Opowieści z kubryku

Słyszeliście o… wojennej ucieczce jachtu „Strzelec II”?

We wrześniu 1939 roku dwóch żeglarzy i trzech marynarzy postanowiło uciec z Gdyni, żeby na Zachodzie walczyć o Polskę. Jedyna droga wiodła jednak przez patrolowany przez Niemców Bałtyk… …

Wojciech Orszulok archiwum Hanny OrszulokWojciech Orszulok archiwum Hanny Orszulok 027
Galeria zdjęć (1) - zobacz wszystkie

We wrześniu 1939 roku dwóch żeglarzy i trzech marynarzy postanowiło uciec z Gdyni, żeby na Zachodzie walczyć o Polskę. Jedyna droga wiodła jednak przez patrolowany przez Niemców Bałtyk…

Jedna z najbardziej brawurowych akcji w historii polskiego żeglarstwa jest dziełem Michała Przepierczyńskiego i Edwarda Skrzypka – dwóch przyjaciół pracujących w Warsztatach Portowych Marynarki Wojennej. Pływali razem w Klubie Żeglarskim „Gryf” (obecnie Jacht Klub Morski „Gryf”). Kiedy 12 września 1939 roku polskie wojska zaczęły wycofywać się z Gdyni, żeglarze postanowili nie poddać się, dotrzeć do Francji i tam kontynuować walkę. Ponieważ Gdynia od południa i zachodu była już odcięta, jedyną drogą ucieczki pozostał Bałtyk.

Michał Przepierczyński i Edward Skrzypek zdecydowali się przepłynąć do Szwecji na jachcie typu Konik Morski „Strzelec II”, należącym do Oddziału Morskiego Związku Strzeleckiego. Przyłączyli się do nich marynarze floty handlowej – Jerzy Lewandowski, Krzysztof Grabowski i mechanik okrętowy Bruno Wyględacz – którzy również planowali wypłynąć z Gdyni jachtem. Rejs postanowili rozpocząć 13 września po zmroku.

Problemy rozpoczęły się już na samym początku – wejście do gdyńskiej mariny blokowała zatopiona łódź, piękna pogoda zapewniła doskonałą widoczność, a dodatkowo Niemcy puszczali rakiety, które oświetlały Zatokę Gdańską. Szczęście jednak sprzyjało śmiałkom – „Strzelec II” zdołał ominąć wrak, tuż przed wypłynięciem nocne niebo się zachmurzyło i zaczął padać deszcz, a żeglarzom udało się wypłynąć w przerwie pomiędzy kolejnymi rakietami. Jacht płynął przez Zatokę Gdańską w całkowitych ciemnościach – jedynym źródłem światła były palone papierosy, którymi załoga oświetlała kompas.

Dzięki sprzyjającemu wiatrowi, po dwóch godzinach „Strzelec II” był na wysokości Helu i kierował się ku szwedzkiej Karlskronie. 14 września rano żeglarze nie widzieli już lądu, jednak wciąż nie byli bezpieczni. Około południa dostrzegł ich niemiecki statek handlowy, ale Edward Skrzypek popisał się refleksem i wciągnął na maszt szwedzką banderę, dzięki czemu Polacy uniknęli pościgu.

Trzeciego dnia „Strzelec II” dotarł do szwedzkiego wybrzeża, a jego załoga – zgodnie z planem – kontynuowała podróż do Europy Zachodniej. Obaj żeglarze z Klubu Żeglarskiego „Gryf” walczyli na okrętach ORP Ślązak, ORP Garland i ORP Kujawiak, przez całą II wojnę światową. Jacht na początku lat 40. został sprzedany przez polski konsulat.

Po zakończeniu wojny Edward Skrzypek wrócił do Gdyni. Wciąż pływał w „Gryfie”, zmarł w 1981 roku. Michał Przepierczyński osiadł zaś w Wielkiej Brytanii i jak po latach odnotował we wspomnieniach: „mój szczęśliwy okres życia sprzed wojny do dzisiejszego dnia zawdzięczam Klubowi Żeglarskiemu Gryf w Gdyni”. Odszedł w 2000 roku.

← Wróć do portalu

Czytaj również

Więcej artykułów
Wizualizacja nowego żaglowca szkolnego Uniwersytetu Morskiego w GdyniRejsy24 sierpnia 202617:27Drugie podejście do następcy „Daru Młodzieży”. Stocznie dostały więcej czasu na budowęRedakcja · 2 min czytaniaAegean Regatta 2026Sport i regaty24 sierpnia 202617:26Siedemdziesiąt pięć jachtów w drodze na Fournoi. Aegean Regatta 2026 wystartowała z ChiosOskar Wojciechowski · 3 min czytaniaMelzacka Jankowiak POL 49er FXSport i regaty24 sierpnia 202612:52Znamy terminy. Mistrzostwa świata World Sailing 2027 w Gdyni od 22 lipca do 1 sierpniaRedakcja · 4 min czytania3 runda ekstraklasa GdyniaSport i regaty24 sierpnia 202612:46Finał odwrócił układ regat. On Lemon Rockstars Racing wygrywa 3. rundę Ekstraklasy w GdyniRedakcja · 4 min czytaniaMazurska Służba RatowniczaRejsy24 sierpnia 202612:11Kto wypłynie po nas, gdy ich zabraknie? Trzy tygodnie do eksmisji ratowników znad ŚniardwRedakcja · 6 min czytaniaXXXII Ogólnopolska Olimpiada Młodzieży „Lubelskie 2026”Sport i regaty24 sierpnia 202611:10Pięć wygranych wyścigów i tytuł. Bianka Kowalik najlepsza na Ogólnopolskiej Olimpiadzie Młodzieży w DziwnowieRedakcja · 2 min czytaniaPodium U17- Karolina Jankowska złotą medalistkąSport i regaty23 sierpnia 202623:23Karolina Jankowska mistrzynią świata Formula Kite U17. Czworo Polaków w czołowych dziesiątkach w UrliRedakcja · 3 min czytaniakpt. Baranowski: "Moje sztormowe stanowisko w głębi zejściówki."Rejsy23 sierpnia 202622:04Fale jak kopniaki i rozkołys z Ryczących Czterdziestek. Kapitan Krzysztof Baranowski o 1250 mil bliżej MauritiusaOskar Wojciechowski · 4 min czytaniamistrzosta świata juniorów Formula KiteSport i regaty23 sierpnia 202613:50Dwa punkty od walki o medale. Znamy finałowe dziesiątki mistrzostw świata juniorów Formula KiteOskar Wojciechowski · 3 min czytaniaSTS Generał ZaruskiNasz patronatRejsy23 sierpnia 202613:44Deszcz zatrzymał flotę przy nabrzeżach. Tak wyglądał drugi dzień Baltic Sail GdańskRedakcja · 3 min czytania2026 Formula Kite Youth World Championhip UrlaSport i regaty22 sierpnia 202622:55Komplet zwycięstw Turienzo i Stragiottiego. Mistrzostwa świata juniorów Formula Kite rozstrzygną się w niedzielęRedakcja · 3 min czytaniaPodium mężczyzn ILCA 6 Youth World Championship in AarhusSport i regaty22 sierpnia 202619:08Syn pierwszego mistrza olimpijskiego klasy Laser najlepszy w Aarhus. Erik Scheidt i Hermione Ghicas mistrzami świata ILCA 6 do lat 19Oskar Wojciechowski · 3 min czytaniaWisła z lotu ptakaRejsy22 sierpnia 202618:46Wisła bije rekordy popularności w Warszawie. 88 proc. mieszkańców uważa ją za kluczową przestrzeń rekreacyjnąRedakcja · 5 min czytaniaBłękitna Wstęga 2026Sport i regaty22 sierpnia 202618:29Pronaw z Błękitną Wstęgą, Portowiec z siedemdziesiątką. Jubileuszowy weekend na Jeziorach WdzydzkichOskar Wojciechowski · 3 min czytaniaMistrzostwa Polski Juniorów Młodszych w klasie CadetSport i regaty22 sierpnia 202618:12Remis o złoto i dwa komplety medali. Znamy mistrzów Polski juniorów młodszych w klasie CadetOskar Wojciechowski · 4 min czytaniaBaltic Sail 2026 - dzień 1Nasz patronatRejsy22 sierpnia 202617:42Klucz do bram miasta w rękach żeglarzy. Tak wyglądał pierwszy dzień jubileuszowego Baltic Sail GdańskOskar Wojciechowski · 3 min czytaniaregaty Palermo-MontecarloSport i regaty22 sierpnia 202616:58Sztorm zatrzymał regaty Palermo-Montecarlo. Osiem godzin w schronieniu, polska załoga wciąż na trasieRedakcja · 3 min czytaniaBaltic Sail 2026Nasz patronatRejsy22 sierpnia 202616:46Parada żaglowców Baltic Sail Gdańsk odwołana. Ostrzeżenia meteorologiczne przekreśliły sobotni rejs flotyOskar Wojciechowski · 3 min czytaniaSailGPSport i regaty21 sierpnia 202623:39Najszybszy tor świata znów otwarty. SailGP wraca na Bałtyk, a Australia broni dwunastu punktów przewagiOskar Wojciechowski · 2 min czytaniaJachtyBiznes21 sierpnia 202623:12Koniec bezterminowej rejestracji jachtów? Projekt w Sejmie zmienia zasady dla wszystkich właścicieliRedakcja · 6 min czytaniaTragedia-21.08.2007 na Wielkich Jeziorach MazurskichHistoria21 sierpnia 202606:50Kwadrans, który zmienił Mazury. Dziewiętnaście lat od tragedii na Wielkich JeziorachRedakcja · 4 min czytaniaMorska Służba Poszukiwania i RatownictwaBiznes21 sierpnia 202606:18MORKA czeka na wodowanie w Szwecji. Nowa łódź ratownicza wzmocni SAR na Zalewie Wiślanym i SzczecińskimOskar Wojciechowski · 3 min czytaniaBezpieczeństwo na wodzieTurystyka20 sierpnia 202620:3090 uratowanych osób w siedem miesięcy. Bezpieczeństwo na wodzie zaczyna się na brzeguRedakcja · 5 min czytaniaRegaty Poloneza 2026Sport i regaty20 sierpnia 202616:30Odzioba znów nie do pokonania. Black Caravela z tytułem mistrza Polski samotników i statuetką Line HonoursOskar Wojciechowski · 2 min czytania