Historia

Słyszeliście o… pierwszych regatach żeglarskich?

Słowo „regaty” wywodzi się od włoskiego „regatta”, oznaczającego doroczne festyny organizowane w średniowieczu przez weneckich gondolierów. Ich głównym punktem były wyścigi gondoli. Jednak pierwsze w historii regaty żeglarskie …

The arrival of King Charles II of England in Rotterdam may Lieve VerschuierThe arrival of King Charles II of England in Rotterdam may 24 1660 Lieve Verschuier
Galeria zdjęć (1) - zobacz wszystkie

Słowo „regaty” wywodzi się od włoskiego „regatta”, oznaczającego doroczne festyny organizowane w średniowieczu przez weneckich gondolierów. Ich głównym punktem były wyścigi gondoli. Jednak pierwsze w historii regaty żeglarskie  z prawdziwego zdarzenia zorganizowano dopiero w XVII wieku.

Za pierwsze, udokumentowane regaty, we współczesnym tego słowa znaczeniu, rozgrywane według ustalonych wcześniej zasad, uznaje się wyścig na Tamizie rozegrany 1 października roku 1661.

Do rywalizacji stanęli dwaj bracia, król Anglii Karol II na statku „Catherine”, skonstruowanym przez Phineasa Petta (długość 14,85 m, szerokość 5,79 m, zanurzenie około 3 m) i książę Yorku Jakub na statku „Anna”. Trasa wyścigu wiodła z Greenwich do Gravesend i z powrotem – łącznie 40 mil angielskich. Anglojęzyczne źródła (m.in. American Sailing Asotiation) informują o zwycięstwie Karola, choć w „Encyklopedii żeglarstwa” pod red. Jacka Czajewskiego z roku 1996 można znaleźć informację, że regaty nie zostały jednoznacznie rozstrzygnięte.

Wersję o zwycięstwie króla potwierdza jednak przytaczany przez Włodzimierza Głowackiego w książce „Wspaniały żeglarski świat” z roku 1970, świadek wydarzenia John Evelyn, przyjaciel Karola II, który w swoim dzienniku pisał tak:

Żeglowałem dziś rankiem z Jego Królewską Mością jednym z jego jachtów, statków nieznanych u nas dopóki Kompania Wschodnioindyjska nie ofiarowała królowi tej kunsztownej jednostki. Chodziło o zakład pomiędzy jego innym nowym jachtem, podobnym do fregaty i jachtem księcia Yorku; zakład o 100 gwinei. Wyścig z Greenwich do Gravesend i z powrotem. Król przegrał przy przeciwnym wietrze w tamtą stronę, lecz odzyskał stawkę przy powrocie. Było wiele różnych osobistości i lordów na pokładzie. Jego Królewska Mość sterował chwilami osobiście. Jego barka wiosłowa i łódź kuchenna towarzyszyły nam.

Karol II znany był z zamiłowania do żeglarstwa. Już w roku 1640, jako 10-latek (wtedy jeszcze książę Walii) otrzymał pierwszy jacht. Koronowany w 1651 r., stracił wkrótce tron i musiał emigrować na kontynent. Podczas pobytu za granicą, zwłaszcza w Holandii, nauczył się sztuki nawigacji i budowy statków. Wiadomo, że zaprojektował ich 20. Szkolił się też w morskim rzemiośle wojennym oraz poznał uroki rekreacyjnego jachtingu.

Istnieje pogląd, że to właśnie on, za sprawą kilkuletniego pobytu w Holandii zaszczepił na Wyspach Brytyjskich sport żeglarski. Słowo jacht pochodzi od niderlandzkiego „jagen” oznaczającego polowanie.

W roku 1660 powrócił do ojczyzny, a rok później został ponownie koronowany na króla Szkocji, Anglii i Irlandii. I wkrótce stanął do pierwszego wyścigu…

W tym czasie Kompania Wschodnioindyjska, licząc na handlową przychylność władcy, ofiarowała mu sześćdziesięciostopowy luksusowy jacht „Mary”, wraz z załogą. O tym właśnie jachcie wspominał Evelyn pisząc o „statkach nieznanych u nas”. Cechą charakterystyczną „Mary” była duża powierzchnia żagli i małe zanurzenie, co umożliwiało żeglugę po płytkich wodach. Karol II uwielbiał pływać tą jednostką w górę i w dół Tamizy.

Początkowo żeglarstwo było niemal wyłącznie sportem królewskim. Z czasem stało się dostępne innym, choć również zamożnym, warstwom społecznym. Pierwszy klub żeglarski, Cork Water Club, powstał w Irlandii, w roku 1720, ale to już zupełnie inna historia…

← Wróć do portalu

Czytaj również

Więcej artykułów
Czteroosobowa załoga Trynidadu i Tobago wychylona za burtę przechylonego jachtu RS21 13 listopada 202607:30 Żeglarstwo bez wzroku: zaufanie i czucie łódki Sport i regaty Mateusz Praszczak · 2 min czytania Corentin Horeau z uniesionymi rękami w kokpicie jachtu IMOCA MACSF po zwycięstwie w Route du Rhum 2026 12 listopada 202618:06 Route du Rhum 2026: Horeau wygrywa IMOCA z rekordem Sport i regaty Oskar Wojciechowski · 3 min czytania Kapitan Marek Lewenstein z nagrodą Żeglarski Gryf przy mikrofonie podczas Zachodniopomorskiej Gali Żeglarskiej w Szczecinie 12 listopada 202615:49 Żeglarskie Gryfy 2026: zgłoszenia do 6 grudnia Sport i regaty Oskar Wojciechowski · 1 min czytania Samorządowiec przemawia do mikrofonów, za nim czterech przedstawicieli samorządów Powiatu Puckiego 12 listopada 202614:11 Plan ochrony Zatoki Puckiej: uwagi do 13 listopada Turystyka Michał Łaszkiewicz · 2 min czytania Jachty klasy Star na trasie mistrzostw świata 2026 na Biscayne Bay w Miami 12 listopada 202613:15 Kusznierewicz 2. i 3. w wyścigach MŚ Star w Miami Sport i regaty Michał Łaszkiewicz · 3 min czytania Martinique Suchocka, reprezentantka Polski w Dakarze 12 listopada 202613:05 Martinique Suchocka 8. przed finałem w Dakarze Sport i regaty Mateusz Praszczak · 3 min czytania Żeglarz stoi przy maszcie i ciągnie fał, podnosząc grot na jachcie z czarnym kadłubem u skalistego wybrzeża 12 listopada 202612:00 Fał: co to jest i jak się nim stawia żagiel Baza wiedzy Oskar Wojciechowski · 2 min czytania Biała łódź motorowa Askeladden C76 Cruiser z silnikiem zaburtowym płynie ślizgiem po fiordzie 11 listopada 202609:00 Parker Poland przejmuje markę Askeladden Biznes Michał Łaszkiewicz · 3 min czytania Gala nagród Rejs Roku 2025, kategoria wyprawy i rejsy morskie 10 listopada 202616:37 Rejs Roku 2026: zgłoszenia do 10 grudnia Rejsy Oskar Wojciechowski · 2 min czytania Ślubowanie Olimpijskiej Młodzieżowej Reprezentacji Polski Dakar 2026 10 listopada 202616:05 Martinique Suchocka w Dakarze: Techno293 na YOG 2026 Sport i regaty Michał Łaszkiewicz · 2 min czytania Jacht Gedania z napisem na burcie przy czole lodowca 10 listopada 202615:50 Gedania 50 lat po wyprawie polarnej Boguckiego Historia Oskar Wojciechowski · 5 min czytania Szkolenie regionalne sędziów żeglarskich – zapraszamy do Szczecina 10 listopada 202614:33 Szkolenie sędziów żeglarskich w Szczecinie 14.11 Sport i regaty Michał Łaszkiewicz · 1 min czytania Niebieska flaga z logo World Sailing na tle przystani 10 listopada 202613:24 Kodeks kategoryzacji World Sailing: zmiany Sport i regaty Mateusz Praszczak · 2 min czytania Flota łodzi RS Venture Connect z czarnymi żaglami na wyścigu przed zabudową Portimão 10 listopada 202612:00 Centrum treningowe Portimão dla para żeglarzy Sport i regaty Mateusz Praszczak · 2 min czytania Pierwszy dzień mistrzostw świata klasy Star 2026 w Miami 10 listopada 202611:58 Kusznierewicz 40. w 1. wyścigu MŚ Star w Miami Sport i regaty Mateusz Praszczak · 2 min czytania Dwie uśmiechnięte kobiety w kamizelkach asekuracyjnych na łodzi przy piaszczystym brzegu jeziora 10 listopada 202607:30 JachtFilm 2026 w Kinie Wisła: program i bilety Turystyka Oskar Wojciechowski · 2 min czytania Żaglowy jacht przechylony w nocnym przyboju przy oświetlonym nabrzeżu na Maderze 9 listopada 202614:34 Polski żeglarz uratowany u Madery po orkanie Bruna Rejsy Mateusz Praszczak · 1 min czytania Jachty RC44 na trasie regat 44Cup Calero Marinas 2026 9 listopada 202613:14 44Cup 2026: finał cyklu RC44 w Kartagenie Sport i regaty Michał Łaszkiewicz · 1 min czytania Jachty regatowe podczas mistrzostw świata ORC 2026 w Sorrento we Włoszech 9 listopada 202611:09 ORC 2027: nowy VPP, ORC Light i mistrzostwa Sport i regaty Mateusz Praszczak · 2 min czytania Kamil Manowiecki  – mistrz świata mężczyzn w mistrzostwach świata X-15 w wingfoilu 2026 9 listopada 202610:17 Manowiecki mistrzem świata X-15 na Ibizie Sport i regaty Oskar Wojciechowski · 3 min czytania Trimaran SVR-Lazartigue Toma Laperche’a na mecie Route du Rhum 2026 w Pointe-à-Pitre 9 listopada 202610:05 Route du Rhum 2026: Tom Laperche wygrywa z rekordem Sport i regaty Oskar Wojciechowski · 3 min czytania W Miami rozpoczęły się mistrzostwa świata klasy Star 2026 9 listopada 202607:31 Kusznierewicz na mistrzostwach świata Star w Miami Sport i regaty Oskar Wojciechowski · 1 min czytania Okrągły wyświetlacz Galvanic Voice z zielonymi diodami na konsoli sterowej jachtu, obok kompas i radiotelefon B&G 9 listopada 202607:30 Galvanic Sailing: nowa aplikacja na jacht Biznes Oskar Wojciechowski · 2 min czytania Craig Wood z protezami nóg siedzi na burcie katamaranu Sirius II w marinie 8 listopada 202621:34 Craig Wood: film o samotnym rejsie przez Pacyfik Rejsy Mateusz Praszczak · 2 min czytania