Rejsy

Kosmiczna technologia na Mazurach. Jak aplikacja ŻEGLUJ! skraca czas dotarcia ratowników MOPR

Aplikacja ŻEGLUJ! olsztyńskiej firmy INFEO, rozwinięta dzięki grantowi Europejskiej Agencji Kosmicznej, przekazuje dyspozytorowi MOPR pozycję żeglarza i jego dryf przez 30 minut. Korzysta z niej 168 tys. użytkowników, którzy oznaczyli na mazurskich jeziorach 7760 przeszkód.

MOPR MazuryMOPR Mazury · fot. Infeo
Galeria zdjęć (8) - zobacz wszystkie

Ratownik Mazurskiego Ochotniczego Pogotowia Ratunkowego odbiera zgłoszenie SOS i zamiast pytać, gdzie jest poszkodowany, widzi jego dokładną pozycję oraz obserwuje, jak jednostka przemieszcza się w czasie rzeczywistym. Tak działa aplikacja ŻEGLUJ!, stworzona przez olsztyńską firmę INFEO i rozwinięta dzięki grantowi Europejskiej Agencji Kosmicznej. Ze współpracy lokalnej firmy technologicznej, ESA, naukowców z Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego i ratowników MOPR powstało narzędzie, któremu zaufało już 168 tys. żeglarzy.

Jak działa przycisk SOS w aplikacji ŻEGLUJ!

Po wciśnięciu czerwonego przycisku SOS aplikacja pokazuje aktualną pozycję geograficzną i numer alarmowy MOPR, a połączenie można wykonać bezpośrednio z poziomu aplikacji. Dyspozytor Centrum Koordynacji Ratownictwa Wodnego MOPR automatycznie otrzymuje lokalizację zgłaszającego i śledzi jego ruch na żywo. Do centrum trafiają: pozycja i czas z momentu wezwania pomocy, ślad dryfu przez kolejne 30 minut oraz ostatnia znana pozycja wraz z czasem, jeśli coś stanie się z urządzeniem. Pozycję widzą wyłącznie służby ratunkowe.

Jeśli ktoś zadzwoni na numer ratunkowy z pominięciem aplikacji, dyspozytor może wprowadzić zgłoszenie ręcznie, pod warunkiem że ŻEGLUJ! jest włączona na telefonie potrzebującego. Dane o wezwaniu i ślad dryfu po upływie 30 minut zostają zapisane w bazie danych, na wypadek gdyby akcja techniczna, na przykład wydobycie jachtu, miała odbyć się w innym terminie.

O znaczeniu precyzyjnej lokalizacji mówi Daniel Borkowski, ratownik MOPR:

W naszej pracy ważny jest czas. Bardzo często dzieje się tak, że osoby wzywające pomocy nie wiedzą, jak precyzyjnie podać miejsce, w którym aktualnie się znajdują. Tradycyjna lokalizacja polega na zebraniu konkretnych informacji od poszkodowanego. Dyspozytor skrzętnie przeprowadza wywiad, zadając pytania, gdzie poszkodowani się znajdują, w którą stronę płynęli, co mijali po drodze, itp. Jezioro to nie miasto, w którym są ulice i numery domów, gdzie też czasem dochodzi do problemów lokalizacyjnych. Niewątpliwie system, który oznacza nam miejsce na jeziorze i wyświetla je w aplikacji, realnie skraca do minimum czas naszego dotarcia na miejsce.

Ratownik dzieli działania MOPR na ratownicze, w których bezpośrednio zagrożone jest życie i zdrowie, oraz techniczne, dotyczące jednostek na mieliźnie, z uszkodzonym silnikiem lub połamanym masztem. W obu przypadkach jasno określona pozycja skraca czas poszukiwań.

Wyobraźmy sobie sytuację, gdzie na jednym jeziorze, którego długość i szerokość wyrażana jest w kilometrach, a znajduje się na nim mnóstwo podobnych jachtów, należy znaleźć ten jeden, na którym potrzebna jest natychmiastowa pomoc. To jasne, że taki system ułatwia sprecyzowanie, o którą jednostkę chodzi.

Tak mówi o funkcji ratowniczej Daniel Borkowski. Jej testy wspomina z kolei Marcin Gryszko, twórca aplikacji:

Najprzyjemniejsze były testy tej funkcji. Graliśmy w chowanego na jeziorach. Jedna łódka odpływała i wzywała pomoc, druga miała ją odnaleźć. Za pierwszym razem przez pomyłkę popędziliśmy ratować zupełnie innego żeglarza. Też miał włączoną aplikację. Druga próba była już bezbłędna.

Mapa zagrożeń tworzona przez żeglarzy i weryfikowana przez MOPR

Żeglarze sami oznaczają w aplikacji miejsca niebezpieczne, a ratownicy MOPR weryfikują wiele z nich podczas rejsów patrolowych. Do tej pory użytkownicy zgłosili 7760 przeszkód, blisko 1900 sprawdzili ratownicy: część potwierdzili, część usunęli jako nieaktualne. Zgłoszenia bywają krótkie (płytko 30 cm, płycizna, mielizna, kamienie, glony wkręcające się w silnik, sieci rybackie, tyczki wędkarskie) albo bardzo szczegółowe, ze wskazaniem burty i miejsca przy wpłynięciu do portu. Na ekranie widać, kto i kiedy dodał informację o przeszkodzie, a jeśli miejsce nie zostało jeszcze zbadane przez ratowników, pozostali użytkownicy mogą potwierdzić lub zanegować zagrożenie.

Zgłoszenia o niebezpieczeństwie znajdują się w różnych miejscach, nawet tych, które mają 30 m głębokości. Z reguły jest to przypadkowe oznaczenie, ale bywają różne przypadki. Zazwyczaj wracając z działań, staramy się weryfikować takie miejsca i potwierdzać lub negować występowanie zagrożenia. Inaczej ma się sprawa, jeśli zgłoszona przeszkoda jest w bliskim sąsiedztwie mielizny, która jest oznaczona. Wtedy bezwzględnie musimy wykluczyć, czy zagrożenie występuje, więc wypływamy na rejsy patrolowe z zadaniem weryfikacji takich miejsc.

Tak proces weryfikacji opisuje Daniel Borkowski. Zdarzają się przy tym zgłoszenia nietypowe.

Było kilka smaczków, które zaciekawiły nas jako zgłoszone miejsca niebezpieczne. Przykładem może być zgłoszenie z opisem „metalowy element unoszący się tuż pod powierzchnią wody”. Pierwsza weryfikacja niestety nie ujawniła zagrożenia. Jednak to zgłoszenie nie dawało nam spokoju. Postanowiliśmy sprawdzić je jeszcze raz. Okazało się, że metalowym elementem było nic innego jak… top masztu zatopionej żaglówki. Udało się to zweryfikować dopiero po zanurkowaniu.

Film z tych działań ratownicy opublikowali na swoim kanale YouTube jako materiał o wydobyciu jachtu w zatoce Okartowskiej.

Aplikacja Żegluj!
Aplikacja Żegluj! · fot. Infeo

Ostrzeganie przed przeszkodą i dziennik pokładowy

Aplikacja ostrzega przed zbliżaniem się do przeszkody, jeśli użytkownik uruchomi śledzenie trasy, zgodzi się na pracę aplikacji w tle i na powiadomienia. Telefon zabrzęczy i zaalarmuje załogę, a moment ostrzeżenia jest dostosowany do prędkości jednostki: przy szybszej łódce sygnał przychodzi wcześniej, tak aby dać czas na reakcję. Kulisy ustalania tego momentu opisuje Marcin Gryszko, twórca aplikacji:

Pierwszym miejscem niebezpiecznym w aplikacji było rondo na Osiedlu Generałów w Olsztynie. To na nim testowałem system ostrzegania przed przeszkodą. Nocą jeździłem w tę i z powrotem, żeby ustalić idealny moment, w którym aplikacja powinna zacząć ostrzegać: nie za wcześnie, nie za późno. Mało kto zdaje sobie sprawę, jak przyziemnie wyglądają kulisy powstawania nowych technologii.

Śledzenie trasy działa też jako dziennik pokładowy. Zapis każdego dnia żeglugi trafia do panelu użytkownika wraz z czasem, dystansem i średnią prędkością, a po sezonie zostaje z tego cyfrowa pamiątka całego szlaku. Warunkiem jest aktywna lokalizacja przez cały czas rejsu.

Co widać na mapie: szlak żeglowny, porty i inne jednostki

Po otwarciu aplikacji żeglarz widzi mapę jeziora z zaznaczonym szlakiem żeglownym (obszar zielony), miejscami niebezpiecznymi (czerwone trójkąty z wykrzyknikiem: mielizny, kamienie, sieci rybackie) oraz rejonami o zwiększonym zagrożeniu zaznaczonymi czerwonymi obszarami, na przykład słynnymi Kamieniami Sztynorckimi. Na mapie widoczne są także porty i restauracje z ocenami użytkowników oraz inne jednostki poruszające się aktualnie po wodzie.

Górny pasek ekranu głównego pokazuje siłę i kierunek wiatru oraz alerty pogodowe, kompas przez cały czas wskazuje kierunek, w którym zwrócona jest łódka, a lupka otwiera wyszukiwarkę miejsc, wydarzeń i użytkowników z filtrami.

Aplikacja Żegluj!
Aplikacja Żegluj! · fot. Infeo

Skąd w projekcie Europejska Agencja Kosmiczna

Aplikację rozwinięto dzięki programowi NAVISP (Navigation Innovation and Support Programme) Europejskiej Agencji Kosmicznej, wspierającemu rozwój technologii nawigacyjnych i pozycjonowania. Z kosmicznego grantu powstały w aplikacji ŻEGLUJ! funkcja wyznaczania trasy, elementy rozszerzonej rzeczywistości oraz panel ratowniczy SOS z lokalizacją na żywo.

ESA kojarzy się z misjami kosmicznymi, ale jej technologie i programy satelitarne mają szerokie zastosowanie cywilne w nawigacji, pozycjonowaniu i obserwacji Ziemi. NAVISP dotyczy tych sytuacji, w których urządzenie musi wiedzieć, gdzie dokładnie się znajduje: gdy karetka ma dotrzeć pod właściwy adres w nieznanej okolicy, dron dostarczyć paczkę na konkretny balkon, a kombajn prowadzić się po polu z dokładnością do centymetra. W ramach programu firmy mogą ubiegać się o dofinansowanie pozwalające wejść w droższy etap tworzenia produktu, na który małego, lokalnego gracza często zwyczajnie nie stać. Skorzystała z tego olsztyńska firma INFEO, a możliwe było to również dlatego, że Polska uczestniczy w finansowaniu programu NAVISP.

Efektem grantu jest między innymi rozszerzona rzeczywistość: zamiast płaskiej mapy żeglarz widzi rzeczywisty widok z kamery, a na nim nałożone szlak, oznakowania i miejsca niebezpieczne. W dole ekranu pozostaje fragment mapy, a wirtualna busola pokazuje kierunek, w którym zwrócona jest jednostka. Docenia to każdy, kto z łódki lub kajaku szukał zarośniętego trzcinami ujścia rzeki lub kanału.

Mapy batymetryczne Mazur z Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego

Mapy batymetryczne w aplikacji pokazują kształt dna: każdą płyciznę, zagłębienie i przeszkodę pod powierzchnią wody. Powstały, bo komercyjni dostawcy map morskich nie są zainteresowani mazurskimi jeziorami: zbiorniki są za małe, rynek za mało opłacalny, a sprzęt zbyt drogi. Lukę wypełnił Uniwersytet Warmińsko-Mazurski, a twórców aplikacji wsparli naukowcy z Wydziału Geoinżynierii: dr hab. inż. Dariusz Popielarczyk i dr inż. Tomasz Templin, doświadczeni w batymetrii, czyli badaniu kształtu dna akwenów, oraz w geoinformatyce.

Dziś w aplikacji dostępne są mapy batymetryczne Szlaku Wielkich Jezior Mazurskich, Jeziora Ukiel w Olsztynie oraz Zalewu Zegrzyńskiego. Mapy batymetryczne, wyznaczanie trasy rejsu do wskazanego punktu, szczegółowa prognoza pogody i rozszerzona rzeczywistość wchodzą w skład wersji PRO. Funkcje bezpieczeństwa pozostają bezpłatne.

Teatr w porcie: Mity greckie w Krainie Wielkich Jezior

W zakładce „Wydarzenia” aplikacja poleca tego lata plenerowy spektakl „Mity greckie w Krainie Wielkich Jezior” Fundacji Ambasada Kultury. Aktorzy wcielający się w greckich podróżników, Koryfeusza, Narcyza i Żartoklesa, płyną z Rynu do Sztynortu łodzią z charakterystycznym czerwono-białym żaglem. Bohaterowie zostali zesłani nad jeziora przez rozgniewanego Posejdona i aby wrócić do swoich czasów, muszą zmierzyć się z próbami nawiązującymi do największych greckich mitów o losie, podróży i odwadze. Spektaklom towarzyszy muzyka na żywo.

Pokazy odbędą się w siedmiu mazurskich miejscowościach, a wstęp na wszystkie jest wolny.

Data

Godzina

Miejsce

16 lipca

19:30

Ryn, Amfiteatr nad Jeziorem Ryńskim

18 lipca

18:00

Wierzba, Port Wierzba

20 lipca

19:30

Ruciane-Nida, Plaża miejska

22 lipca

19:30

Mikołajki, Bulwary, postój Perły Mazur

25 lipca

19:30

Wilkasy, Amfiteatr

26 lipca

19:30

Giżycko, Ekomarina

28 lipca

17:00

Sztynort, Nowy Sztynort

Organizatorem wydarzenia jest Fundacja Ambasada Kultury, a projekt dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury.

Plakat - Mity Greckie w krainie wielkich jezior
Plakat - Mity Greckie w krainie wielkich jezior · fot. materiały prasowe

Czy korzystasz z aplikacji nawigacyjnej podczas rejsu po Mazurach?

Sojusz, który rzadko się zdarza

Aplikacja ŻEGLUJ! jest efektem współpracy czterech środowisk, z których każde wniosło coś, czego pozostałe nie miały: lokalnej firmy technologicznej INFEO, Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego, Mazurskiego Ochotniczego Pogotowia Ratunkowego i Europejskiej Agencji Kosmicznej. Za technologią, nauką i europejskim grantem stoi jeden cel: komfort i bezpieczeństwo mazurskich żeglarzy.

Każdego lata Mazury przyciągają setki tysięcy turystów i zdecydowana większość wraca do domu wyłącznie z pięknymi wspomnieniami. Niektórzy potrzebują pomocy i wtedy liczy się każda minuta. Ratownicy MOPR czuwają na wodzie przez cały sezon, a dzięki lokalizacji na żywo dotarcie do potrzebującego jest szybsze i pewniejsze.

Najczęściej zadawane pytania

Czym jest aplikacja ŻEGLUJ! i kto ją stworzył?
ŻEGLUJ! to aplikacja nawigacyjna dla żeglarzy stworzona przez olsztyńską firmę INFEO. Jej funkcje ratownicze, wyznaczanie trasy i rozszerzoną rzeczywistość zbudowano dzięki grantowi Europejskiej Agencji Kosmicznej z programu NAVISP. Korzysta z niej 168 tys. użytkowników.
Jak działa przycisk SOS w aplikacji ŻEGLUJ!?
Po wciśnięciu przycisku SOS aplikacja pokazuje pozycję geograficzną i numer alarmowy MOPR, a połączenie można wykonać z poziomu aplikacji. Dyspozytor Centrum Koordynacji Ratownictwa Wodnego automatycznie otrzymuje lokalizację zgłaszającego i śledzi jego ruch na żywo, a aplikacja rejestruje dryf przez kolejne 30 minut.
Czy aplikacja ŻEGLUJ! jest darmowa?
Podstawowe funkcje, w tym te związane z bezpieczeństwem, są i pozostaną darmowe. Wersja PRO obejmuje między innymi mapy batymetryczne, wyznaczanie trasy rejsu do wybranego punktu, szczegółową prognozę pogody i rozszerzoną rzeczywistość.
Ile miejsc niebezpiecznych oznaczono na mazurskich jeziorach?
Użytkownicy aplikacji zgłosili dotąd 7760 przeszkód, takich jak mielizny, kamienie czy sieci rybackie. Blisko 1900 z nich zweryfikował MOPR podczas rejsów patrolowych: część zgłoszeń potwierdzono, część usunięto jako nieaktualne.
Które akweny mają w aplikacji mapy batymetryczne?
Mapy batymetryczne dostępne są dla Szlaku Wielkich Jezior Mazurskich, Jeziora Ukiel w Olsztynie oraz Zalewu Zegrzyńskiego. Powstały przy wsparciu naukowców z Wydziału Geoinżynierii Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego, dr. hab. inż. Dariusza Popielarczyka i dr. inż. Tomasza Templina.
← Wróć do portalu

Czytaj również

Więcej artykułów
Czteroosobowa załoga Trynidadu i Tobago wychylona za burtę przechylonego jachtu RS21 13 listopada 202607:30 Żeglarstwo bez wzroku: zaufanie i czucie łódki Sport i regaty Mateusz Praszczak · 2 min czytania Corentin Horeau z uniesionymi rękami w kokpicie jachtu IMOCA MACSF po zwycięstwie w Route du Rhum 2026 12 listopada 202618:06 Route du Rhum 2026: Horeau wygrywa IMOCA z rekordem Sport i regaty Oskar Wojciechowski · 3 min czytania Kapitan Marek Lewenstein z nagrodą Żeglarski Gryf przy mikrofonie podczas Zachodniopomorskiej Gali Żeglarskiej w Szczecinie 12 listopada 202615:49 Żeglarskie Gryfy 2026: zgłoszenia do 6 grudnia Sport i regaty Oskar Wojciechowski · 1 min czytania Samorządowiec przemawia do mikrofonów, za nim czterech przedstawicieli samorządów Powiatu Puckiego 12 listopada 202614:11 Plan ochrony Zatoki Puckiej: uwagi do 13 listopada Turystyka Michał Łaszkiewicz · 2 min czytania Jachty klasy Star na trasie mistrzostw świata 2026 na Biscayne Bay w Miami 12 listopada 202613:15 Kusznierewicz 2. i 3. w wyścigach MŚ Star w Miami Sport i regaty Michał Łaszkiewicz · 3 min czytania Martinique Suchocka, reprezentantka Polski w Dakarze 12 listopada 202613:05 Martinique Suchocka 8. przed finałem w Dakarze Sport i regaty Mateusz Praszczak · 3 min czytania Żeglarz stoi przy maszcie i ciągnie fał, podnosząc grot na jachcie z czarnym kadłubem u skalistego wybrzeża 12 listopada 202612:00 Fał: co to jest i jak się nim stawia żagiel Baza wiedzy Oskar Wojciechowski · 2 min czytania Biała łódź motorowa Askeladden C76 Cruiser z silnikiem zaburtowym płynie ślizgiem po fiordzie 11 listopada 202609:00 Parker Poland przejmuje markę Askeladden Biznes Michał Łaszkiewicz · 3 min czytania Gala nagród Rejs Roku 2025, kategoria wyprawy i rejsy morskie 10 listopada 202616:37 Rejs Roku 2026: zgłoszenia do 10 grudnia Rejsy Oskar Wojciechowski · 2 min czytania Ślubowanie Olimpijskiej Młodzieżowej Reprezentacji Polski Dakar 2026 10 listopada 202616:05 Martinique Suchocka w Dakarze: Techno293 na YOG 2026 Sport i regaty Michał Łaszkiewicz · 2 min czytania Jacht Gedania z napisem na burcie przy czole lodowca 10 listopada 202615:50 Gedania 50 lat po wyprawie polarnej Boguckiego Historia Oskar Wojciechowski · 5 min czytania Szkolenie regionalne sędziów żeglarskich – zapraszamy do Szczecina 10 listopada 202614:33 Szkolenie sędziów żeglarskich w Szczecinie 14.11 Sport i regaty Michał Łaszkiewicz · 1 min czytania Niebieska flaga z logo World Sailing na tle przystani 10 listopada 202613:24 Kodeks kategoryzacji World Sailing: zmiany Sport i regaty Mateusz Praszczak · 2 min czytania Flota łodzi RS Venture Connect z czarnymi żaglami na wyścigu przed zabudową Portimão 10 listopada 202612:00 Centrum treningowe Portimão dla para żeglarzy Sport i regaty Mateusz Praszczak · 2 min czytania Pierwszy dzień mistrzostw świata klasy Star 2026 w Miami 10 listopada 202611:58 Kusznierewicz 40. w 1. wyścigu MŚ Star w Miami Sport i regaty Mateusz Praszczak · 2 min czytania Dwie uśmiechnięte kobiety w kamizelkach asekuracyjnych na łodzi przy piaszczystym brzegu jeziora 10 listopada 202607:30 JachtFilm 2026 w Kinie Wisła: program i bilety Turystyka Oskar Wojciechowski · 2 min czytania Żaglowy jacht przechylony w nocnym przyboju przy oświetlonym nabrzeżu na Maderze 9 listopada 202614:34 Polski żeglarz uratowany u Madery po orkanie Bruna Rejsy Mateusz Praszczak · 1 min czytania Jachty RC44 na trasie regat 44Cup Calero Marinas 2026 9 listopada 202613:14 44Cup 2026: finał cyklu RC44 w Kartagenie Sport i regaty Michał Łaszkiewicz · 1 min czytania Jachty regatowe podczas mistrzostw świata ORC 2026 w Sorrento we Włoszech 9 listopada 202611:09 ORC 2027: nowy VPP, ORC Light i mistrzostwa Sport i regaty Mateusz Praszczak · 2 min czytania Kamil Manowiecki  – mistrz świata mężczyzn w mistrzostwach świata X-15 w wingfoilu 2026 9 listopada 202610:17 Manowiecki mistrzem świata X-15 na Ibizie Sport i regaty Oskar Wojciechowski · 3 min czytania Trimaran SVR-Lazartigue Toma Laperche’a na mecie Route du Rhum 2026 w Pointe-à-Pitre 9 listopada 202610:05 Route du Rhum 2026: Tom Laperche wygrywa z rekordem Sport i regaty Oskar Wojciechowski · 3 min czytania W Miami rozpoczęły się mistrzostwa świata klasy Star 2026 9 listopada 202607:31 Kusznierewicz na mistrzostwach świata Star w Miami Sport i regaty Oskar Wojciechowski · 1 min czytania Okrągły wyświetlacz Galvanic Voice z zielonymi diodami na konsoli sterowej jachtu, obok kompas i radiotelefon B&G 9 listopada 202607:30 Galvanic Sailing: nowa aplikacja na jacht Biznes Oskar Wojciechowski · 2 min czytania Craig Wood z protezami nóg siedzi na burcie katamaranu Sirius II w marinie 8 listopada 202621:34 Craig Wood: film o samotnym rejsie przez Pacyfik Rejsy Mateusz Praszczak · 2 min czytania