Historia

Słyszeliście o… wojennej ucieczce jachtu „Strzelec II”?

We wrześniu 1939 roku dwóch żeglarzy i trzech marynarzy postanowiło uciec z Gdyni, żeby na Zachodzie walczyć o Polskę. Jedyna droga wiodła jednak przez patrolowany przez Niemców Bałtyk… …

Wojciech Orszulok archiwum Hanny OrszulokWojciech Orszulok archiwum Hanny Orszulok 027
Galeria zdjęć (1) - zobacz wszystkie

We wrześniu 1939 roku dwóch żeglarzy i trzech marynarzy postanowiło uciec z Gdyni, żeby na Zachodzie walczyć o Polskę. Jedyna droga wiodła jednak przez patrolowany przez Niemców Bałtyk…

Jedna z najbardziej brawurowych akcji w historii polskiego żeglarstwa jest dziełem Michała Przepierczyńskiego i Edwarda Skrzypka – dwóch przyjaciół pracujących w Warsztatach Portowych Marynarki Wojennej. Pływali razem w Klubie Żeglarskim „Gryf” (obecnie Jacht Klub Morski „Gryf”). Kiedy 12 września 1939 roku polskie wojska zaczęły wycofywać się z Gdyni, żeglarze postanowili nie poddać się, dotrzeć do Francji i tam kontynuować walkę. Ponieważ Gdynia od południa i zachodu była już odcięta, jedyną drogą ucieczki pozostał Bałtyk.

Michał Przepierczyński i Edward Skrzypek zdecydowali się przepłynąć do Szwecji na jachcie typu Konik Morski „Strzelec II”, należącym do Oddziału Morskiego Związku Strzeleckiego. Przyłączyli się do nich marynarze floty handlowej – Jerzy Lewandowski, Krzysztof Grabowski i mechanik okrętowy Bruno Wyględacz – którzy również planowali wypłynąć z Gdyni jachtem. Rejs postanowili rozpocząć 13 września po zmroku.

Problemy rozpoczęły się już na samym początku – wejście do gdyńskiej mariny blokowała zatopiona łódź, piękna pogoda zapewniła doskonałą widoczność, a dodatkowo Niemcy puszczali rakiety, które oświetlały Zatokę Gdańską. Szczęście jednak sprzyjało śmiałkom – „Strzelec II” zdołał ominąć wrak, tuż przed wypłynięciem nocne niebo się zachmurzyło i zaczął padać deszcz, a żeglarzom udało się wypłynąć w przerwie pomiędzy kolejnymi rakietami. Jacht płynął przez Zatokę Gdańską w całkowitych ciemnościach – jedynym źródłem światła były palone papierosy, którymi załoga oświetlała kompas.

Dzięki sprzyjającemu wiatrowi, po dwóch godzinach „Strzelec II” był na wysokości Helu i kierował się ku szwedzkiej Karlskronie. 14 września rano żeglarze nie widzieli już lądu, jednak wciąż nie byli bezpieczni. Około południa dostrzegł ich niemiecki statek handlowy, ale Edward Skrzypek popisał się refleksem i wciągnął na maszt szwedzką banderę, dzięki czemu Polacy uniknęli pościgu.

Trzeciego dnia „Strzelec II” dotarł do szwedzkiego wybrzeża, a jego załoga – zgodnie z planem – kontynuowała podróż do Europy Zachodniej. Obaj żeglarze z Klubu Żeglarskiego „Gryf” walczyli na okrętach ORP Ślązak, ORP Garland i ORP Kujawiak, przez całą II wojnę światową. Jacht na początku lat 40. został sprzedany przez polski konsulat.

Po zakończeniu wojny Edward Skrzypek wrócił do Gdyni. Wciąż pływał w „Gryfie”, zmarł w 1981 roku. Michał Przepierczyński osiadł zaś w Wielkiej Brytanii i jak po latach odnotował we wspomnieniach: „mój szczęśliwy okres życia sprzed wojny do dzisiejszego dnia zawdzięczam Klubowi Żeglarskiemu Gryf w Gdyni”. Odszedł w 2000 roku.

← Wróć do portalu

Czytaj również

Więcej artykułów
Nowy numer magazynu Wiatr na wrzesień-listopad 2026 13 października 202600:39 Magazyn Wiatr: Baranowski i żagle z Gdańska u Nolana Historia Mateusz Praszczak · 1 min czytania Kapitan Krzysztof Baranowski, 88 lat, kurs na Durban 13 października 202600:34 Kapitan Baranowski 258 mil od Durbanu Rejsy Oskar Wojciechowski · 5 min czytania Dekoracja zwycięzców Szczecin Match Race 2026 na scenie z pucharem 12 października 202616:25 Szczecin Match Race 2026: wygrywa Jakub Gołębiowski Sport i regaty Oskar Wojciechowski · 4 min czytania Stoisko Żeglarski.info na Poland Boat Show 2026Nasz patronat 12 października 202615:09 Poland Boat Show 2026: podsumowanie targów w Nadarzynie Biznes Oskar Wojciechowski · 8 min czytania Próchno i Rdza 2026Nasz patronat 12 października 202614:45 Próchno i Rdza 2026: sztorm w Helu, parada w Gdyni Turystyka Oskar Wojciechowski · 5 min czytania Długi drewniany rumpel osadzony na głowicy steru na pokładzie klasycznego jachtu 11 października 202620:15 Rumpel: co to jest i jak sterować rumplem Baza wiedzy Redakcja · 2 min czytania Schemat kursów jachtu względem wiatru z zaznaczonym martwym kątem i bajdewindem 11 października 202619:11 Bajdewind: co to jest i jak płynąć pod wiatr Baza wiedzy Redakcja · 2 min czytania Schemat jachtu mieczowego z zaznaczonymi na czerwono szotami grota i foka 11 października 202618:09 Szot: co to jest i jak się go używa na jachcie Baza wiedzy Oskar Wojciechowski · 2 min czytania Kabestan szotowy na jachcie z czerwoną liną owiniętą wokół bębna i włożoną korbą 11 października 202617:11 Kabestan: co to jest i jak działa na jachcie Baza wiedzy Redakcja · 2 min czytania Schemat bomu zamocowanego do masztu z obciągaczem, topenantą, szotem i rozpiętym grotem 11 października 202616:05 Bom: co to jest i do czego służy na jachcie Baza wiedzy Redakcja · 2 min czytania Jacht Faenol Stevena Goddarda na wodach przy Antigui 11 października 202615:11 Antigua Racing Cup 2027 odbędzie się od 17 do 21 marca Sport i regaty Oskar Wojciechowski · 2 min czytania Jesień w Szczecinie, materiały promocyjne Szczecińskiej Karty Turystycznej 11 października 202614:03 Szczecińska Karta Turystyczna: trzy dni za 30 zł i Turystyka Redakcja · 2 min czytania AC75 Luna Rossa na foilach podczas treningu w Cagliari 11 października 202613:01 Luna Rossa skróciła trening w Cagliari. Nurek Sport i regaty Mateusz Praszczak · 2 min czytania Załoga Emirates Team New Zealand przy problemie z szotami foka na AC75 w Auckland 11 października 202611:00 Emirates Team New Zealand stracił 40 minut przez Sport i regaty Mateusz Praszczak · 2 min czytania Jimmy Cornell, żeglarz oceaniczny i autor przewodników po trasach oceanicznych 11 października 202609:04 Jimmy Cornell: pół wieku rejsów i planowania tras Rejsy Andrzej Jaworski · 2 min czytania Piotr Cichocki z polską flagą na najwyższym stopniu podium w Portimão 11 października 202608:51 Cichocki podwójnym mistrzem świata w Portimão Sport i regaty Oskar Wojciechowski · 2 min czytania Stoisko Żeglarski.info na Poland Boat Show 2026 11 października 202607:59 Poland Boat Show 2026: co zobaczyć w weekend Biznes Oskar Wojciechowski · 1 min czytania Dzień 3 Szczecin Match Race 11 października 202602:45 Szczecin Match Race: Gołębiowski wygrał Round Robin Sport i regaty Oskar Wojciechowski · 2 min czytania Trzech żeglarzy Aspire z uniesionymi rękami na pokładzie jachtu klasy 5.5 Metre w Lavrion 11 października 202601:33 Aspire wygrywa mistrzostwa świata 5.5 Metre w Lavrion Sport i regaty Oskar Wojciechowski · 2 min czytania Polacy ze srebrem Akademickich Mistrzostw Świata w Splicie 10 października 202612:23 Polacy ze srebrem Akademickich Mistrzostw Świata w Splicie Sport i regaty Oskar Wojciechowski · 1 min czytania Mike Gemperline's Defiance team finish 3rd in the Allstate Sugar Bowl J/22 Worlds at New Orleans 10 października 202612:09 Glenn Darden i Baby Doll mistrzami świata J/22 w Nowym Sport i regaty Mateusz Praszczak · 2 min czytania Morka MSPiR 9 października 202614:59 MORKA przed chrztem w Trzebieży. SAR zapowiada Biznes Mateusz Praszczak · 1 min czytania Podsumowanie sezonu 2026 - Centrum Żeglarskie 9 października 202613:39 Centrum Żeglarskie w Szczecinie kończy sezon z ośmioma Sport i regaty Oskar Wojciechowski · 1 min czytania Offshore Double Handled 9 października 202611:11 World Sailing zapowiada konsultacje o technologiach w Sport i regaty Mateusz Praszczak · 1 min czytania