gedania z napisem na burcie przy czole lodowca 10 listopada 202615:50 Gedania 50 lat po wyprawie polarnej Boguckiego Historia Oskar Wojciechowski · 5 min czytania Szkolenie regionalne sędziów żeglarskich – zapraszamy do Szczecina 10 listopada 202614:33 Szkolenie sędziów żeglarskich w Szczecinie 14.11 Sport i regaty Michał Łaszkiewicz · 1 min czytania Niebieska flaga z logo World Sailing na tle przystani 10 listopada 202613:24 Kodeks kategoryzacji World Sailing: zmiany Sport i regaty Mateusz Praszczak · 2 min czytania Flota łodzi RS Venture Connect z czarnymi żaglami na wyścigu przed zabudową Portimão 10 listopada 202612:00 Centrum treningowe Portimão dla para żeglarzy Sport i regaty Mateusz Praszczak · 2 min czytania Pierwszy dzień mistrzostw świata klasy Star 2026 w Miami 10 listopada 202611:58 Kusznierewicz 40. w 1. wyścigu MŚ Star w Miami Sport i regaty Mateusz Praszczak · 2 min czytania Dwie uśmiechnięte kobiety w kamizelkach asekuracyjnych na łodzi przy piaszczystym brzegu jeziora 10 listopada 202607:30 JachtFilm 2026 w Kinie Wisła: program i bilety Turystyka Oskar Wojciechowski · 2 min czytania Żaglowy jacht przechylony w nocnym przyboju przy oświetlonym nabrzeżu na Maderze 9 listopada 202614:34 Polski żeglarz uratowany u Madery po orkanie Bruna Rejsy Mateusz Praszczak · 1 min czytania Jachty RC44 na trasie regat 44Cup Calero Marinas 2026 9 listopada 202613:14 44Cup 2026: finał cyklu RC44 w Kartagenie Sport i regaty Michał Łaszkiewicz · 1 min czytania Jachty regatowe podczas mistrzostw świata ORC 2026 w Sorrento we Włoszech 9 listopada 202611:09 ORC 2027: nowy VPP, ORC Light i mistrzostwa Sport i regaty Mateusz Praszczak · 2 min czytania Kamil Manowiecki  – mistrz świata mężczyzn w mistrzostwach świata X-15 w wingfoilu 2026 9 listopada 202610:17 Manowiecki mistrzem świata X-15 na Ibizie Sport i regaty Oskar Wojciechowski · 3 min czytania Trimaran SVR-Lazartigue Toma Laperche’a na mecie Route du Rhum 2026 w Pointe-à-Pitre 9 listopada 202610:05 Route du Rhum 2026: Tom Laperche wygrywa z rekordem Sport i regaty Oskar Wojciechowski · 3 min czytania W Miami rozpoczęły się mistrzostwa świata klasy Star 2026 9 listopada 202607:31 Kusznierewicz na mistrzostwach świata Star w Miami Sport i regaty Oskar Wojciechowski · 1 min czytania Okrągły wyświetlacz Galvanic Voice z zielonymi diodami na konsoli sterowej jachtu, obok kompas i radiotelefon B&G 9 listopada 202607:30 Galvanic Sailing: nowa aplikacja na jacht Biznes Oskar Wojciechowski · 2 min czytania Craig Wood z protezami nóg siedzi na burcie katamaranu Sirius II w marinie 8 listopada 202621:34 Craig Wood: film o samotnym rejsie przez Pacyfik Rejsy Mateusz Praszczak · 2 min czytania